100% de satisfacción garantizada Inmediatamente disponible después del pago Tanto en línea como en PDF No estas atado a nada 4,6 TrustPilot
logo-home
Resumen

Samenvatting "partim I" - Farmacologie

Puntuación
-
Vendido
2
Páginas
101
Subido en
04-09-2024
Escrito en
2023/2024

Samenvatting van "partim I" als onderdeel van het vak 'Farmacologie' gegeven door prof. Guns PJ. in de 2e Bachelor Geneeskunde aan de UA. Samenvatting gebaseerd op slides, lesnotities én cursus.

Institución
Grado















Ups! No podemos cargar tu documento ahora. Inténtalo de nuevo o contacta con soporte.

Escuela, estudio y materia

Institución
Estudio
Grado

Información del documento

Subido en
4 de septiembre de 2024
Número de páginas
101
Escrito en
2023/2024
Tipo
Resumen

Temas

Vista previa del contenido

Inhoudstafel
Inleiding.......................................................................................................................................................... 5
Biologisch effect......................................................................................................................................... 5
Geneesmiddelontwikkeling ....................................................................................................................... 5
Wat is een geneesmiddel........................................................................................................................... 5

Farmacodynamiek..........................................................................................................................................6
Aangrijpingspunten van geneesmiddelen.................................................................................................. 6
Specifieke geneesmiddelen................................................................................................................. 6
Nomenclatuur....................................................................................................................................... 7
Overzicht.............................................................................................................................................. 7
Receptoren.................................................................................................................................................7
Ionotropic receptoren........................................................................................................................... 8
Metabotropic receptoren (GPCR).........................................................................................................8
Tyrosine kinase linked receptoren (“-nibs”).......................................................................................... 9
Nucleaire receptoren............................................................................................................................ 9
Samenvatting....................................................................................................................................... 9
Geneesmiddel – receptor interacties....................................................................................................... 10
Agonist............................................................................................................................................... 10
Antagonisten...................................................................................................................................... 13
Samenvatting..................................................................................................................................... 16
Adaptatie............................................................................................................................................ 16

Farmacokinetiek...........................................................................................................................................18
Inleiding....................................................................................................................................................18
1. Passage door membranen...................................................................................................................18
(Ultra)filtratie.......................................................................................................................................18
Diffusie............................................................................................................................................... 19
Carrier-gemedieerd transport............................................................................................................. 21
Samenvatting..................................................................................................................................... 21
2. Absorptie (opname)..............................................................................................................................21
Galenische formulering...................................................................................................................... 22
Orale absorptie...................................................................................................................................23
Parenterale absorptie......................................................................................................................... 24
Lokale absorptie................................................................................................................................. 24
3. Distributie (verdeling)........................................................................................................................... 25
Verdelingsvolume (VD).......................................................................................................................25
Eiwit-binding....................................................................................................................................... 25
Bloed-hersenbarrière (BHB)...............................................................................................................26
Redistributie....................................................................................................................................... 26
4. Metabolisme.........................................................................................................................................26
Biotransformatie................................................................................................................................. 27
Enterohepatische circulatie................................................................................................................ 27
Pro-drug............................................................................................................................................. 27
5. Eliminatie (excretie)..............................................................................................................................28
Klaring................................................................................................................................................ 28
ADME: samenvatting............................................................................................................................... 29

1

, Farmacokinetische analyse en modellen................................................................................................. 29
Eén-compartiment model................................................................................................................... 29
Twee-compartiment model................................................................................................................. 30
Herhaalde toediening (steady-state)........................................................................................................ 30
1e orde kinetiek.................................................................................................................................. 31
Verzadigingskinetiek (niet-lineair).......................................................................................................32

Individuele variatie in geneesmiddelen respons...................................................................................... 33
Inleiding....................................................................................................................................................33
Oorzaken van individuele variabiliteit.......................................................................................................33
Genetische factoren........................................................................................................................... 33
Leeftijd................................................................................................................................................34
Ziekte..................................................................................................................................................34
Geneesmiddelinteracties....................................................................................................................35

Chemische transmissie en het autonoom zenuwstelsel..........................................................................37
Autonoom zenuwstelsel........................................................................................................................... 37
Chemische transmissie............................................................................................................................ 37
Presynaptische modulatie.................................................................................................................. 38
Co-transmissie................................................................................................................................... 38
Denervatie en supersensitiviteit......................................................................................................... 38

Cholinerge transmissie............................................................................................................................... 39
Cholinerge neurotransmissie................................................................................................................... 39
Voorkomen......................................................................................................................................... 39
Muscarine ACh-receptoren (mAChR)...................................................................................................... 40
mAChR agonisten.............................................................................................................................. 40
mAChR antagonisten......................................................................................................................... 42
Nicotinerge ACh-receptoren (nAChR)......................................................................................................43
nAChR-spierverslappers.................................................................................................................... 44
Afbraak van acetylcholine (ACh)..............................................................................................................45
Cholinesterase-remmers.................................................................................................................... 45
Samenvatting: cholinerg systeem............................................................................................................ 47

Adrenerge transmissie................................................................................................................................ 49
Fysiologie van adrenerge neurotransmissie............................................................................................ 49
Adrenerge receptoren.............................................................................................................................. 50
Adrenerge effecten.............................................................................................................................50
Sympathicomimetica................................................................................................................................ 51
-receptor agonisten............................................................................................................................ 52
-receptor agonisten............................................................................................................................ 53
Sympathicolytica...................................................................................................................................... 54
-receptor antagonisten....................................................................................................................... 54
-receptor antagonisten = “-blokkers” (-olol)........................................................................................ 54
Farmaca die aangrijpen op de levenscyclus van NA/A............................................................................56
NET-inhibitie....................................................................................................................................... 56
Indirecte sympathicomimetica............................................................................................................ 57
Samenvatting: adrenerge receptoren.......................................................................................................57
2

,Andere perifere mediatoren: 5-HT, purines, NO........................................................................................ 58
5-hydroxytryptamine = serotonine............................................................................................................58
Classificatie van 5-HT-receptoren...................................................................................................... 58
Farmaca............................................................................................................................................. 59
Samenvatting: 5-HT........................................................................................................................... 61
Ergotalkaloïden........................................................................................................................................ 61
Belangrijkste actieve stoffen...............................................................................................................62
Purines..................................................................................................................................................... 62
Nucleotide receptoren (in cytosol)......................................................................................................63
Farmaca............................................................................................................................................. 63
Stikstofoxide (NO).................................................................................................................................... 64
Effecten van NO................................................................................................................................. 64
NO-donoren........................................................................................................................................65
PDE-V remmers................................................................................................................................. 65

Lokale hormonen, ontsteking en allergie.................................................................................................. 67
Inleiding....................................................................................................................................................67
Immuunsysteem................................................................................................................................. 67
Histamine................................................................................................................................................. 67
Antihistaminica................................................................................................................................... 68
Indirecte antihistaminica.....................................................................................................................69
EicosanoÏden........................................................................................................................................... 70
Prostaglandines....................................................................................................................................... 70
Fysiologische effecten........................................................................................................................70
Klinische toepassingen.......................................................................................................................71
Leukotriënen............................................................................................................................................ 72
Fysiologische effecten........................................................................................................................72
Leukotriene-receptor antagonisten.....................................................................................................72
Bradykinine (BK)...................................................................................................................................... 72
Fysiologische effecten........................................................................................................................73

Anti-inflammatoire en immunosuppressieve farmaca............................................................................. 74
NSAID...................................................................................................................................................... 74
Nevenwerkingen.................................................................................................................................74
Farmaca............................................................................................................................................. 75
Glucocorticoïden...................................................................................................................................... 77
Kinetiek...............................................................................................................................................78
Effecten.............................................................................................................................................. 79
Indicaties............................................................................................................................................ 79
DMARD.................................................................................................................................................... 80
Conventionele/synthetische DMARD’s...............................................................................................81
Biologische DMARD’s........................................................................................................................ 82
Tyrosine kinase (JAK) inhibitoren.......................................................................................................82
Immunosuppressiva................................................................................................................................. 83
Aangrijpingspunten.............................................................................................................................83
Farmaca............................................................................................................................................. 84
Anti-jicht middelen....................................................................................................................................85
Acute aanval.......................................................................................................................................86
3

, Chronisch........................................................................................................................................... 86
Samenvatting: anti-jicht medicatie......................................................................................................87

Hemostase = bloedstolling......................................................................................................................... 88
Hemostase............................................................................................................................................... 88
Rol van endotheelcellen bij de regulatie van hemostase................................................................... 88
Trombo-embolische aandoeningen.................................................................................................... 89
Rol van bloedplaatjes...............................................................................................................................89
Stimuli van bloedplaatjes....................................................................................................................90
Farmaca............................................................................................................................................. 91
Samenvatting: bloedplaatjesremmers................................................................................................ 94
Rol van bloedplaatjes...............................................................................................................................94
Protrombinase complex (F–Va complex)........................................................................................... 95
Anticoagulantia...................................................................................................................................95
Vitamine K.......................................................................................................................................... 96
Injecteerbare anticoagulantia............................................................................................................. 97
Directe orale anticoagulantia..............................................................................................................99
DOAC vs. vitamine K antagonisten.................................................................................................. 100
Fibrinolyse..............................................................................................................................................101
Fibrinolytica...................................................................................................................................... 101




4

,Inleiding
Biologisch effect
● farmacodynamiek (PD) = hoe werkt een geneesmiddel in een organisme
○ dosis → plasmaconcentratie op een bepaald tijdstip
● farmacokinetiek (PK) = wat doet een organisme met een geneesmiddel
○ plasmaconcentratie → effect

⇒ bepalen het biologisch effect




Geneesmiddelontwikkeling NIET
● kostelijk: 1-2 miljard euro
● lang proces: 10 jaar

proces
1. drug discovery
● meestal: academisch onderzoek ontdekt nieuwe pathway die gekoppeld is aan een ziekte
○ inhibitie/modulatie van deze pathway kan het ziekteproces beïnvloeden
2. pre-klinische fase
● hits (actieve moleculen) testen op proefdieren
3. klinische fase
● fase 1: farmacokinetiek en veiligheid bestuderen
○ 10-tal gezonde vrijwilligers
● fase 2: efficaciteit aantonen
○ 100-tal patiënten
● fase 3: grootschalige effecten en nevenwerkingen documenteren
○ > 1000 vrijwilligers/patiënten


Wat is een geneesmiddel
conventionele geneesmiddelen
● small molecules: < 400 g/mol = 400 Dalton
○ orale toediening: opname via plasmamembraan
● NSAID’s (bv. aspirine), synthetische statines

biologische geneesmiddelen = biologicals
● grotere molecules
○ selectievere en specifiekere interactie met target
○ parenterale toediening (IV of SC)
● hormonen (bv. insuline), monoklonale antilichamen
5

,Farmacodynamiek
Aangrijpingspunten van geneesmiddelen

niet-specifiek specifiek

lage chemische en biologische specificiteit hoge chemische en biologische specificiteit
→ grote hoeveelheid nodig
4 aangrijpingspunten
fysio-chemische werking ● receptoren
● ion-kanalen
● antacida = anti-zuren ● opnamesystemen
● bulklaxativa ● enzymen
● osmotische diuretica ● (gentherapie)
● actieve koolstof
● plasmavervangers


voorbeeld: inhibitie van maagzuursecretie
● niet-specifiek
○ antacida = zouten (bv. natriumbicarbonaat) die zuur neutraliseren
○ alginaat of sucralfaat: fysische barrière aan de binnenkant van de maag, als beschermlaag
tegen zuur
● specifiek
○ H2-antagonisten = histamine-receptor antagonist
■ binding van histamine op H2-receptoren activeert pariëtaalcellen tot
maagzuursecretie
○ protonpompinhibitoren (PPI)
■ inhibitie van K+/H+-ATPase, waardoor pariëtaalcellen het zuur niet kunnen secreteren




Specifieke geneesmiddelen
chemische specificiteit: de ruimtelijke configuratie van een geneesmiddel bepaalt de binding (affiniteit)
met zijn target
● bv. angiotensine II – angiotensine II receptor
○ octapeptide (8 AZ) → afsplitsing van één AZ (7 AZ)
○ L-AZ → D-AZ (inactief spiegelbeeld molecule)

⇒ activiteit verlies: minder affiniteit voor de receptor

biologische specificiteit: bepaald door verschillen in expressie van aangrijpingspunten (bv. receptoren)
● bv. angiotensine II receptoren
○ wel in gladde spiercellen van bloedvaten: contractie
6

, ○ wel in proximale tubulus van nier: Na+-reabsorptie
○ niet in gastro-intestinaal stelsel


Nomenclatuur
● receptoren
○ agonist – antagonist
● ion-kanalen
○ blockers – modulatoren
● enzymen
○ inhibitor – pro-drug
● transporters
○ inhibitor

uitzonderingen
● β-blockers werken in ter hoogte van receptoren → β-receptor antagonisten
● Ca2+-kanaal antagonisten werken in ter hoogte van ionkanalen → Ca+-kanaal blokkers




Overzicht




Receptoren
= sensoren voor bepaalde moleculen die signalen buiten de cel capteren en omzetten naar signalen in de
cel, om chemische communicatie tussen cellen mogelijk maken

4 klassen
● ionotropic receptoren = ion-kanaal gekoppelde receptoren
● metabotropic receptoren = G-proteïne gekoppelde receptoren (GPCR)
● tyrosine kinase-linked receptoren
● nucleaire receptoren




7

, Ionotropic receptoren
1. agonist bindt op zijn membraanreceptor en wekt een signaal op
2. second messenger: ionen potentiaal
● signaal leidt tot flux van ionen → depolarisatie (activatie) of hyperpolarisatie (inhibitie)

voorkomen: snelle aansturing van zenuw- en spierweefsel
● nicotinerge ACh-receptoren (nAChR)
● GABAA-receptoren die Cl--kanalen openen (inhibitie)
● glutamaat-receptoren die Ca2+-kanalen openen (activatie)


Metabotropic receptoren (GPCR)
1. agonist bindt op zijn membraanreceptor en activeert het G-proteïne
● koppeling aan adenylate cyclase, met vorming van cAMP
○ Gαs (stimulerend), Gαi (inhiberend)
● koppeling aan fosfolipase C
○ Gαq
2. geactiveerd G-proteïne initieert een second messenger
● cAMP, cGMP, IP3, DAG


Gladde spiercellen
β2-receptoren: gekoppeld aan Gαs-protein
1. stimulatie cAMP → activatie van proteïne kinase A (PKA)
2. inhibitie van myosine light chain (MLC) kinase door fosforylatie → relaxatie van gladde spiercellen

⇒ effecten van cAMP verschillen naargelang het weefsel

α1-receptoren: gekoppeld aan Gαq-proteïne
1. activatie van membraangebonden fosfolipase C (PLC)
2. cleavage van PIP2 in DAG en IP3 (second messenger)
3. DAG activeert proteïne kinase C (PKC)
4. IP3 bindt op het sarcoplasmatisch reticulum (Ca2+-reservoir) die Ca2+ zal vrijstelling
5. Ca2+-induced Ca2+-influx: instroom van Ca2+ via voltage-gated calcium-channels (VGCC)
6. contractie van gladde spiercellen door binding van Ca2+ op calmodulin en activatie van myosine light
chain (MLC) kinase

8
$19.32
Accede al documento completo:

100% de satisfacción garantizada
Inmediatamente disponible después del pago
Tanto en línea como en PDF
No estas atado a nada


Documento también disponible en un lote

Conoce al vendedor

Seller avatar
Los indicadores de reputación están sujetos a la cantidad de artículos vendidos por una tarifa y las reseñas que ha recibido por esos documentos. Hay tres niveles: Bronce, Plata y Oro. Cuanto mayor reputación, más podrás confiar en la calidad del trabajo del vendedor.
StudiumMedicum Universiteit Antwerpen
Seguir Necesitas iniciar sesión para seguir a otros usuarios o asignaturas
Vendido
276
Miembro desde
1 año
Número de seguidores
16
Documentos
92
Última venta
2 horas hace

4.3

38 reseñas

5
20
4
12
3
4
2
2
1
0

Recientemente visto por ti

Por qué los estudiantes eligen Stuvia

Creado por compañeros estudiantes, verificado por reseñas

Calidad en la que puedes confiar: escrito por estudiantes que aprobaron y evaluado por otros que han usado estos resúmenes.

¿No estás satisfecho? Elige otro documento

¡No te preocupes! Puedes elegir directamente otro documento que se ajuste mejor a lo que buscas.

Paga como quieras, empieza a estudiar al instante

Sin suscripción, sin compromisos. Paga como estés acostumbrado con tarjeta de crédito y descarga tu documento PDF inmediatamente.

Student with book image

“Comprado, descargado y aprobado. Así de fácil puede ser.”

Alisha Student

Preguntas frecuentes