Samenvatting - Infectieziekten 3

HO 1 – DIAGNOSTIEK VAN INFECTIEZIEKTEN & RATIONEEL GEBRUIK VAN DIAGNOSTICA
1 Diagnos�ek van infec�eziekten
Diagnos�sch proces




Fases in diagnos�ek
• Pre-analy�sche fase
o Staalafname
o Verzamelen van relevante klinische info
o Prepara�on, transport en preserva�e van staal totaan labo
• Analys�sche fase
o Technisch proces  resultaten van microbiologische analyse
• Post-analy�sche fase
o Valida�e
o Contextuele interpreta�e van het resultaat
o Aan aanvrager laten weten

Sample types




Categorie 1  elke kiem is belangrijk
Categorie 2  elke staal is ‘besmet’, maar significante threshold
Categorie 3  veel commensale flora, geen significance threshold




1

,Diagnos�sche technieken
Microscopie en kleuring
• Voordelen
o Kan snelle diagnos�sche informa�e geven (voorbeeld: in CSF)
o Kan dienen als kwaliteitscontrole van het monster (voorbeeld: sputum)
• Nadelen
o Lage gevoeligheid (gramkleuring)
 25% indien < 10³ CFU/ml
 60-80% indien 10³ - 105 CFU/ml
o Laag discriminerend vermogen
 Gramnega�eve staaf kan elke Enterobacterales of non-fermentor zijn
 Commensale versus pathogene micro-organismen?

Bacteriële cultuur en identificatie
• Voordelen
o (Gevoelig)
o Detec�e van verschillende bacteriën tegelijker�jd
o Gevoeligheidstesten mogelijk op gekweekte isolaten
o Detec�e van replicerende = levende bacteriën
• Nadelen
o Soms erg traag (bv. M. tuberculosis)
o Niet van toepassing op niet-kweekbare of moeilijk te kweken bacteriën (bijvoorbeeld M. leprae, M.
pneumoniae)
o Gevoelig voor transport- en opslagomstandigheden of eerder gebruik van an�bio�ca

Susceptibility testing
• DOEL
o Om de selec�e van het juiste an�bio�cum te zoeken en het resultaat van deze behandeling te voorspellen
o Om de gestarte empirische behandeling te beves�gen of te escaleren/de-escaleren (wegens weerstand,
bijwerkingen, …)
• Technieken
o Disk diffusie: an�bio�ca diffunderen in de agar en
creëren een concentra�egradiënt 
remmingsdiameter wordt gemeten
 Voordeel
• Flexiebel
• Goedkoop
• Visuele inspec�e van zuiverheid en groei
 automa�sering  Disk diffusie lezers
o Epsilometer of E-test
 Kunststof strip geïmpregneerd met an�bio�ca  an�bio�cumconcentra�egradiënt
 Diffusietechniek met MIC
o Macro-broth dilu�on
 MIC = minimale inhibitoire concentra�e, de laagste concentra�e zonder bacteriële groei
 Broth dilu�on voor meten van minimu inhibitoire concentra�e van an�bio�ca




2

,• Interpreta�e: EUCAST clinical breakpoints
o Species-an�bio�c specific
o S = suscep�ble, I = suscep�ble increased exposure, R = resistant

Virale cultuur
• Je gebruikt cellijnen (monolayer) om virussen op te kweken
o Wordt niet meer gedaan  te arbeidsintensief
o Nu gebruik van PCR-testen
• Voordelen
o (sensi�ef)
o Detec�e van verschillende virussen op hetzelfde moment
o Gevoeligheidstesten mogelijk op gekweekte isolaten
o Detec�e van replica�e = levende virussen
• Nadelen
o Soms late diagnose doordat ze traag groeien: dagen tot weken
o Niet alle virussen kunnen in cultuur groeien
o Arbeidsintensief, ervaren personeel nodig: alleen in gespecialiseerde labo's
o Gevoelig voor transport- en opslagomstandigheden

Antigen based detection
• Voordelen
o Snelle testresultaat
o Gemakkelijk uit te voeren ( immunofluorescen�e: goed opgeleide technici nodig)
o Minder kwetsbaar voor transport- en opslagomstandigheden
o Hoge specificiteit, weinig kruisreac�es  zeer weinig vals-posi�even
• Nadelen
o Gevoeligheid: bijvoorbeeld meningi�s, influenza a�ankelijk van lee�ijdscategorie
o Voor immunofluorescen�e: aspecifieke fluorescen�e

Moleculaire technieken
• Voordelen
o Hoge sensiviteit en specificiteit
o Minder kwetsbaar voor transport- en opslagomstandigheden
o Sneltestresultaat (a�ankelijk van de organisa�e)
o Kan worden geautoma�seerd
• Nadelen
o Vind alleen wat je zoekt
o Het aantal doelen in een mul�plex is beperkt
o Niet al�jd meetbaar
o Gevoelig voor besme�ng (vals posi�eve resultaten!)
o Klinische relevan�e van een posi�ef testresultaat niet al�jd eenduidig




3

, Serologie
• In acute diagnos�ek wordt dit zelden gebruikt
• Voor een aantal pathogenen wel nu�g en zeker voor pathogenen die moeilijk kweekbaar zijn
• Voordelen
o Handig voor kieskeurige micro-organismen: Treponema pallidum
o Maakt een retrospec�eve diagnose mogelijk zonder een pa�ëntenmonster van de acute fase  specifiek
IgG: goede indicator van een eerdere infec�e
o Snel: antwoord meestal binnen dezelfde dag
o Geautoma�seerd voor veel parameters
• Nadelen
o Meestal retrospec�eve diagnose indien gebaseerd op IgG-�ters�jging
o Specificiteit niet al�jd op�maal: kruisreac�es en interferen�es
o Voor sommige infec�es komt IgM zeer laat of helemaal niet voor
o Meestal zijn gepaarde sera nodig voor een defini�eve diagnose:
 acute fase: IgM en IgG
 herstelfase: toename van IgG-�ters

2 Ra�oneel gebruik van diagnos�ca – Diagnos�c stewardship
Diagnos�c sterwardship
• De juiste test gebruiken voor de juiste pt op het juiste moment  garanderen van op�male klinische zorg
• Verbetert gebruik van testen om zorg, kwaliteit, veiligheid en kosten te verbeteren
•  correcte diagnose van infec�eziekten  postest probability calcula�on

Postest probability calcula�on
• Sensi�viteit: TP / (TP+FN) *100
o Aantal fout-nega�even ↓ → sensi�viteit ↑ → kans om een
ziekte te missen ↓
• Specificiteit: TN / (TN+FP) *100
o Aantal fout-posi�even ↓ → specificiteit ↑ → kans om een
afwezige ziekte te melden ↓
• Posi�ve predic�ve value: TP / (TP+FP) *100
o = de kans dat de ziekte aanwezig is met een posi�eve testuitslag
• Nega�ve predic�ve value: TN / (TN+FN) *100
o = de kans dat de ziekte afwezig is bij een nega�eve testuitslag
• Maximale presta�e: zo min mogelijk valse posi�even en nega�even
o  = test met een hoog discriminatorvermogen




4