SAMENVATTING HEMATOLOGIE
Inhoudsopgave
1 Inleiding......................................................................................................................2
1.1 Samenstelling bloed..............................................................................................2
1.2 Het circulatiesysteem............................................................................................4
1.3 Functies van het bloed..........................................................................................7
1.4 Bloedcellen............................................................................................................7
1.5 Bloedplasma.........................................................................................................8
1.6 pH van het bloed..................................................................................................8
2 Hematopoïese..........................................................................................................10
2.1 Cytokinen en receptoren....................................................................................10
2.2 Plaats van hematopoëse....................................................................................11
2.3 Erytropoëse.........................................................................................................14
3 Erytrocyten...............................................................................................................16
3.1 Morfologie..........................................................................................................16
3.2 Metabolisme.......................................................................................................16
3.3 Functie van erytrocyten.....................................................................................17
3.4 Hemoglobine......................................................................................................19
3.4.1 Opbouw van hemoglobine...........................................................................19
3.4.2 Functie van hemoglobine.............................................................................20
3.5 Afbraak erytrocyten............................................................................................22
3.6 Afwijkingen van erytrocyten...............................................................................23
3.7 Laboratoriumonderzoeken ivm rode bloedbeeld.................................................28
3.7.1 Erytrocytindices...........................................................................................28
3.7.2 Morfologische classificatie van de anemieën...............................................29
3.8 Anemie...............................................................................................................30
3.8.1 Anemie door verminderde aanmaak............................................................30
3.8.2 Anemie door een gestoorde aanmaak van globineketens...........................32
3.8.3 Cytoskeletafwijkingen..................................................................................33
3.8.4 Enzymafwijkingen........................................................................................33
3.8.5 Anemie door verhoogde afbraak..................................................................34
3.9 Polycytemie........................................................................................................34
4 Leukocyten...............................................................................................................35
, 4.1 Granulopoïese en monopoïese...........................................................................35
4.1.1 Granulopoïese en morfologie.......................................................................36
4.1.2 Monopoïese..................................................................................................37
4.2 Functie van granulocyten en monocyten...........................................................39
1. Neutrofielen......................................................................................................39
4.3 Lymfopoïese.......................................................................................................40
4.3.1 Soorten lymfocyten.......................................................................................40
4.3.2 Regulatie van de lymfopoïese......................................................................40
4.3.3 Morfologie van lymfocyten............................................................................42
4.3.4 Functie van lymfocyten................................................................................42
4.4 Morfologische afwijkingen van leukocyten.........................................................43
4.4.1 Insluitsels in granulocyten...........................................................................43
4.4.2 Kernafwijkingen van granulocyten...............................................................44
4.4.3 Linksverschuiving.........................................................................................44
4.5 Goedaardige pathologie van de leukocyten.......................................................45
4.5.1 Leukocytopenie............................................................................................45
4.5.2 Pancytopenie................................................................................................45
4.5.3 Neutropenie.................................................................................................46
4.5.4 Monopenie...................................................................................................46
4.5.5 Eosinopenie..................................................................................................46
4.5.6 Lymfopenie...................................................................................................46
4.5.7 Leukocytose.................................................................................................46
4.6 Kwaadaardige pathologie van de leukocyten......................................................49
4.6.1 Ontstaan van leukemie................................................................................49
4.6.2 Classificatie van leukemie............................................................................49
4.6.3 Acute myeloïde leukemie (AML)...................................................................50
4.6.4 Chronisch myeloïde leukemie (CML)............................................................50
4.6.5 Acute lymfatische leukemie (ALL)................................................................51
4.6.6 Chronische lymfatische leukemie (CLL).......................................................51
4.6.7 Maligne lymfomen........................................................................................51
4.7 Laboratoriumonderzoeken ivm het witte bloedbeeld.........................................52
1 Inleiding
1.1 Samenstelling bloed
Een volwassen man heeft 5 a 6 liter bloed, een vrouw iets minder.
,Over het algemeen spreken we van zo’n 60 a 70 mL/kg.
Bloed is een viskeuze vloeistof met een massadichtheid van ongeveer 1,06 kg/L.
Het is samengesteld uit plasma (55%) met daarin gesuspendeerde bloedcellen
(45%).
Het enorme aantal rode bloedcellen zorgt voor de rode kleur.
Plasma is de vloeibare component van bloed (zonder bloedcellen) die voornamelijk
bestaat uit water, waarin allerlei stoffen zijn opgelost. Het bevat nog stollingsfactoren
zoals fibrinogeen.
(Serum is de vloeibare component van het bloed zonder stollingsfactoren)
> 90% in bloedvaten
, 1.2 Het circulatiesysteem
Hart = pomp en Bloedvaten = transport
De spiercontracties van het hart staan onder controle
van het autonome zenuwstelsel.
De elektrische prikkel ontstaat in de sinusknoop.
Bloedvaten
Zuurstofrijk bloed = arteriën / slagaders
Zuurstofarm bloed = venen / aders
Uitwisseling stoffen = capillairen
Aorta – arteriën – arteriolen – capillairen – venulen – venen – vena cava
(holle ader)
> 90% van het vloed bevindt zich in de bloedvaten. De wand van de bloedvaten
speelt een belangrijke rol bij de uitwisseling van stoffen en bij de regulatie van
bloedstolling.
Opbouw wand:
1. Binnenlaag: +/- 1 cellaag endotheel
2. Middenlaag: vooral spierweefsel en elastisch bindweefsel
3. Buitenlaag: bindweefsel
Verschillen tussen venen en arteriën:
Venen hebben kleppen die het terugstromen van het bloed verhinderen.
Venen ondervinden een veel lagere druk dan arteriën en hebben daarom een veel
dunnere wand. Bij arteriën daalt de hoeveelheid elastische vezels en stijgt de
hoeveelheid spiervezels.
Inhoudsopgave
1 Inleiding......................................................................................................................2
1.1 Samenstelling bloed..............................................................................................2
1.2 Het circulatiesysteem............................................................................................4
1.3 Functies van het bloed..........................................................................................7
1.4 Bloedcellen............................................................................................................7
1.5 Bloedplasma.........................................................................................................8
1.6 pH van het bloed..................................................................................................8
2 Hematopoïese..........................................................................................................10
2.1 Cytokinen en receptoren....................................................................................10
2.2 Plaats van hematopoëse....................................................................................11
2.3 Erytropoëse.........................................................................................................14
3 Erytrocyten...............................................................................................................16
3.1 Morfologie..........................................................................................................16
3.2 Metabolisme.......................................................................................................16
3.3 Functie van erytrocyten.....................................................................................17
3.4 Hemoglobine......................................................................................................19
3.4.1 Opbouw van hemoglobine...........................................................................19
3.4.2 Functie van hemoglobine.............................................................................20
3.5 Afbraak erytrocyten............................................................................................22
3.6 Afwijkingen van erytrocyten...............................................................................23
3.7 Laboratoriumonderzoeken ivm rode bloedbeeld.................................................28
3.7.1 Erytrocytindices...........................................................................................28
3.7.2 Morfologische classificatie van de anemieën...............................................29
3.8 Anemie...............................................................................................................30
3.8.1 Anemie door verminderde aanmaak............................................................30
3.8.2 Anemie door een gestoorde aanmaak van globineketens...........................32
3.8.3 Cytoskeletafwijkingen..................................................................................33
3.8.4 Enzymafwijkingen........................................................................................33
3.8.5 Anemie door verhoogde afbraak..................................................................34
3.9 Polycytemie........................................................................................................34
4 Leukocyten...............................................................................................................35
, 4.1 Granulopoïese en monopoïese...........................................................................35
4.1.1 Granulopoïese en morfologie.......................................................................36
4.1.2 Monopoïese..................................................................................................37
4.2 Functie van granulocyten en monocyten...........................................................39
1. Neutrofielen......................................................................................................39
4.3 Lymfopoïese.......................................................................................................40
4.3.1 Soorten lymfocyten.......................................................................................40
4.3.2 Regulatie van de lymfopoïese......................................................................40
4.3.3 Morfologie van lymfocyten............................................................................42
4.3.4 Functie van lymfocyten................................................................................42
4.4 Morfologische afwijkingen van leukocyten.........................................................43
4.4.1 Insluitsels in granulocyten...........................................................................43
4.4.2 Kernafwijkingen van granulocyten...............................................................44
4.4.3 Linksverschuiving.........................................................................................44
4.5 Goedaardige pathologie van de leukocyten.......................................................45
4.5.1 Leukocytopenie............................................................................................45
4.5.2 Pancytopenie................................................................................................45
4.5.3 Neutropenie.................................................................................................46
4.5.4 Monopenie...................................................................................................46
4.5.5 Eosinopenie..................................................................................................46
4.5.6 Lymfopenie...................................................................................................46
4.5.7 Leukocytose.................................................................................................46
4.6 Kwaadaardige pathologie van de leukocyten......................................................49
4.6.1 Ontstaan van leukemie................................................................................49
4.6.2 Classificatie van leukemie............................................................................49
4.6.3 Acute myeloïde leukemie (AML)...................................................................50
4.6.4 Chronisch myeloïde leukemie (CML)............................................................50
4.6.5 Acute lymfatische leukemie (ALL)................................................................51
4.6.6 Chronische lymfatische leukemie (CLL).......................................................51
4.6.7 Maligne lymfomen........................................................................................51
4.7 Laboratoriumonderzoeken ivm het witte bloedbeeld.........................................52
1 Inleiding
1.1 Samenstelling bloed
Een volwassen man heeft 5 a 6 liter bloed, een vrouw iets minder.
,Over het algemeen spreken we van zo’n 60 a 70 mL/kg.
Bloed is een viskeuze vloeistof met een massadichtheid van ongeveer 1,06 kg/L.
Het is samengesteld uit plasma (55%) met daarin gesuspendeerde bloedcellen
(45%).
Het enorme aantal rode bloedcellen zorgt voor de rode kleur.
Plasma is de vloeibare component van bloed (zonder bloedcellen) die voornamelijk
bestaat uit water, waarin allerlei stoffen zijn opgelost. Het bevat nog stollingsfactoren
zoals fibrinogeen.
(Serum is de vloeibare component van het bloed zonder stollingsfactoren)
> 90% in bloedvaten
, 1.2 Het circulatiesysteem
Hart = pomp en Bloedvaten = transport
De spiercontracties van het hart staan onder controle
van het autonome zenuwstelsel.
De elektrische prikkel ontstaat in de sinusknoop.
Bloedvaten
Zuurstofrijk bloed = arteriën / slagaders
Zuurstofarm bloed = venen / aders
Uitwisseling stoffen = capillairen
Aorta – arteriën – arteriolen – capillairen – venulen – venen – vena cava
(holle ader)
> 90% van het vloed bevindt zich in de bloedvaten. De wand van de bloedvaten
speelt een belangrijke rol bij de uitwisseling van stoffen en bij de regulatie van
bloedstolling.
Opbouw wand:
1. Binnenlaag: +/- 1 cellaag endotheel
2. Middenlaag: vooral spierweefsel en elastisch bindweefsel
3. Buitenlaag: bindweefsel
Verschillen tussen venen en arteriën:
Venen hebben kleppen die het terugstromen van het bloed verhinderen.
Venen ondervinden een veel lagere druk dan arteriën en hebben daarom een veel
dunnere wand. Bij arteriën daalt de hoeveelheid elastische vezels en stijgt de
hoeveelheid spiervezels.
