HAP10306 – Humane fysiologie
Week 3
College 9 – Vertering en de nieren
Regulatie van de spijsvertering
Maagdarmkanaal:
- Vertering: afbraak van grote voedselmoleculen in kleinere subunits
- Motiliteit: beweging van voedsel door het maagdarmkanaal
- Secretie: endocriene en exocriene afgifte
- Absorptie: opname van verteerde voedseldelen in de bloedbaan en lymfestelsel
Opbouw maagdarmkanaal.
4 lagen:
- Mucosa
- Submucosa
- Muscularis externa
- Serosa
Microvilli en absorptie:
- Microvilli van belang voor opname nutriënten
- Aangetast door coeliakie (glutenallergie)
- Auto-immuunziekte die darmwand beschadigd, getriggerd door tarwe-eiwitten (gluten)
Voedselallergie: allergische reactie op bestanddeel in de voeding.
Lactose-intolerantie: onvoldoende lactase om lactose af te breken (vertering) in dunne darm.
Enterisch zenuwstelsel: eigen zenuwstelsel van de darm.
- Zenuwen
o Input: receptoren in GI tract, autonoom zenuwstelsel
o Output: glad spierweefsel (motiliteit), exocriene en endocriene klieren (secretie)
- Functie
o Regulatie GI functies (motiliteit, secretie) onafhankelijk van externe invloeden
o Wel onder invloed van autonoom zenuwstelsel
Plexus = knooppunt van zenuwen.
- In de longitudinale spierlaag zelf zit plexus myentericus
- In de submucosa zit de plexus submucosus
o Deze plexussen reageren op receptoren in de darmwand
Motiliteit:
1. Migrating motor complex: reeks contracties van maag tot dikke darm
a. Tussen de maaltijden in
b. Verwijdering voedselrestanten en bacteriën uit dunne darm
2. Peristaltiek: golf contracties van 1 segment naar het volgende
a. Tijdens/kort na een maaltijd
b. Circulaire spierlaag samen met longitudinale spierlaag
c. Voortduwen voedselprop
3. Segmentale contracties
a. Tijdens/kort na een maaltijd
b. Circulaire spierlaag
c. Mengen met enzymen, contact met darmepitheel à kneden voedselprop
Slow waves:
- Glad spierweefsel in de circulaire spierlaag van de muscularis externa vertoont regelmatige,
graduele depolarisaties: slow waves
- Slow waves kunnen aanleiding geven tot actiepotentialen die weer andere spiercellen
activeren à door gap junctions
, - Deze voortgaande golf van spiercontracties vormt de basis voor de peristaltiek
Regulatie van slow waves:
- Slow waves worden geïnitieerd door speciale pacemaker cellen: cellen van Cajal
- Modulatie
o Intern: plexus myentericus (Auerbach) en plexus submucosa (Meissner)
o Extern: activiteit kan worden geremd door sympathicus of gestimuleerd door
parasympathicus
§ In rust peristaltiek actief
§ Bij actief zijn is er geen peristaltiek
Accessory glands:
1. Speekselklieren
2. Pancreas
3. Lever
1. Pancreas
Vorm:
- Exocrien à acini en duct
- Endocrien à eilandjes van Langerhans
Functie:
- Exocrien: secretie verteringsenzymen
o Pancreas amylase, pancreas lipase, proteases, nucleases, HO3-
- Endocrien: secretie hormone
o Insuline, glucagon
Regulatie pancreas:
- Afgifte van enzymen onder invloed van hormone
- Cholecystokinine (CCK) stimuleert de afgifte van enzymen door de exocriene pancreas
- CCK afgegeven in bloed door duodenum en jejenum in respons op eiwitproducten en vetten
o Zorgt ook voor verzadigingsgevoel
o Het remt dus de voedselinname
Maagverkleining à 3 manieren maar vaak verandert hormonale huishouding na zo’n verkleining,
maar kan ook komen door het afvallen na zo’n verkleining.
2. Lever
Vorm: leverlob met hepatocyten.
Functie:
- Afgifte gal (HCO3-, fosfolipiden, ionen, galzouten)
- Metabole omzettingen (glycogeen, vetzuren, lipoproteinen)
- Verwijdering rode bloedcellen
- Verwijdering gif- en afvalstoffen
- Aanmaak plasma eiwitten
- Hormoonsecretie
Circulatie:
- Lever ontvangt:
o Nutrientrijk bloed vanuit de poortader
o Zuurstofrijk bloed vanuit de lever arterie (hepatic artery)
- Lever voert bloed af via de leverader (hepatic vein)
- Geabsorbeerde stoffen gaan eerst langs de lever voordat ze in de systematische circulatie
komen
o Processing van (sommige nutrienten)
o Wegvangen van gifstoffen
Week 3
College 9 – Vertering en de nieren
Regulatie van de spijsvertering
Maagdarmkanaal:
- Vertering: afbraak van grote voedselmoleculen in kleinere subunits
- Motiliteit: beweging van voedsel door het maagdarmkanaal
- Secretie: endocriene en exocriene afgifte
- Absorptie: opname van verteerde voedseldelen in de bloedbaan en lymfestelsel
Opbouw maagdarmkanaal.
4 lagen:
- Mucosa
- Submucosa
- Muscularis externa
- Serosa
Microvilli en absorptie:
- Microvilli van belang voor opname nutriënten
- Aangetast door coeliakie (glutenallergie)
- Auto-immuunziekte die darmwand beschadigd, getriggerd door tarwe-eiwitten (gluten)
Voedselallergie: allergische reactie op bestanddeel in de voeding.
Lactose-intolerantie: onvoldoende lactase om lactose af te breken (vertering) in dunne darm.
Enterisch zenuwstelsel: eigen zenuwstelsel van de darm.
- Zenuwen
o Input: receptoren in GI tract, autonoom zenuwstelsel
o Output: glad spierweefsel (motiliteit), exocriene en endocriene klieren (secretie)
- Functie
o Regulatie GI functies (motiliteit, secretie) onafhankelijk van externe invloeden
o Wel onder invloed van autonoom zenuwstelsel
Plexus = knooppunt van zenuwen.
- In de longitudinale spierlaag zelf zit plexus myentericus
- In de submucosa zit de plexus submucosus
o Deze plexussen reageren op receptoren in de darmwand
Motiliteit:
1. Migrating motor complex: reeks contracties van maag tot dikke darm
a. Tussen de maaltijden in
b. Verwijdering voedselrestanten en bacteriën uit dunne darm
2. Peristaltiek: golf contracties van 1 segment naar het volgende
a. Tijdens/kort na een maaltijd
b. Circulaire spierlaag samen met longitudinale spierlaag
c. Voortduwen voedselprop
3. Segmentale contracties
a. Tijdens/kort na een maaltijd
b. Circulaire spierlaag
c. Mengen met enzymen, contact met darmepitheel à kneden voedselprop
Slow waves:
- Glad spierweefsel in de circulaire spierlaag van de muscularis externa vertoont regelmatige,
graduele depolarisaties: slow waves
- Slow waves kunnen aanleiding geven tot actiepotentialen die weer andere spiercellen
activeren à door gap junctions
, - Deze voortgaande golf van spiercontracties vormt de basis voor de peristaltiek
Regulatie van slow waves:
- Slow waves worden geïnitieerd door speciale pacemaker cellen: cellen van Cajal
- Modulatie
o Intern: plexus myentericus (Auerbach) en plexus submucosa (Meissner)
o Extern: activiteit kan worden geremd door sympathicus of gestimuleerd door
parasympathicus
§ In rust peristaltiek actief
§ Bij actief zijn is er geen peristaltiek
Accessory glands:
1. Speekselklieren
2. Pancreas
3. Lever
1. Pancreas
Vorm:
- Exocrien à acini en duct
- Endocrien à eilandjes van Langerhans
Functie:
- Exocrien: secretie verteringsenzymen
o Pancreas amylase, pancreas lipase, proteases, nucleases, HO3-
- Endocrien: secretie hormone
o Insuline, glucagon
Regulatie pancreas:
- Afgifte van enzymen onder invloed van hormone
- Cholecystokinine (CCK) stimuleert de afgifte van enzymen door de exocriene pancreas
- CCK afgegeven in bloed door duodenum en jejenum in respons op eiwitproducten en vetten
o Zorgt ook voor verzadigingsgevoel
o Het remt dus de voedselinname
Maagverkleining à 3 manieren maar vaak verandert hormonale huishouding na zo’n verkleining,
maar kan ook komen door het afvallen na zo’n verkleining.
2. Lever
Vorm: leverlob met hepatocyten.
Functie:
- Afgifte gal (HCO3-, fosfolipiden, ionen, galzouten)
- Metabole omzettingen (glycogeen, vetzuren, lipoproteinen)
- Verwijdering rode bloedcellen
- Verwijdering gif- en afvalstoffen
- Aanmaak plasma eiwitten
- Hormoonsecretie
Circulatie:
- Lever ontvangt:
o Nutrientrijk bloed vanuit de poortader
o Zuurstofrijk bloed vanuit de lever arterie (hepatic artery)
- Lever voert bloed af via de leverader (hepatic vein)
- Geabsorbeerde stoffen gaan eerst langs de lever voordat ze in de systematische circulatie
komen
o Processing van (sommige nutrienten)
o Wegvangen van gifstoffen
