samenvatting begrijp onderwijs I

BEGRIJP ONDERWIJS I
Notities examen I




Thyra Janssens

+32497752015
B11
MT1 – Engels – Zedenleer

,Inhoudsopgave
1. Maatschappelijk bewustzijn ....................................................................................................... 3
1.1 Maatschappelijk bewustzijn via systeemdenken ......................................................................... 3
1.2 Maatschappelijk bewustzijn via referentiekaders........................................................................ 3
1.3 Maatschappelijk bewustzijn via sociaal-cultureel bewustzijn...................................................... 4
2. finaliteiten onderwijs ................................................................................................................. 5
2.1 Finaliteit basisonderwijs ............................................................................................................... 5
2.2 finaliteit secundair onderwijs ....................................................................................................... 7
2.2.1 Eerste graad .......................................................................................................................... 8
2.2.2 Tweede graad ....................................................................................................................... 9
2.3 buitengewoon onderwijs............................................................................................................ 10
2.4 Finaliteit hoger onderwijs........................................................................................................... 12
3. Onderwijsbeleid....................................................................................................................... 13
3.1 Onderwijs in Vlaanderen - Macro niveau ................................................................................... 13
3.1.1 Onderwijsnetten (3) ........................................................................................................... 15
3.2 Onderwijs op meso-niveau......................................................................................................... 19
3.3 Onderwijsorganisatie op micro-niveau ...................................................................................... 20
4. Historische breuklijnen ............................................................................................................ 21
4.1 Democratische samenleving ...................................................................................................... 21
4.2 Vrijheid van onderwijs ................................................................................................................ 21
4.2.1 Verband leerplicht- democratie ......................................................................................... 21
4.2.2 Soorten historische breuklijnen (3) .................................................................................... 22
5. Armoede ................................................................................................................................. 24
5.1 (kans)armoede in cijfers ............................................................................................................. 24
5.2 De buitenkant van (kans)armoede ............................................................................................. 24
5.2.1 4 soorten kapitaal ............................................................................................................... 25
5.3 Definitie van armoede (Vranken) ............................................................................................... 27
5.3.1 Vier manieren om naar armoede te kijken ........................................................................ 27
5.4 De binnenkant van (kans)armoede ............................................................................................ 29
5.5 Armoede en ongelijke kansen in het onderwijs ......................................................................... 30
5.6 De krachten van kansarmen ....................................................................................................... 30
5.7 Voorbeelden van organisaties die het onderwijs ondersteunen ............................................... 31
6. Burgerschap en duurzame ontwikkeling ................................................................................... 32
6.1 Burgerschap ................................................................................................................................ 32
6.2 Focus op duurzame ontwikkeling ............................................................................................... 33
7. Deontologie en aansprakelijkheid............................................................................................. 38
7.1 Wat is deontologie ?................................................................................................................... 38
7.2 Onderwijsdeontologie ................................................................................................................ 38
7.3 Plichten van het GO! .................................................................................................................. 39

1

, 7.4 Het pedagogisch project van het GO! ........................................................................................ 39
7.5 Beroepsgeheim........................................................................................................................... 40
7.6 Ambtsgeheim ............................................................................................................................. 40
7.7 Wanneer moet je zwijgen?......................................................................................................... 40
7.8 Wanneer moet je spreken? ........................................................................................................ 41
7.9 Wanneer mag je zwijgen ? ......................................................................................................... 41
7.10 Wanneer mag je spreken?.......................................................................................................... 41
7.11 Functies van een klassenraad ..................................................................................................... 42
7.12 Zorgvuldig bestuur...................................................................................................................... 42
7.12.1 Zorgvuldig bestuur : oneerlijke concurrentie ..................................................................... 42
7.12.2 zorgvuldig bestuur : politieke activiteiten .......................................................................... 42
7.12.3 Sponsoring en reclame ...................................................................................................... 43
7.12.4 Handelsactiviteiten ............................................................................................................. 43
7.12.5 Kosteloosheid vs. Kosten .................................................................................................... 43
7.12.6 Ontvangen van een voordeel ............................................................................................. 43
7.13 Juderisering van de onderwijsdeontologie ................................................................................ 44
7.14 Strafrechtelijke sanctie – tuchtsanctie ....................................................................................... 44
7.15 Aansprakelijkheid ....................................................................................................................... 44
7.16 Burgerlijke aansprakelijkheid ..................................................................................................... 44
7.16.1 Aansprakelijkheid voor eigen fout...................................................................................... 45
7.16.2 Aansprakelijkheid voor andermans fout ............................................................................ 45
8. Non- discriminatie in het onderwijs .......................................................................................... 46
9. Meertaligheid in onderwijs : OKAN ........................................................................................... 48
10. Andere onderwijssystemen in Noord en Zuid ............................................................................ 50
10.1 Het onderwijsmodel van Finland................................................................................................ 50
10.2 Het onderwijsmodel van Congo ................................................................................................. 51
10.3 Het onderwijsmodel in Wallonië ................................................................................................ 52




2

, 1. Maatschappelijk bewustzijn


1.1 Maatschappelijk bewustzijn via systeemdenken
 Traditioneel : oorzaak - gevolg denken

Vb : is gewoon systeem zoals de ijstijd er was, nu is
er gewoon een opwarming


 Systeem denken : actualiteit vanuit verschillende
hoeken ( perspectieven en visies) bekijken om :
 de wereld beter de begrijpen
 De beïnvloeding van onderwerpen
onderling te begrijpen
 De wereld te zien als continu verandering

Vb : bekijken vanuit
omgeving ,wetenschappelijk ,politiek & economisch
perspectief


1.2 Maatschappelijk bewustzijn via referentiekaders

Referentiekader

Een referentiekaders is het geheel van je persoonlijke waarden, normen, kennis en ervaring.

Het bepaalt hoe je :
 Kijkt naar iets
 Hoe je over iets denkt of oordeelt
 Hoe je je gedraagt in een bepaalde situatie

Verschillende referentiekaders

 Kunnen sterk verschillen of samenvallen
 Kan het bekijken tussen:
- Mensen
- Naargelang perspectief : historisch, wetenschappelijk, cultureel,
economisch, plaats, …

Waarden

Houdingen , gedachten die we als persoon nastreven. Ze geven onze richting aan ons handelen

Normen

Normen zijn regels die bepalen welk gedrag goed of fout is, gewenst of ongewenst, toegestaan of
verboden

Waardenpatroon

Een waardenpatroon is het geheel van waarden dat voor een persoon (of een groep personen of
institutie) bepaalt wat wenselijk of onwenselijk is om na te streven, waarbij dat geheel van waarden
een eigen patroon heeft dat kenmerkend is voor die persoon.
3

, Persoonsgerichte vs groepsgerichte cultuur




 Volgens Houssein Boukhriss is het handelen van
individuen afhankelijk van de cultuur waarin die zijn
opgegroeid

 Beide culturen delen dezelfde waarden maar
verschillen in belangrijkheid.

 Bij groepsgerichte cultuur staan de groepsnormen
voorop, en de persoonsgerichte waarden onderaan.




Verschillende referentiekaders : diversiteit

Diversiteit verwijst naar de sociale, culturele en etnische verscheidenheid in de samenleving naar
verschillen tussen schooltaal en thuistaal, naar verschillen in persoonlijke en lichamelijke beleving,
naar verschillen in talenten, interesses, bezigheden, zienswijzen, behoeftes,…

Omgaan met elkaars referentiekaders

 Je moet erkennen dat er een diversiteit aan referentiekaders is
 Een beeld krijgen van de achterliggende dynamieken
 waarom staat deze waarden op 1 ?
 Op zoek gaan naar gemeenschappelijkheden en gedeelde belangen
 Wat bind ons ?


1.3 Maatschappelijk bewustzijn via sociaal-cultureel bewustzijn

Sociaal-cultureel bewustzijn

We zijn sociaal-cultureel bewust als we beseffen hoe
het referentiekader, het denken en handelen van
mensen worden beïnvloed door factoren zoals sociale
klasse, culturele achtergrond, etniciteit en taal.


 Je moet niet alleen kijken naar jouw persoonlijk
referentiekader maar ook naar het
referentiekader van de persoon in kwestie. Je
moet kijken wat erachter zit




4

, 2. finaliteiten onderwijs


2.1 Finaliteit basisonderwijs

 Hoofddoel onderwijs : vorming continue en totale persoonlijkheidsontplooiing
 Basisonderwijs : onderverdeeld in kleuter-en lager onderwijs

Finaliteit

Einddoelstelling voor een niveau

Kleuteronderwijs

 Doel van kleuteronderwijs : kinderen stimuleren via spel en exploratie om zich in
verschillende leergebieden eigen te maken
 Werken aan ontwikkelingsdoelen
 doelstellingen vastgelegd door de Vlaamse overheid
 niet verplicht deze te halen
 indien je deze doelen niet haalt kan je wel starten in het lager onderwijs

Lager onderwijs

 Werken aan eindtermen
 doelstellingen vastgelegd door de Vlaamse overheid
 doelstellingen voor verschillende vakken ( vb : MO,PO,LO, Nederlands,… )

 2 overschrijdende leergebieden
 'leren leren'
 sociale vaardigheden
 kunnen in alle activiteiten gerealiseerd worden , niet leergebied gebonden

 28 uur les per week
 scholen mogen indeling zelf kiezen
 baseren op eigen pedagogisch project = 'pedagogische vrijheid '

 Aan einde van lager onderwijs : getuigschrift
 noodzakelijk om naar secundair onderwijs A-stroom te gaan
 Niet behaald : kan naar B-stroom

Buitengewoon onderwijs

 Zelfde structuur als in gewoon onderwijs
 Biedt lln met een beperking opvoeding en onderwijs, afhankelijk van het type beperking
 Enkel toegankelijk met doorverwijzing van Centrum voor Leerlingenbegeleiding
 Het Inclusief onderwijsproject (ion) startte samen met het geïntegreerd onderwijsproject
(GON) met als doel kinderen met een beperking niet af te zonderen maar les te laten volgen
in het normaal onderwijs
 M-decreet



5

,Leren is een recht

 Leren is in België een recht en een plicht
 Leerplicht
 ouders hebben de plicht kun kind te laten leren

Leerplicht van 6 tot 18

 Voor iedereen in België : leerplicht van 6 tot 18
 Bepaalt door de federale overheid
 Wordt leerplichtig op 1 september het jaar dat je 6 wordt
 mag pas naar school in het gewoon Nederlandstalig onderwijs als je het schooljaar
ervoor minstens 250 dagen aanwezig waren in een Nederlandstalige kleuterschool

Deeltijdse leerplicht

 Vanaf 15 of 16 is er deeltijdse leerplicht
 Als je de eerste 2 jaren van het voltijds secundair hebt beëindigd ( geslaagd of niet)
 als je het niet zit zitten om tot je 18 elke dag naar school te gaan : deeltijds leren of
werken vanaf 15 of 16

Leerplicht voor kinderen met een beperking

 Kinderen en jongeren met beperking : leerplichtig
 Permanent onderwijs aan huis en vrijstelling van leerplicht : mogelijk

Leerplicht voor kinderen met andere nationaliteit

 Kinderen met andere nationaliteit : leerplichtig vanaf 60e dag na hun inschrijving in het
vreemdelingenregister of bevolkingsregister van de gemeente


Leerplicht voor kinderen van ouders zonder vaste verblijfsplaats

 Ook kinderen van binnenschippers, kermis-en circusexploitanten en -artiesten en
woonwagenbewoners hebben leerplicht

Leerplicht voor Vlaamse kinderen in het buitenland

 Vlaamse kinderen in buitenland : vallen onder leerplicht van dat land
 domicilie in België : minderjarige kinderen volgen leerplicht België

Leerplicht is geen schoolplicht

 Geen schoolplicht in België
 huisonderwijs voldoet
 niet verwarren met huisonderwijs voor langdurig zieke kinderen

Huisonderwijs

 Individueel huisonderwijs : ouder geeft zelf les of stelt privéleraar aan
 Collectief huisonderwijs : ouder laat de kinderen naar een privéschool gaan of organiseert
met aantal ouders samen huisonderwijs
 Om diploma te halen : examen afleggen bij de Examencommissie van de Vlaamse
Gemeenschap

6

, 2.2 finaliteit secundair onderwijs

Algemeen

 Onderwijs van 12 tot 18
 Bestaat uit 3 graden, uitzonderlijk een 4e graad

Waarom een modernisering?

 Te veel uitstroom van jongeren zonder kwalificatie
 Te veel studierichtingen bieden niet wat ze beloven
 Te veel zittenblijvers
 Te grote invloed op socio-economische achtergrond leerling
 hoe kansarmer de lln, hoe minder kansen op school
 Eindtermen ( wiskunde, Frans, PAV) worden onvoldoende bereikt in bepaalde richtingen
 Ook resultaat sterkst presterende leerlingen daalt

Groter probleem in Vlaanderen tussen kansrijke en kansarme lln dan een probleem in het
onderwijs

Doel

 Alle leerlingen en ouders keuzevaardiger maken
 Een positieve school-en studiekeuze onafhankelijk van SES (= sociaal economische situatie)
 Eindtermen van de basisvorming ambitieuzer
 Aansluiting eindtermen SO bij de startcompetenties HO en omgekeerd
 Afstemming op de arbeidsmarkt
 Opwaarderen technisch en beroepsgericht onderwijs
 Voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten

Hoe?

 Verhogen van kleuterparticipatie
 Versterken overgang basis-secundair
 Versterken oriënterende functies eerste graad
 Nieuwe indeling studieaanbod tweede en derde graad
 Versterken basisvorming

Versterken oriënterende functie 1e graad

 Versterken
 Verdiepen
 Verkennen
 Differentiatie
 Iedereen krijgt 27 uur gemeenschappelijk , 5 VVV uren

STEM

Sience- techology- engeneering-mathematics


7