Samenvatting h3:Sensorimotorisch leren

ML: H3:sesomotorisch leren

 connectie tussen perceptie & actie perceptie – actie koppeling
- Actie is noodzakelijk voor het waarnemen van info
- terugkoppeling info = foutendetectie & correctie plaatsvinden
 terugkoppeling info niet altijd noodzakelijk geacht voor succesvolle uitvoering auto bewegingen
- rol tijdens leerproces bewegingen
- sensorimotorisch leren
 Sensorimotorisch leren
- Proces
- organisme leert uit ervaringen
 toekomstig (motorisch) gedrag beter aangepast aan omgeving
- terugkoppeling sensorische info= essentieel belang
 gebruikt om succes (/ falen) van poging te evalueren
o Succesvolle pogingen = bewaard in geheugen
o niet succesvolle = vergeten
- gekenmerkt door “trial and error”.
 Feedback
- terugkoppeling (sensorische) info
- 2 soorten
 Intrinsieke feedback= door uitvoerder zelf gegenereerd
 Extrinsieke feedback=via 3e persoon verschaft
 herstel / verbetering sensorische input belangrijke doelstelling om motoriek te optimaliseren

1. Een classificatie van sensorische informatie
 Schmidt
- 1988
- classificatie van sensorische info voorgesteld
- sensorische info tijdens bewegingsuitvoering beschikbaar
 deel rechtstreeks in verband met bewegingsuitvoering
 beweging gerelateerd
o info voor bewegingsuitvoering beschikbaar
o info tijdens bewegingsuitvoering beschikbaar
o info na bewegingsuitvoering beschikbaar
 deel omgevingsinformatie
 niets te maken met eigenlijke beweging
 Voor aanvang beweging
- uitvoerder heeft bepaalde info  belangrijk voor bewegingsuitvoering
 vb: positionering ledematen in omgeving, snelheid naderend voorwerk enz
 Tijdens & na uitvoering
- Info over eigenlijke beweging beschikbaar
 Vb: gevoel beweging, visuele waarneming effecten beweging
- Afhankelijk van snelheid waarmee bewegingsuitvoering plaatsgrijptfeedback benut
 bijsturing van de aan gang zijnde beweging /bijsturing volgende bewegingsuitvoering
 feedback tijdens/na uitvoering = onderscheid
- intrinsieke / inherente feedback
 info via diverse sensorische kanalen
 visuele
o is het doel bereikt
o met welke snelheid

Nala Melis Pagina 1

, ML: H3:sesomotorisch leren

 vestibulaire
 auditieve
 somatosensorische afferenten
o goed beeld graad van succes uitvoering
 belangrijkste
 volstaat voor juiste evaluatie beweging
 info opgenomen en verwerkt door uitvoerder zelf
 SOMS
o aangeleerd welke sensorische info met juiste bewegingsuitvoering
overeenstemt
 via toegevoegde feedback
- extrinsieke / toegevoegde feedback
 toegevoegd aan intrinsieke feedback
 door therapeut verschaft
 via technisch instrument verschaft
 info op diverse manieren aanbieden
 verbaal
 visueel
 info zelf kan ≠ accenten leggen
 Voorbeelden
 Info over goed / slecht uitvoeren beweging
 score op algemene prestatie bewegingsuitvoering
 Info over bewegingsverloop /positie ledematen in omgeving

2. Thorndikes’s Law of effect
 informatie succes/falen proces sensorimotorisch leren beïnvloedenstimulus – respons
theorieën
- operante conditionering
- Edward Thorndikehoe proefdieren ontsnappen uit puzzel dozen
 hongerig dier= in doos geplaatst buiten doos = voedsel
 ontsnappenspecifieke actie/serie van acties uitvoeren
 Belangrijk  dier gewenste handeling al kan uitvoeren  bij toeval ook vertonen
 dier actie toevallig vertoond= ontsnappen uit doos
 bij herhaalde pogingen=steeds sneller ontsnappen
dier leert wat te doen om doos te openen
 thorndike’s law of effect
- essentie stimulus – respons theorie = uitgedrukt
- bekrachtiger = connectie tussen stimulus&respons te versterken
- gevolg
 kans ↑  zelfde actie vertoond wanneer
 zelfde situatie zich voordoet
 zelfde prikkel zich aanbiedt
- Belangrijk
 bekrachtiging = onmiddellijk na vertonen respons
 tijd ertussen= te lang  stimulus – respons connectie≠versterken
 stimulus –respons gedrag ook rol bij leren acties?
 Interceptie= vangen van snel bewegen voorwerp  stimulus – respons gedrag
 niet om actie te controleren
activatie stimulus – respons mechanisme

Nala Melis Pagina 2