Kinderrechtenbenadering

Kinderrechtenbenadering van
armoede: kansen en valkuilen –
Reynaert
Onderscheiden van twee verschillende kinderrechten: minimalistische en maximalistische
benadering.

 Minimalistische benadering: strategieën voor de strijd tegen kinderarmoede gezocht in
pedagogische instituties die behoren tot het zogenaamde ‘geïnstitutionaliseerde’ jeugdland
 Maximalistische benadering: focus op herverdeling van materiële en immateriële
maatschappelijke hulpbronnen die ten goede komen aan het welzijn van kinderen en ouders.
 Belangrijkste inzichten tussen de belangen van kinderen en ouders: de focus ligt daarbij
tussen de belangen van kinderen en ouders. De levensomstandigheden en het welzijn van
kinderen worden immers in belangrijke mate mee bepaald door de context waarin het kind
opgroeit.

1 Inleiding
 Armoederisico ligt bij kinderen en jonger hoger dan het armoederisico in de globale
populatie.
 Europese Unie stelde het tienjarig actieplan voor om het aantal kinderen dat in kansarmoede
wordt geboren tegen 2010 te halveren. Maar door gebrek aan resultaten, nu doelstelling
‘EU2020-strategie’.
o Federale en Vlaamse regering werken een beleid uit voor bestrijding van
kinderarmoede.
 Vlaamse minister van Armoedebestrijding wou ondersteuning bieden aan de
uitbouw van een lokaal armoedebestrijdingsbeleid
 2015: Vlaamse regering introduceerde nieuw Vlaams Actieplan Armoedebestrijding
o Opnieuw wordt er de nadruk gelegd dat kinderarmoede een prangend probleem
blijft
o Kinderarmoede bestrijden
 Voorkomen en bestrijden van armoede vraagt een volgehouden inspanning
op verschillende domeinen die ertoe leiden dat iedereen zijn sociale
grondrechten kan effecturen.
 Elk kind in Vlaanderen moet zich volledig kunnen ontplooien. Dit is een recht
van elk kind.
o Doelstellingen van het plan:
 Centraal stellen van recht op maatschappelijke participatie
 Recht om te participeren onder meer aan spel, recreatie, sport en culturele
activiteiten, maar ook in besluitvorming die van invloed is op hun leven
o Centraal referentiepunt = Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind
 Kinderarmoede heeft aantal fundamentele consequenties voor het
ontwikkelen van een sociaal beleid
 Kinderrechten vormen een appèl voor verantwoordelijkheid van een
overheid

,  Overheid moet zorgen dat er bestaanscondities aanwezig zijn waaronder
kinderrechten kunnen worden gerealiseerd



 Twee verschillende lezingen van kinderrechten:
o Maximalistische benadering
o Minimalistische benadering

1.1 Minimalistische benadering van kinderrechten: jeugdland als
referentiepunt
 Focus ligt op de leefomstandigheden van de kinderen
 Strategieën voor de bestrijding van kinderarmoede wordt gezocht in pedagogische instituties
bv, het onderwijs, jeugdwerk etc = geïnstitutionaliseerde jeugdland
o = domeinen van het maatschappelijke leven die zich quasi exclusief richten op
kinderen en jongeren
 Kinderarmoede is een gelaagd probleem met meervoudige oorzaken.
o Armoede is een gebrek aan inkomen
o Kinderen zijn niet instaat om het te verweren van inkomen, zij zijn sociaaleconomisch
afhankelijk van hun ouders
 Wanneer ouders een gebrek van inkomen hebben, heeft dat meteen
gevolgen voor de situatie van kinderen
o Kinderarmoede wordt beschouwd als een afgeleide van armoede
 Armoede richt zich uitsluitend op kinderen en niet op de sociaaleconomische situatie van
gezinnen, riskeren de structurele oorzaken van armoede uit beeld te verliezen
 Men verwacht dat de ouders een belangrijke verantwoordelijkheid hebben, die een
oplossing kunnen zoeken van het probleem
 Ouders riskeren verantwoordelijk te worden gehouden voor de situatie van armoede waarin
hun kinderen opgroeien of zich verantwoordelijk worden geacht voor het gebrek aan
verantwoordelijkheid
 Voor ouders is dat een dubbele straf: er is niet alleen het stigma van ‘arme ouder’ die leeft in
mensonwaardige omstandigheden; er is ook het stigma van ‘slechte ouder’ die er niet in
slaagt zijn/haar kinderen een goede opvoeding te geven.

1.2 Maximalistische benadering van kinderrechten: grondrechten als
referentiepunt
 Focus: herverdeling van materiële en immateriële hulpbronnen die ten goede komen aan het
welzijn van kinderen en ouders
 Er wordt ingezet op de sociaal economische en structurele bestaanscondities van kinderen
en ouders in armoedesituaties
 Aandachtspunt: bestrijding van armoede kan niet worden begrepen vanuit een exclusieve
focus op de wijze waarop basisinstituties voor kinderen en jongeren in onze samenleving zijn
georganiseerd
 Het is niet alleen de oorzaak van het onderwijs of de opvang maar ook van een leefbaar
inkomen, kwaliteitsvolle huisvesting.
 We mogen kinderarmoede niet los zien van de ruimere problematiek van armoede van
ouders en bijgevolg een kinderarmoedebestrijdingsbeleid niet apart te laten bestaan van een
armoedebestrijdingsbeleid voor ouders