THEMA ACUTE EN INTENSIEVE ZORG
Hoorcollege 1: Introductie AIZ
Electieve opname: ongepland
Acute opname: gepland
Veel intoxicaties op de SEH
IC: een of meerdere orgaansystemen falen en die moeten overgenomen worden → MDO’s vinden
plaats
Hoorcollege 2: Klinische chemie deel 1, basale parameters
Bloedgas: arterieel bloed → meteen bloed vanaf hart → hoeveel gassen zit erin (zuurstof, CO2, lactaat
en bicarbonaat) → zuurgraad van het bloed meten → als die erg afwijkt kan dit duiden op een
intoxicatie.
23-jarige vrouw presenteert zich op SEH, sinds een dag tekenen van icterus (geelzucht) en klachten van
dyspneu (benauwd) → bilirubine is torenhoog (logisch bij geelzucht).
Kreatinine → bepalend voor NF
pH zuur → acidose → dat kan door dyspneu → ophoping van CO2
Lever en galwegen:
Via hepatische ducte wordt gal geproduceerd en opgeslagen in galblaas en kan worden uitgescheiden
in de darmen. Gal is bedoeld om opname van vetten te vergemakkelijken. Verstoppingen in de gal zal
zich gaan ophopen → cholestase.
Leverfuncties:
1. Koolhydraatstofwisseling → glycogeenoplslag en gluconeogenese
2. Eiwitstofwisseling → synthese plasma-eiwitten (albumine en stollingsfactoren)
3. Vetstofwisseling → synthese vetzuren, cholesterol en gal(zuren)
4. Ontgiften van toxische stoffen → ammoniak (ureum)(afbraak eiwitten) + conjugatie bilirubine
(afbraak rode bloedcellen) + alcohol/drugs/medicijnen
,Koolhydraatstofwisseling
Insuline zorgt ervoor dat de uitscheiding van glucose uit de lever wordt geremd, bij diabetespatiënten
vooral hyperglykemie doordat dit niet wordt geremd.
Deaminatie van eiwitten:
Ammoniak als dit vrij rondgaat → toxisch
Lever maakt het onschadig door het te binden een andere groepen en dan wordt ureum gevormd
ALAT/ASAT → bij acute schade → enzymen in plasma sterk verhoogt
Ureumcyclus
1 Ornithine
2 Carbamoylfosfaat
3 Citrulline
4 Argininesuccinaat
5 Fumaraat
6 Arginine
7 Ureum
Er wordt ammoniak ingebouwd (op twee plekken)
Enterohepatische kringloop
- Bilirubine is afvalproduct van Hb
, - Conjugatie van bilirubine → oplosbaar
- Deel uitgescheiden via ontlasting, deel via urine, deel weer terug in circulatie
- Als lever/galwegen niet goed functioneren → ophoping bilirubine
Enzymen zijn katalysators → zetten stofjes om en die stofjes kunnen we meten in het lab
Acute leverschade: vooral ALAT/ASAT
AF en GGT →meer bij galwegen/cholestase + GGT vooral bij chronisch alcoholgebruik
Stollingsfactoren nemen af + stollingstijd neemt toe → INR (protrombinetijd) en activated partial
tromboplastine tijd (aptt)
- APTT meer naar intrinsieke route
- Extrinsieke route meer door beschadiging weefsel PTT
Je kan ook albumine meten, maar dit duurt veel langer om te gaan dalen na schade. Stollingsfactoren
zie je eerder dalen.
Lactaatdehydrogenase → komt bij elke kapotte cel vrij, lever heeft hier ook veel van
Ferritine/transferrine → ijzermetabolisme
CRP → bij ontstekingen/inflammatie
Leverziekten
- Hepatitis (viraal, alcohol, geneesmiddelen)
- Levercirrose → chronisch alcoholgebruik, auto-immuunziekten, koperstapeling
- Galstuwing (cholestase) → tumor, galsteen, ontsteking
- Leverfunctiestoornis (ureumcyclus defecten)
, Nieren
Fysiologie (functie van de nieren):
Glomerulaire filtratie en tubulaire terugresorptie en secretie
- Constant huden van de samenstelling van bloedplasma, regulatie vocht- en zoutbalans →juiste
bloeddruk en zuurgraad
- Excretie van afvalstoffen (kreatinine, ureum, urinezuur)
- Productie van hormonen (renine, erytropoietine, vitamine D)
Glomerulus
- Productie ultrafiltraat
- 20% vanhet passerende bloedvolume
- Filtratie kleine eiwitten en opgeloste stoffen
- Grote eiwitten en cellen worden niet gefiltreerd
Proximale tubulus
- Terugresorptie van:
o Tweederde van. Het glomerulaire filtraat volume
o Na+, Cl-, HCO-3, fosfaat
o (Vrijwel) 100% glucose en aminozuren
Lis van Henle
- Volumeaanbod is eenderde van het filtraat
- Glucose- en aminozuurvrij
- Reabsorptie van elektrolyten en water
Distale tubulus:
- Na+ en Cl- resorptie
- Ca2+ resorptie o.i.v. PTH
Hoorcollege 1: Introductie AIZ
Electieve opname: ongepland
Acute opname: gepland
Veel intoxicaties op de SEH
IC: een of meerdere orgaansystemen falen en die moeten overgenomen worden → MDO’s vinden
plaats
Hoorcollege 2: Klinische chemie deel 1, basale parameters
Bloedgas: arterieel bloed → meteen bloed vanaf hart → hoeveel gassen zit erin (zuurstof, CO2, lactaat
en bicarbonaat) → zuurgraad van het bloed meten → als die erg afwijkt kan dit duiden op een
intoxicatie.
23-jarige vrouw presenteert zich op SEH, sinds een dag tekenen van icterus (geelzucht) en klachten van
dyspneu (benauwd) → bilirubine is torenhoog (logisch bij geelzucht).
Kreatinine → bepalend voor NF
pH zuur → acidose → dat kan door dyspneu → ophoping van CO2
Lever en galwegen:
Via hepatische ducte wordt gal geproduceerd en opgeslagen in galblaas en kan worden uitgescheiden
in de darmen. Gal is bedoeld om opname van vetten te vergemakkelijken. Verstoppingen in de gal zal
zich gaan ophopen → cholestase.
Leverfuncties:
1. Koolhydraatstofwisseling → glycogeenoplslag en gluconeogenese
2. Eiwitstofwisseling → synthese plasma-eiwitten (albumine en stollingsfactoren)
3. Vetstofwisseling → synthese vetzuren, cholesterol en gal(zuren)
4. Ontgiften van toxische stoffen → ammoniak (ureum)(afbraak eiwitten) + conjugatie bilirubine
(afbraak rode bloedcellen) + alcohol/drugs/medicijnen
,Koolhydraatstofwisseling
Insuline zorgt ervoor dat de uitscheiding van glucose uit de lever wordt geremd, bij diabetespatiënten
vooral hyperglykemie doordat dit niet wordt geremd.
Deaminatie van eiwitten:
Ammoniak als dit vrij rondgaat → toxisch
Lever maakt het onschadig door het te binden een andere groepen en dan wordt ureum gevormd
ALAT/ASAT → bij acute schade → enzymen in plasma sterk verhoogt
Ureumcyclus
1 Ornithine
2 Carbamoylfosfaat
3 Citrulline
4 Argininesuccinaat
5 Fumaraat
6 Arginine
7 Ureum
Er wordt ammoniak ingebouwd (op twee plekken)
Enterohepatische kringloop
- Bilirubine is afvalproduct van Hb
, - Conjugatie van bilirubine → oplosbaar
- Deel uitgescheiden via ontlasting, deel via urine, deel weer terug in circulatie
- Als lever/galwegen niet goed functioneren → ophoping bilirubine
Enzymen zijn katalysators → zetten stofjes om en die stofjes kunnen we meten in het lab
Acute leverschade: vooral ALAT/ASAT
AF en GGT →meer bij galwegen/cholestase + GGT vooral bij chronisch alcoholgebruik
Stollingsfactoren nemen af + stollingstijd neemt toe → INR (protrombinetijd) en activated partial
tromboplastine tijd (aptt)
- APTT meer naar intrinsieke route
- Extrinsieke route meer door beschadiging weefsel PTT
Je kan ook albumine meten, maar dit duurt veel langer om te gaan dalen na schade. Stollingsfactoren
zie je eerder dalen.
Lactaatdehydrogenase → komt bij elke kapotte cel vrij, lever heeft hier ook veel van
Ferritine/transferrine → ijzermetabolisme
CRP → bij ontstekingen/inflammatie
Leverziekten
- Hepatitis (viraal, alcohol, geneesmiddelen)
- Levercirrose → chronisch alcoholgebruik, auto-immuunziekten, koperstapeling
- Galstuwing (cholestase) → tumor, galsteen, ontsteking
- Leverfunctiestoornis (ureumcyclus defecten)
, Nieren
Fysiologie (functie van de nieren):
Glomerulaire filtratie en tubulaire terugresorptie en secretie
- Constant huden van de samenstelling van bloedplasma, regulatie vocht- en zoutbalans →juiste
bloeddruk en zuurgraad
- Excretie van afvalstoffen (kreatinine, ureum, urinezuur)
- Productie van hormonen (renine, erytropoietine, vitamine D)
Glomerulus
- Productie ultrafiltraat
- 20% vanhet passerende bloedvolume
- Filtratie kleine eiwitten en opgeloste stoffen
- Grote eiwitten en cellen worden niet gefiltreerd
Proximale tubulus
- Terugresorptie van:
o Tweederde van. Het glomerulaire filtraat volume
o Na+, Cl-, HCO-3, fosfaat
o (Vrijwel) 100% glucose en aminozuren
Lis van Henle
- Volumeaanbod is eenderde van het filtraat
- Glucose- en aminozuurvrij
- Reabsorptie van elektrolyten en water
Distale tubulus:
- Na+ en Cl- resorptie
- Ca2+ resorptie o.i.v. PTH
