Wat elke professional over
verslaving moet weten
geschreven door:
Smartie
De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je het grootste aanbod aan samenvattingen en collegeaantekeningen. De
documenten zijn geschreven door jouw medestudenten, specifiek voor jouw opleiding!
www.stuvia.com
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Samenvatting ‘Wat elke professional over verslaving moet weten’
Canon verslaving
Hoofdstuk 1 Middelen, gebruik en gebruikers
t/m 1.5.2
De verslavingszorg richt haar aandacht op het gebruik van zowel legale als illegale
psychoactieve stoffen die sociale problemen en gezondheidsproblemen met zich
meebrengen en in het bijzonder gerelateerd zijn aan verslaving. Koffie hoort hier dus niet
bij, maar alcohol zeker wel.
1.2 Gebruik van psychoactieve stoffen
Vanaf het moment dat mensen de psychoactieve werking van bepaalde planten hebben
ontdekt, hebben ze daar ook regelmatig gebruik van gemaakt. Cannabis, opium en
cocaïne worden al heel lang in natuurlijke vorm gebruikt. Ook is lang geleden het genot
van alcohol al ontdekt. De mensheid heeft eeuwenlang van dit soort natuurproducten
gebruik gemaakt om tegemoet te komen aan de behoefte invloed uit te oefenen op het
eigen brein of om rituele functies te vervullen.
Vanaf begin 20e eeuw kunnen psychoactieve stoffen ook synthetisch worden bereid.
Bekend zijn amfetamine, de barbituraten of methadon. Deze stoffen werden in eerste
instantie gebruikt als medicijnen. Pas in de tweede helft van de 20 e eeuw verschenen ze
op de markt als (illegale) drug.
Ter bescherming tegen riskante stoffen met een psychoactieve werking zijn door
samenlevingen allerlei mechanismen ontwikkeld en in praktijk gebracht.
1.3 Kenmerken van psychoactieve stoffen
Mensen gebruiken psychoactieve stoffen voor hun plezier om zich beter te voelen of om
zich in een andere bewustzijnstoestand te brengen. Een aantal van die stoffen (opiaten,
cocaïne, cannabis, LSD en amfetaminen) is onder de term ‘drug’ apart gezet en valt
onder een apart wettelijk regime, de Opiumwet.
Onder psychoactieve stoffen verstaan we chemicaliën die direct of indirect een werking
hebben op het centrale zenuwstelsel. Ze beïnvloeden de werking van de neuronen. Dit
kan ertoe leiden dat psychische functies veranderen. Afhankelijk van de dosis en de
persoonlijke omstandigheden (leeftijd, geslacht, gezondheidstoestand) hebben deze
stoffen een neurotoxisch effect en/of een verslavende werking.
Het is lastig om de stoffen in te delen naar de functie die ze hebben voor de gebruikers.
Dit komt doordat het gebruik onderhevig is aan de maatschappelijke veranderingen en
nieuwe inzichten. Omdat psychoactieve stoffen op meerdere hersencircuits werken, is het
moeilijk ze te classificeren aan de hand van hun specifieke werking op het centrale
zenuwstelsel. Er zijn stoffen met een
- dempende werking (opiaten, barbituraten, benzodiazepines, GHB, ethanol of
alcohol)
- stimulerende werking (amfetaminen, cocaïne, nicotine, coffeïne of koffie)
- complexe of ontregelende werking (LSD, mescaline, psilocibine, marihuana,
MDMA, XTC)
Het gebruik van psychoactieve stoffen kan leiden tot verslaving, maar toch is verslaving
niet de binden factor van al deze stoffen. Er zijn verschillende factoren die bijdragen aan
het risico op verslaving.
- Snelheid waarin het effect optreedt
- Tolerantie: doordat het lichaam zich aan de stof aanpast, is er steeds meer nodig
- Onthoudingsverschijnselen: om ongewenste gevolgen van onthouding tegen te
gaan wordt het gebruik herhaald
- Hunkering of craving die door het middel in de brein wordt geïnduceerd
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Er bestaan nog geen test voor de bepaling van de ‘verslavende potentie’ van een stof bij
mensen. De kans op verslaving wordt veelal aangeduid als de kan op psychische en
fysieke afhankelijkheid.
1.4 Risico’s en ongewenste effecten
Mensen hebben voor zichzelf goede redenen om bepaalde middelen te gebruiken. Ze
streven plezier na, willen wakker blijven, zoeken verlichting van pijn of beogen een
positieve beïnvloeding van hun gedachten en gevoelens. Toch zijn er even goede redenen
om ervan uit te gaan dat psychoactieve stoffen de realisatie van psychische functies
negatief beïnvloeden en daardoor risico’s en gevaren met zich meebrengen. De mate
waarin is afhankelijk van de dosis, de wijze en de duur van het gebruik, alsmede van
diverse individu specifieke variabelen.
Vragen bij de beoordeling van medische risico’s
- Is de verstoring van processen in de hersenen van tijdelijke of duurzame aard?
- Welke interacties met andere psychoactieve stoffen of geneesmiddelen zijn
bekend?
- Welke risico’s bestaan er voor specifieke bevolkingsgroepen?
- Is er een verhoogd risico op het ontstaan of verergeren van neuro-psychiatrische
symptomen en stoornissen?
- Hoe groot is de kans op het optreden van verslaving?
- Wat is de kans op fatale overdosis?
- Wat zijn de eventuele toxische gevolgen op lange termijn?
Om de invloed van psychoactieve stoffen op het functioneren vast te kunnen stellen zijn
de bevindingen uit cognitief-psychologisch en neuropsychologisch onderzoek van groot
belang. Cognitief-psychologisch onderzoek is vooral gericht op de wijze waarop de
informatieverwerking direct na inname van een stof wordt beïnvloed, terwijl het
neuropsychologisch onderzoek zich vooral bezighoudt met de effecten op lange termijn.
1.5 Epidemiologische gegevens
Psychoactieve stoffen worden door mensen uit alle lagen of categorieën van de bevolking
gebruikt. Wel zijn er verschillen in de mate waarin en de wijze waarop groepen middelen
tot zich nemen en/of welk middel hun voorkeur heeft.
Veel mensen starten niet vanuit persoonlijke problemen, maar vanuit nieuwsgierigheid of
omdat hun vrienden erover spreken, of omdat het gebruik stoer of aantrekkelijk is.
Alcohol
Alcohol is naast koffie de meest gebruikte psychoactieve stof. Meer dan 90% van de
bevolking ouder dan 12 jaar heeft het wel eens gebruikt. Van de actuele drinkers drinkt
20% elke dag.
De consumptie van alcohol wordt vergemakkelijkt doordat het op talloze plaatsen
verkrijgbaar is. Ofschoon het patroon van alcoholconsumptie in Nederland redelijk stabiel
is, vormt het gebruik onder jongeren daarop een uitzondering. In de afgelopen jaren is
het aandeel jongeren dat alcohol drinkt, sterk toegenomen.
Er is sprake van ‘zwaar drinken’ wanneer iemand één of meer dagen per week minstens
zes glazen alcohol drinkt. Dit is ongeveer 12% van de bevolking van 12jaar en ouder.
Alhoewel het overgrote deel van de alcoholdrinkers geen noemenswaardige problemen
ervaart die aan hun gebruik kunnen worden toegeschreven, is er een aanzienlijke groep
‘probleemdrinkers’.
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
verslaving moet weten
geschreven door:
Smartie
De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Op Stuvia vind je het grootste aanbod aan samenvattingen en collegeaantekeningen. De
documenten zijn geschreven door jouw medestudenten, specifiek voor jouw opleiding!
www.stuvia.com
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Samenvatting ‘Wat elke professional over verslaving moet weten’
Canon verslaving
Hoofdstuk 1 Middelen, gebruik en gebruikers
t/m 1.5.2
De verslavingszorg richt haar aandacht op het gebruik van zowel legale als illegale
psychoactieve stoffen die sociale problemen en gezondheidsproblemen met zich
meebrengen en in het bijzonder gerelateerd zijn aan verslaving. Koffie hoort hier dus niet
bij, maar alcohol zeker wel.
1.2 Gebruik van psychoactieve stoffen
Vanaf het moment dat mensen de psychoactieve werking van bepaalde planten hebben
ontdekt, hebben ze daar ook regelmatig gebruik van gemaakt. Cannabis, opium en
cocaïne worden al heel lang in natuurlijke vorm gebruikt. Ook is lang geleden het genot
van alcohol al ontdekt. De mensheid heeft eeuwenlang van dit soort natuurproducten
gebruik gemaakt om tegemoet te komen aan de behoefte invloed uit te oefenen op het
eigen brein of om rituele functies te vervullen.
Vanaf begin 20e eeuw kunnen psychoactieve stoffen ook synthetisch worden bereid.
Bekend zijn amfetamine, de barbituraten of methadon. Deze stoffen werden in eerste
instantie gebruikt als medicijnen. Pas in de tweede helft van de 20 e eeuw verschenen ze
op de markt als (illegale) drug.
Ter bescherming tegen riskante stoffen met een psychoactieve werking zijn door
samenlevingen allerlei mechanismen ontwikkeld en in praktijk gebracht.
1.3 Kenmerken van psychoactieve stoffen
Mensen gebruiken psychoactieve stoffen voor hun plezier om zich beter te voelen of om
zich in een andere bewustzijnstoestand te brengen. Een aantal van die stoffen (opiaten,
cocaïne, cannabis, LSD en amfetaminen) is onder de term ‘drug’ apart gezet en valt
onder een apart wettelijk regime, de Opiumwet.
Onder psychoactieve stoffen verstaan we chemicaliën die direct of indirect een werking
hebben op het centrale zenuwstelsel. Ze beïnvloeden de werking van de neuronen. Dit
kan ertoe leiden dat psychische functies veranderen. Afhankelijk van de dosis en de
persoonlijke omstandigheden (leeftijd, geslacht, gezondheidstoestand) hebben deze
stoffen een neurotoxisch effect en/of een verslavende werking.
Het is lastig om de stoffen in te delen naar de functie die ze hebben voor de gebruikers.
Dit komt doordat het gebruik onderhevig is aan de maatschappelijke veranderingen en
nieuwe inzichten. Omdat psychoactieve stoffen op meerdere hersencircuits werken, is het
moeilijk ze te classificeren aan de hand van hun specifieke werking op het centrale
zenuwstelsel. Er zijn stoffen met een
- dempende werking (opiaten, barbituraten, benzodiazepines, GHB, ethanol of
alcohol)
- stimulerende werking (amfetaminen, cocaïne, nicotine, coffeïne of koffie)
- complexe of ontregelende werking (LSD, mescaline, psilocibine, marihuana,
MDMA, XTC)
Het gebruik van psychoactieve stoffen kan leiden tot verslaving, maar toch is verslaving
niet de binden factor van al deze stoffen. Er zijn verschillende factoren die bijdragen aan
het risico op verslaving.
- Snelheid waarin het effect optreedt
- Tolerantie: doordat het lichaam zich aan de stof aanpast, is er steeds meer nodig
- Onthoudingsverschijnselen: om ongewenste gevolgen van onthouding tegen te
gaan wordt het gebruik herhaald
- Hunkering of craving die door het middel in de brein wordt geïnduceerd
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
, Stuvia.com - De Marktplaats voor het Kopen en Verkopen van je Samenvattingen
Er bestaan nog geen test voor de bepaling van de ‘verslavende potentie’ van een stof bij
mensen. De kans op verslaving wordt veelal aangeduid als de kan op psychische en
fysieke afhankelijkheid.
1.4 Risico’s en ongewenste effecten
Mensen hebben voor zichzelf goede redenen om bepaalde middelen te gebruiken. Ze
streven plezier na, willen wakker blijven, zoeken verlichting van pijn of beogen een
positieve beïnvloeding van hun gedachten en gevoelens. Toch zijn er even goede redenen
om ervan uit te gaan dat psychoactieve stoffen de realisatie van psychische functies
negatief beïnvloeden en daardoor risico’s en gevaren met zich meebrengen. De mate
waarin is afhankelijk van de dosis, de wijze en de duur van het gebruik, alsmede van
diverse individu specifieke variabelen.
Vragen bij de beoordeling van medische risico’s
- Is de verstoring van processen in de hersenen van tijdelijke of duurzame aard?
- Welke interacties met andere psychoactieve stoffen of geneesmiddelen zijn
bekend?
- Welke risico’s bestaan er voor specifieke bevolkingsgroepen?
- Is er een verhoogd risico op het ontstaan of verergeren van neuro-psychiatrische
symptomen en stoornissen?
- Hoe groot is de kans op het optreden van verslaving?
- Wat is de kans op fatale overdosis?
- Wat zijn de eventuele toxische gevolgen op lange termijn?
Om de invloed van psychoactieve stoffen op het functioneren vast te kunnen stellen zijn
de bevindingen uit cognitief-psychologisch en neuropsychologisch onderzoek van groot
belang. Cognitief-psychologisch onderzoek is vooral gericht op de wijze waarop de
informatieverwerking direct na inname van een stof wordt beïnvloed, terwijl het
neuropsychologisch onderzoek zich vooral bezighoudt met de effecten op lange termijn.
1.5 Epidemiologische gegevens
Psychoactieve stoffen worden door mensen uit alle lagen of categorieën van de bevolking
gebruikt. Wel zijn er verschillen in de mate waarin en de wijze waarop groepen middelen
tot zich nemen en/of welk middel hun voorkeur heeft.
Veel mensen starten niet vanuit persoonlijke problemen, maar vanuit nieuwsgierigheid of
omdat hun vrienden erover spreken, of omdat het gebruik stoer of aantrekkelijk is.
Alcohol
Alcohol is naast koffie de meest gebruikte psychoactieve stof. Meer dan 90% van de
bevolking ouder dan 12 jaar heeft het wel eens gebruikt. Van de actuele drinkers drinkt
20% elke dag.
De consumptie van alcohol wordt vergemakkelijkt doordat het op talloze plaatsen
verkrijgbaar is. Ofschoon het patroon van alcoholconsumptie in Nederland redelijk stabiel
is, vormt het gebruik onder jongeren daarop een uitzondering. In de afgelopen jaren is
het aandeel jongeren dat alcohol drinkt, sterk toegenomen.
Er is sprake van ‘zwaar drinken’ wanneer iemand één of meer dagen per week minstens
zes glazen alcohol drinkt. Dit is ongeveer 12% van de bevolking van 12jaar en ouder.
Alhoewel het overgrote deel van de alcoholdrinkers geen noemenswaardige problemen
ervaart die aan hun gebruik kunnen worden toegeschreven, is er een aanzienlijke groep
‘probleemdrinkers’.
Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.
