Definitie
Voedselovergevoeligheden - = alle ongewenste, reproduceerbare reacties op voedingsmiddelen in een
hoeveelheid dat getolereerd wordt door ‘normale’ personen.
Diagnostische test lactoseintolerantie (O2-ademtest)
- In de Angelsaksische literatuur omschreven als “adverse reactions to food”
Pinda’s geven aan baby à minder kans op allergie à HOE? : door notenpasta of gemixt in
- Ongunstige reacties onderverdeling
papje
Koemelkeiwitallergie à alles van koemelkeiwit laten à altijd soja => allergisch aan soja (als o Ongunstige reacties bij gevoelige personen
je vervangingen doet door 1 iets -> kans op allergie groter) § Voedselaversies
Allergie à vroeger als kind ook meestal allergisch geweest aan vb. gluten § Voedselovergevoeligheden
o Voedselvergiftiging
Inleiding § Voedselinfectie
§ Voedselintoxicatie
1. Prevalentie
- +/- 20% denkt een voedselallergie te hebben (Europrevall onderzoek: 17% kinderen
en 26% volwassenen) Classificatie
- In werkelijkheid: - European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI since 1995)
o 8% (kinderen) - Geaccepteerd door de World Allergy Organization (WAO)
o 5% (volwassenen) (Westerse landen)
Men spreekt van een atopische mars:
- Astma begint op vroege leeftijd: heeft geen hoogtes en laagtes, blijft aanmodderen
voor de rest van het leven (paarse lijn)
- Kindje met urtecaria: symptoom voor koemelkeiwitallergie
- Melk en eieren: piek in het begin van de levensjaren, maar het komt minder voor
naar volwassenleeftijd dan koemelkeiwitallergie
- Pollen: komt voor bij adolescenten/ volwassen leeftijd
4 jaar omcirkeld: mijlpaal in het leven, aspecifiek immuunsysteem is volgroeit (als je
voordien nooit in contact bent gekomen met iets voor je 4e levensjaar, volgende keer pas in
Allergische overgevoeligheid (voedselallergie)
contact komen op adolescentenleeftijd à het kan zijn dat je allergisch bent)
Niet-allergische overgevoeligheid (voedselintolerantie)
Onderscheiden: allergische voedselovergevoeligheidsreacties onderscheiden zich van de
niet- allergische voedselovergevoeligheidsreacties door de afwezigheid van een individuele
gevoeligheid. Ze zijn in dezelfde mate 'giftig' voor elk individu
1 2
, Allergische overgevoeligheden
1. Inleiding – bepaling
- Bij een allergische overgevoeligheid (‘een allergie’) maakt het
afweersysteemspecifieke antistoffen aan (onder andere IgE) tegen eiwitten
(antigen/allergeen) die in de voeding voorkomen (bijvoorbeeld koemelkeiwitten)
- Het is een immunologische reactie op voedsel vandaar de term immuun-gemedieerd
- De eiwitten die allergische reacties veroorzaken, worden antigenen of allergenen
genoemd
Je mag niet glutenintolerantie zeggen (= niet immuun gemedieerd) en een
glutenentheropathie is wel immuun gemedieerd
1/ Anti-tissue transglutaminas IgA (via ELISA test) = klein substraat van endomysium
(Ewsubstraat) , bij een twijfelgeval ook nog testen anti-endomysium IgA (EMA) in een derde
geval anti gedeamideerd gliadine peptide IgG (DPG)
2/ Nog verder kijken (genetische voorbeschiktheid) à HLA-DQ2, HLA-DQ8, HLA-DQ10
3/ Een derde diagnostiek = biopsie
4/ in het bloed immunoglobulines E zoeken (immuunreactie) à geen coeliackie of Antigen = een allergische stof
glutenentheropathie maar een tarwe-allergie Allergeen = hetgeen waar de mensen allergische voor zijn. Dat is eigenlijk een fractie
van antigen. Men gaat nooit volledig reageren op het allergeen maar op het epitoop
wheat dependant exercise induced anaphylaxis (WDEIA) = door inspanning is de allergie tot
van het allergeen
uiting gekomen, dus hij mocht nooit de combinatie van de twee doen
Allergeen is deeltje van antigen en epitoop is deeltje van allergeen
- A) Allergische overgevoeligheid
o (voedselallergie) Epitoop = waarop het lichaam antistoffen gaat aanmaken (=IgE)
- B) Niet-allergische overgevoeligheid 90% van alle voedselallergiën of overgevoeligheden à IgE aanmaak
o (voedselintolerantie) o Het zal heel snel een allergische reactie veroorzaken
- C) Speciale vormen van voedselovergevoeligheden o = het gedeelte van een allergeen eiwit dat een immuunreactie opwekt)
3 4
, 2. Oorzaken de persoon nog geen reactie heeft (= kan hij gesensibiliseerd zijn) à pas bij 2e
- Belangrijkste oorzaken: contact symptomen vertonen
o Overconsumptie - Sensibilisatiereactie: immuunsysteem komt voor eerst contact met allergeen à
§ (sensibilisatie)? antigen-presenterende cellen nemen het antigen op à geven het antigen door aan
o Aard van het product? Thelper cellen à T helper cellen stimuleren atopische individuen à vrijzetting pro-
o Levensfase? inflammatoire cytokines à activatie B-cellen à specifieke IgE-antilichamen
o Hygiëne? produceren tegen antigen (eiwit) à binden aan mestcellen
- Erfelijk? - Pas bij 2e contact zullen mediatoren (histamine, IL, biogene amines) vrijgezet worden
- Hoge consumptie? en allergische reacties geven (zoals dikke tong, niezen, netelrood, diarree)
- Overige oorzaken
o ‘Secundaire’ allergie = verstoring spijsverteringsstelsel door ziekte of na een - = ‘abnormale reactie van het afweersysteem’
operatie - Sensibilisatiereactie = geen reactie merkbaar (wel IgE aanwezig)
o Besmetting met m.o.’s ...veevoeders jaren ‘50 (vismeel, sojaschroot) - 2e contact = ‘mediatoren’ komen vrij met allergische verschijnselen als gevolg
o productie van biogene amines w.o. histamine → allergie / PAR (mestceldegranulatie)! à wel reactie merkbaar
§ biogene amines niet afbreekbaar door hittebehandeling o IgE komt in aanraking met allergeen (eiwit) à reactie
o Consumptie van voedseladditieven o Er is een kruisverbinding met 2 IgE moleculen met het allergeen à basofielen,
§ voedseladditieven → ook °degranulatie mestcellen → histamine eosinofielen en mestcellen worden geavtiveerd à stoffen komen vrij
o Technologie: homogeniseren → absorptie grotere eiwitten? (=mediatoren: histamine, prostaglandine, leukotriëne, … welke voor
o Complexiteit voedselpakket: kiwi, passievrucht, meer rauwkost allergische verschijnselen zorgen)
- ‘Atopische consitutie’ Als er een reactie is à wil dit zeggen dat er al een sensibilisatiereactie is geweest (=
o = familiale aanleg om IgE-antistoffen te produceren in reactie op blootstelling 2e contact)
aan een lage dosis allergenen
o Als gegeven is dat minstens 1 ouder allergisch is
o MAAR je kan ‘allergisch’ zijn ongeacht de parentale situatie!
§ = erfelijke belasting (als iemand van je ouders allergisch is 30-40%
kans om ook allergisch te zijn, daarom niet aan hetzelfde à familiale
aanleg om antistoffen te produceren)
3. Classificatie
3 types
a. IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid (type 1)
b. Niet IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid
c. Mix IgE en niet IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid
a. IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid
- IgE: niet altijd bij eerste contact
- = type 1 of primaire voedselallergie
- “ abnormale reactie van het afweersysteem”
- Eerst ontstaat een sensibilisatiereactie à voor eerste keer in contact gekomen met
allergeen (dus wel een vermoeden van) à er was een hoge waarde te constateren à
verhoogde waarde maar geen reactie? à denken dat de pt. zoiezo allergisch is à als
5 6
Voedselovergevoeligheden - = alle ongewenste, reproduceerbare reacties op voedingsmiddelen in een
hoeveelheid dat getolereerd wordt door ‘normale’ personen.
Diagnostische test lactoseintolerantie (O2-ademtest)
- In de Angelsaksische literatuur omschreven als “adverse reactions to food”
Pinda’s geven aan baby à minder kans op allergie à HOE? : door notenpasta of gemixt in
- Ongunstige reacties onderverdeling
papje
Koemelkeiwitallergie à alles van koemelkeiwit laten à altijd soja => allergisch aan soja (als o Ongunstige reacties bij gevoelige personen
je vervangingen doet door 1 iets -> kans op allergie groter) § Voedselaversies
Allergie à vroeger als kind ook meestal allergisch geweest aan vb. gluten § Voedselovergevoeligheden
o Voedselvergiftiging
Inleiding § Voedselinfectie
§ Voedselintoxicatie
1. Prevalentie
- +/- 20% denkt een voedselallergie te hebben (Europrevall onderzoek: 17% kinderen
en 26% volwassenen) Classificatie
- In werkelijkheid: - European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI since 1995)
o 8% (kinderen) - Geaccepteerd door de World Allergy Organization (WAO)
o 5% (volwassenen) (Westerse landen)
Men spreekt van een atopische mars:
- Astma begint op vroege leeftijd: heeft geen hoogtes en laagtes, blijft aanmodderen
voor de rest van het leven (paarse lijn)
- Kindje met urtecaria: symptoom voor koemelkeiwitallergie
- Melk en eieren: piek in het begin van de levensjaren, maar het komt minder voor
naar volwassenleeftijd dan koemelkeiwitallergie
- Pollen: komt voor bij adolescenten/ volwassen leeftijd
4 jaar omcirkeld: mijlpaal in het leven, aspecifiek immuunsysteem is volgroeit (als je
voordien nooit in contact bent gekomen met iets voor je 4e levensjaar, volgende keer pas in
Allergische overgevoeligheid (voedselallergie)
contact komen op adolescentenleeftijd à het kan zijn dat je allergisch bent)
Niet-allergische overgevoeligheid (voedselintolerantie)
Onderscheiden: allergische voedselovergevoeligheidsreacties onderscheiden zich van de
niet- allergische voedselovergevoeligheidsreacties door de afwezigheid van een individuele
gevoeligheid. Ze zijn in dezelfde mate 'giftig' voor elk individu
1 2
, Allergische overgevoeligheden
1. Inleiding – bepaling
- Bij een allergische overgevoeligheid (‘een allergie’) maakt het
afweersysteemspecifieke antistoffen aan (onder andere IgE) tegen eiwitten
(antigen/allergeen) die in de voeding voorkomen (bijvoorbeeld koemelkeiwitten)
- Het is een immunologische reactie op voedsel vandaar de term immuun-gemedieerd
- De eiwitten die allergische reacties veroorzaken, worden antigenen of allergenen
genoemd
Je mag niet glutenintolerantie zeggen (= niet immuun gemedieerd) en een
glutenentheropathie is wel immuun gemedieerd
1/ Anti-tissue transglutaminas IgA (via ELISA test) = klein substraat van endomysium
(Ewsubstraat) , bij een twijfelgeval ook nog testen anti-endomysium IgA (EMA) in een derde
geval anti gedeamideerd gliadine peptide IgG (DPG)
2/ Nog verder kijken (genetische voorbeschiktheid) à HLA-DQ2, HLA-DQ8, HLA-DQ10
3/ Een derde diagnostiek = biopsie
4/ in het bloed immunoglobulines E zoeken (immuunreactie) à geen coeliackie of Antigen = een allergische stof
glutenentheropathie maar een tarwe-allergie Allergeen = hetgeen waar de mensen allergische voor zijn. Dat is eigenlijk een fractie
van antigen. Men gaat nooit volledig reageren op het allergeen maar op het epitoop
wheat dependant exercise induced anaphylaxis (WDEIA) = door inspanning is de allergie tot
van het allergeen
uiting gekomen, dus hij mocht nooit de combinatie van de twee doen
Allergeen is deeltje van antigen en epitoop is deeltje van allergeen
- A) Allergische overgevoeligheid
o (voedselallergie) Epitoop = waarop het lichaam antistoffen gaat aanmaken (=IgE)
- B) Niet-allergische overgevoeligheid 90% van alle voedselallergiën of overgevoeligheden à IgE aanmaak
o (voedselintolerantie) o Het zal heel snel een allergische reactie veroorzaken
- C) Speciale vormen van voedselovergevoeligheden o = het gedeelte van een allergeen eiwit dat een immuunreactie opwekt)
3 4
, 2. Oorzaken de persoon nog geen reactie heeft (= kan hij gesensibiliseerd zijn) à pas bij 2e
- Belangrijkste oorzaken: contact symptomen vertonen
o Overconsumptie - Sensibilisatiereactie: immuunsysteem komt voor eerst contact met allergeen à
§ (sensibilisatie)? antigen-presenterende cellen nemen het antigen op à geven het antigen door aan
o Aard van het product? Thelper cellen à T helper cellen stimuleren atopische individuen à vrijzetting pro-
o Levensfase? inflammatoire cytokines à activatie B-cellen à specifieke IgE-antilichamen
o Hygiëne? produceren tegen antigen (eiwit) à binden aan mestcellen
- Erfelijk? - Pas bij 2e contact zullen mediatoren (histamine, IL, biogene amines) vrijgezet worden
- Hoge consumptie? en allergische reacties geven (zoals dikke tong, niezen, netelrood, diarree)
- Overige oorzaken
o ‘Secundaire’ allergie = verstoring spijsverteringsstelsel door ziekte of na een - = ‘abnormale reactie van het afweersysteem’
operatie - Sensibilisatiereactie = geen reactie merkbaar (wel IgE aanwezig)
o Besmetting met m.o.’s ...veevoeders jaren ‘50 (vismeel, sojaschroot) - 2e contact = ‘mediatoren’ komen vrij met allergische verschijnselen als gevolg
o productie van biogene amines w.o. histamine → allergie / PAR (mestceldegranulatie)! à wel reactie merkbaar
§ biogene amines niet afbreekbaar door hittebehandeling o IgE komt in aanraking met allergeen (eiwit) à reactie
o Consumptie van voedseladditieven o Er is een kruisverbinding met 2 IgE moleculen met het allergeen à basofielen,
§ voedseladditieven → ook °degranulatie mestcellen → histamine eosinofielen en mestcellen worden geavtiveerd à stoffen komen vrij
o Technologie: homogeniseren → absorptie grotere eiwitten? (=mediatoren: histamine, prostaglandine, leukotriëne, … welke voor
o Complexiteit voedselpakket: kiwi, passievrucht, meer rauwkost allergische verschijnselen zorgen)
- ‘Atopische consitutie’ Als er een reactie is à wil dit zeggen dat er al een sensibilisatiereactie is geweest (=
o = familiale aanleg om IgE-antistoffen te produceren in reactie op blootstelling 2e contact)
aan een lage dosis allergenen
o Als gegeven is dat minstens 1 ouder allergisch is
o MAAR je kan ‘allergisch’ zijn ongeacht de parentale situatie!
§ = erfelijke belasting (als iemand van je ouders allergisch is 30-40%
kans om ook allergisch te zijn, daarom niet aan hetzelfde à familiale
aanleg om antistoffen te produceren)
3. Classificatie
3 types
a. IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid (type 1)
b. Niet IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid
c. Mix IgE en niet IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid
a. IgE gemedieerde voedselovergevoeligheid
- IgE: niet altijd bij eerste contact
- = type 1 of primaire voedselallergie
- “ abnormale reactie van het afweersysteem”
- Eerst ontstaat een sensibilisatiereactie à voor eerste keer in contact gekomen met
allergeen (dus wel een vermoeden van) à er was een hoge waarde te constateren à
verhoogde waarde maar geen reactie? à denken dat de pt. zoiezo allergisch is à als
5 6
