Samenvatting biologie
Hoofdstuk 3 – Gaswisseling en uitscheiding
3.1 Het ademhalingsstelsel van de mens
Gaswisseling: het opnemen en afstaan van gassen door het ademhalingsstelsel.
De neusholte is bekleed met slijmvlies:
o Buitenste laag bestaat uit trilhaarepitheel (bestaat uit trilhaarcellen en
slijmproducerende cellen)
Ademen door de neus is gezonder, omdat de neusharen grote ingeademde
stofdeeltjes tegenhouden, kleine stofdeeltjes en ziekteverwekkers aan het
neusslijmvlies blijven hangen, de lucht wordt verwarmd en vochtig gemaakt en je kunt
ruiken.
De neusholte is door nauwe openingen verbonden met de bijholten in de
schedelbeenderen. Die zijn ook bekleed met slijmvlies.
Al het slijm wordt via de neusholte afgevoerd naar de keelholte.
Tussen de keelholte en de luchtpijp zit het strottenhoofd met de stembanden. De
vliezen van de stembanden gaan trillen als er lucht langs komt.
In de wand van de luchtpijp zitten hoefijzervormige kraakbeenringen.
o De luchtpijp splitst zich in twee bronchiën.
De bronchiën vertakken zich in kleine zijtakken (de bronchiolen).
o De wanden van de bronchiolen hebben spierweefsel.
o Onder invloed van het orthosympatische deel van het autonome zenuwstelsel
en adrenaline kunnen de bronchiolen verwijden.
De binnenwand van de luchtpijp, bronchiën en bronchiolen is bekleed met slijmvlies
met trilhaarepitheel.
o Als het slijmvlies geprikkeld wordt ga je hoesten.
Aan de uiteinden van de bronchiolen zitten longblaasjes (alveoli). Hebben een wand
van 1 cellaag en bedekt met alveolair vocht aan de binnenkant. Eromheen
longhaarvaten.
o De zuurstof in de alveolaire lucht lost eerst op in het vocht. Via diffusie komt
het in het bloed. Ook via diffusie gaat er zuurstof uit het bloed.
o Er is geen verschil in stikstofdruk tussen de lucht en bloedplasma.
Hemoglobine: eiwit globine en vier heemgroepen. Bindt zuurstof aan.
o Aan elk ijzermolecuul in een heem kan zuurstof binden. Zo kan
oxyhemoglobine ontstaan.
Gebeurt via een evenwichtsreactie. 1 van de twee histidine-
aminozuurketens verzwakt de binding met zuurstof bij een lage
zuurstofspanning. Dan kan zuurstof dus loskomen.
o Verzadigd: als alle hemoglobine omgezet is in oxyhemoglobine. Bloed is dan
lichtrood in plaats van donkerrood.
De zuurstof die het bloed in diffundeert wordt bijna gelijk aan hemoglobine gebonden
waardoor er lang een verschil in zuurstofspanning zal blijven.
Het verband tussen de pO2 van het interne milieu en het percentage verzadigde
hemoglobine wordt weergegeven in een verzadigingskromme.
Bohr-effect: als er veel CO2 of melkzuur in het bloed zit (bij actief weefsel) daalt de pH
van het bloed en verschuift het evenwicht en komen er meer zuurstofmoleculen vrij.
o Bij een hogere temperatuur ligt het evenwicht ook meer naar links.
Het grootste deel van het CO2 wordt vervoerd als waterstofcarbonaat. Deze ionen
ontstaan in rode bloedcellen en worden vervoerd in het bloedplasma.
o Het enzym koolzuuranhydrase versnelt de reactie van CO2 naar H2CO3.
o Binas 83E.
o Cl--ionen voorkomen dat er een ladingsverschil ontstaat.
o Een deel van het CO2 wordt in rode bloedcellen vervoerd.
Hoofdstuk 3 – Gaswisseling en uitscheiding
3.1 Het ademhalingsstelsel van de mens
Gaswisseling: het opnemen en afstaan van gassen door het ademhalingsstelsel.
De neusholte is bekleed met slijmvlies:
o Buitenste laag bestaat uit trilhaarepitheel (bestaat uit trilhaarcellen en
slijmproducerende cellen)
Ademen door de neus is gezonder, omdat de neusharen grote ingeademde
stofdeeltjes tegenhouden, kleine stofdeeltjes en ziekteverwekkers aan het
neusslijmvlies blijven hangen, de lucht wordt verwarmd en vochtig gemaakt en je kunt
ruiken.
De neusholte is door nauwe openingen verbonden met de bijholten in de
schedelbeenderen. Die zijn ook bekleed met slijmvlies.
Al het slijm wordt via de neusholte afgevoerd naar de keelholte.
Tussen de keelholte en de luchtpijp zit het strottenhoofd met de stembanden. De
vliezen van de stembanden gaan trillen als er lucht langs komt.
In de wand van de luchtpijp zitten hoefijzervormige kraakbeenringen.
o De luchtpijp splitst zich in twee bronchiën.
De bronchiën vertakken zich in kleine zijtakken (de bronchiolen).
o De wanden van de bronchiolen hebben spierweefsel.
o Onder invloed van het orthosympatische deel van het autonome zenuwstelsel
en adrenaline kunnen de bronchiolen verwijden.
De binnenwand van de luchtpijp, bronchiën en bronchiolen is bekleed met slijmvlies
met trilhaarepitheel.
o Als het slijmvlies geprikkeld wordt ga je hoesten.
Aan de uiteinden van de bronchiolen zitten longblaasjes (alveoli). Hebben een wand
van 1 cellaag en bedekt met alveolair vocht aan de binnenkant. Eromheen
longhaarvaten.
o De zuurstof in de alveolaire lucht lost eerst op in het vocht. Via diffusie komt
het in het bloed. Ook via diffusie gaat er zuurstof uit het bloed.
o Er is geen verschil in stikstofdruk tussen de lucht en bloedplasma.
Hemoglobine: eiwit globine en vier heemgroepen. Bindt zuurstof aan.
o Aan elk ijzermolecuul in een heem kan zuurstof binden. Zo kan
oxyhemoglobine ontstaan.
Gebeurt via een evenwichtsreactie. 1 van de twee histidine-
aminozuurketens verzwakt de binding met zuurstof bij een lage
zuurstofspanning. Dan kan zuurstof dus loskomen.
o Verzadigd: als alle hemoglobine omgezet is in oxyhemoglobine. Bloed is dan
lichtrood in plaats van donkerrood.
De zuurstof die het bloed in diffundeert wordt bijna gelijk aan hemoglobine gebonden
waardoor er lang een verschil in zuurstofspanning zal blijven.
Het verband tussen de pO2 van het interne milieu en het percentage verzadigde
hemoglobine wordt weergegeven in een verzadigingskromme.
Bohr-effect: als er veel CO2 of melkzuur in het bloed zit (bij actief weefsel) daalt de pH
van het bloed en verschuift het evenwicht en komen er meer zuurstofmoleculen vrij.
o Bij een hogere temperatuur ligt het evenwicht ook meer naar links.
Het grootste deel van het CO2 wordt vervoerd als waterstofcarbonaat. Deze ionen
ontstaan in rode bloedcellen en worden vervoerd in het bloedplasma.
o Het enzym koolzuuranhydrase versnelt de reactie van CO2 naar H2CO3.
o Binas 83E.
o Cl--ionen voorkomen dat er een ladingsverschil ontstaat.
o Een deel van het CO2 wordt in rode bloedcellen vervoerd.
