MAAIKE VAN DEN HERIK EN ARNOUT SCHUITEMA
HOOFDSTUK 1, 2, 3, 4, 5 & 7
, Hoofdstuk 1 – Wat is een onderzoekende
houding?
Definitie van onderzoekende houding van Herik en Schuitema (2016)
Een onderzoekende houding is de mate waarin iemand gemotiveerd is, het
vertrouwen heeft en in een veelheid aan beroepssituaties toont;
- Opmerkzaam zijn
- Nieuwsgierig zijn
- Bedachtzaam zijn
- Kritisch zijn
Een onderzoekende houding in de praktijk wil zeggen dat je deze basiskenmerken in
je gedrag integreert. Daarnaast gaat het erom dat je de verzamelde informatie op
een effectieve, creatieve en sociale manier wil delen.
1.1 De vier kenmerken van een onderzoekende houding
Opmerkzaam zijn:
Het opmerken van bepaalde dingen en dit ook blijven doen.
Nieuwsgierig zijn:
Je wilt graag dingen weten over iemand, een situatie of een onderwerp.
Bedachtzaam zijn:
Stilstaan, nadenken, niet meteen oordelen/ handelen.
Kritisch zijn:
Ook opzoek naar tegenargumenten vóórdat je gaat handelen.
1.2 Methodisch werken, ethiek en reflectief vermogen
Methodisch werken
Methodisch werken wil zeggen dat je werkt volgens bepaalde te verantwoorden
strategieën. Als je hierbij onderzoek van anderen gebruikt, valt dat binnen het kader
van onderzoekend vermogen. Onderzoekend vermogen bestaat uit drie
componenten:
Een onderzoekende houding;
Kennis uit onderzoek van anderen toepassen;
Zelf onderzoek doen.
Ethiek
De onderzoekende houding binnen het veld van zorg en onderwijs heet een ethische
component; het gaat ook om het voorkomen van ‘schadelijke’ fouten en om de
meerwaarde die iets heeft voor een kwetsbare doelgroep. Ethiek is het
onderzoeksgebied dat betrekking heeft om moreel handelen. Ethiek houdt zich bezig
met de vraag wat goed handelen is en welke opvattingen hierover zijn.
Reflectief vermogen
Reflectie heeft vooral te maken met het proces van een lerende professional in de
praktijksituaties. Het doel van reflecteren is continu blijven leren. De gedachte achter
Een onderzoekende houding
Maaike van den Herik & Arnout Schuitema