Inhoudstafel
inleiding
1. Histologie van lymfoïde organen
2. Pathologie van lymfeklieren, milt en thymus
inhoud
1. Het immuunsysteem (introductie)
2. Organen & cellen van het immuunsysteem
3. Ontsteking
4. Antigeenherkenning en antigeenpresentatie (MHC)
5. Complementsysteem
6. Immunoglobulinen & humorale immuniteit
,1. Histologie van lymfoïde organen
Lymfoïde organen
→ lymfeklier, thymus, milt, gelokaliseerde lymfoïde organen (bv. tonsillen), MALT
Ontsteking
antigenen → ductus thoracicus → veneus systeem
1. onderweg komen de antigenen lymfeklierstations tegen die ze stimuleren door stimulatie van de
groei van lymfeklieren
2. het innate immuunsysteem reageert op lipopolysacchariden (LPS) van de bacterie (niet-eigen)
waardoor de lymfeklieren beginnen te zwellen → druk die pijn geeft
3. tijdens de groei gaan follikels lymfocyten maken, gericht tegen de antigenen (epitopen) met vorming
van antilichamen
Lymfeklieren
functie
● filteren van lymphe (+ afvoeren naar ductus thoracicus) → surveillance
● productie van B-lymfocyten
● huizen van T-lymfocyten
Structuur
, Kapsel
● dik collageen bindweefsel rond het geheel
● omgeven door vetweefsel
● geïnnerveerde barrière → spanning geeft pijn
● afferente lymfevaten met kleppen (↔ efferent lymfevat vertrekt uit medulla)
○ kleppen = vliezige ontdubbelingen in het endotheel die ervoor zorgen dat de stroom een
richting heeft
sinus = “lege” ruimte gevuld met macrofagen (Ag-presenterende cellen, sinus-histiocyten) die moleculen
uit lymphe fagocyteren en daarvan epitopen (Ag) op het membraan presenteren, samen met costimulatoire
factor, dat wordt herkend door T-lymfocyten en reticuline vezels (BW) die voor structuur zorgen
● randsinus waarin de afferente lymfevaten toekomen
● trabekelsinus = “lege” ruimte rondom instulpingen (trabekels) van het
kapsel
sinushistiocytose = pathologische/fysiologische omstandigheid waarbij er
proliferatie is van macrofagen
● vaak bij geactiveerde lymfeklieren door overvloed aan epitopen (Ag)
● sterrenhemelmacrofagen in het kiemcentrum = geactiveerde macrofagen die rol spelen in het
opruimen van kernfragmenten die vrijkomen door apoptose van cellen die teveel zijn
Cortex
= zones van lymfoïde cellen ≈ B-zone
buitenste cortex
● randsinus
● trabekelsinus
● B-cel rijke follikels (primair vs. secundair)
binnenste cortex
● CD4+ T-helpercellen
● hoog endotheliale venulen = venulen die passage van lymfocyten uit lymfebanen naar de
bloedbaan mogelijk maken
○ in lymfeklier, thymus, platen van Peyer (MALT)
○ plaats van ingang van lymfocyten in orgaan en bloedbaan
■ lymfocyt-homing = migratie en vestiging van
lymfocyt naar de juiste plaats
primaire follikel = nodulaire structuur van lymfoïde cellen (rijpe naïeve
B-cellen)
, secundaire follikel = reactieve follikel met kiemcentrum (germinal center, actief)
● gestimuleerd door Ag-presentatie gaan B-lymfocyten prolifereren en differentiëren tot plasmacellen
die antilichamen produceren
● lichter centrum door actieve celdeling waarbij chromatiden worden vrijgemaakt tot euchromatine en
het volume cytoplasma vergroot
Paracortex
= grens tussen cortex en merg = T-zone
Medulla (merg)
hilus
● vene, arterie
● efferent lymfevat
sinus = brede ruimtes waar bloed door stroomt, afgelijnd met
endotheel
medullaire koorden = strengen van lymfoïd weefsel die tussen de
bloedvaten lopen
→ B-cellen, macrofagen en plasmacellen (lokale secretie van Ig)
Secundaire follikels
1. kiemcentrum = centra van B-lymfocyten die kunnen prolifereren
● lymfoblasten → delen en differentiëren naar andere lymfoïde cellen
● folliculaire dendritische cellen → Ag-presenterende cellen
● macrofagen → opruimen
● reticulumcellen → steuncellen & collageenproductie
2. mantelzone (corona) = zone rond het kiemcentrum, die voornamelijk mature lymfocyten bevat
3. marginale zone
4. paracorticale zone
inleiding
1. Histologie van lymfoïde organen
2. Pathologie van lymfeklieren, milt en thymus
inhoud
1. Het immuunsysteem (introductie)
2. Organen & cellen van het immuunsysteem
3. Ontsteking
4. Antigeenherkenning en antigeenpresentatie (MHC)
5. Complementsysteem
6. Immunoglobulinen & humorale immuniteit
,1. Histologie van lymfoïde organen
Lymfoïde organen
→ lymfeklier, thymus, milt, gelokaliseerde lymfoïde organen (bv. tonsillen), MALT
Ontsteking
antigenen → ductus thoracicus → veneus systeem
1. onderweg komen de antigenen lymfeklierstations tegen die ze stimuleren door stimulatie van de
groei van lymfeklieren
2. het innate immuunsysteem reageert op lipopolysacchariden (LPS) van de bacterie (niet-eigen)
waardoor de lymfeklieren beginnen te zwellen → druk die pijn geeft
3. tijdens de groei gaan follikels lymfocyten maken, gericht tegen de antigenen (epitopen) met vorming
van antilichamen
Lymfeklieren
functie
● filteren van lymphe (+ afvoeren naar ductus thoracicus) → surveillance
● productie van B-lymfocyten
● huizen van T-lymfocyten
Structuur
, Kapsel
● dik collageen bindweefsel rond het geheel
● omgeven door vetweefsel
● geïnnerveerde barrière → spanning geeft pijn
● afferente lymfevaten met kleppen (↔ efferent lymfevat vertrekt uit medulla)
○ kleppen = vliezige ontdubbelingen in het endotheel die ervoor zorgen dat de stroom een
richting heeft
sinus = “lege” ruimte gevuld met macrofagen (Ag-presenterende cellen, sinus-histiocyten) die moleculen
uit lymphe fagocyteren en daarvan epitopen (Ag) op het membraan presenteren, samen met costimulatoire
factor, dat wordt herkend door T-lymfocyten en reticuline vezels (BW) die voor structuur zorgen
● randsinus waarin de afferente lymfevaten toekomen
● trabekelsinus = “lege” ruimte rondom instulpingen (trabekels) van het
kapsel
sinushistiocytose = pathologische/fysiologische omstandigheid waarbij er
proliferatie is van macrofagen
● vaak bij geactiveerde lymfeklieren door overvloed aan epitopen (Ag)
● sterrenhemelmacrofagen in het kiemcentrum = geactiveerde macrofagen die rol spelen in het
opruimen van kernfragmenten die vrijkomen door apoptose van cellen die teveel zijn
Cortex
= zones van lymfoïde cellen ≈ B-zone
buitenste cortex
● randsinus
● trabekelsinus
● B-cel rijke follikels (primair vs. secundair)
binnenste cortex
● CD4+ T-helpercellen
● hoog endotheliale venulen = venulen die passage van lymfocyten uit lymfebanen naar de
bloedbaan mogelijk maken
○ in lymfeklier, thymus, platen van Peyer (MALT)
○ plaats van ingang van lymfocyten in orgaan en bloedbaan
■ lymfocyt-homing = migratie en vestiging van
lymfocyt naar de juiste plaats
primaire follikel = nodulaire structuur van lymfoïde cellen (rijpe naïeve
B-cellen)
, secundaire follikel = reactieve follikel met kiemcentrum (germinal center, actief)
● gestimuleerd door Ag-presentatie gaan B-lymfocyten prolifereren en differentiëren tot plasmacellen
die antilichamen produceren
● lichter centrum door actieve celdeling waarbij chromatiden worden vrijgemaakt tot euchromatine en
het volume cytoplasma vergroot
Paracortex
= grens tussen cortex en merg = T-zone
Medulla (merg)
hilus
● vene, arterie
● efferent lymfevat
sinus = brede ruimtes waar bloed door stroomt, afgelijnd met
endotheel
medullaire koorden = strengen van lymfoïd weefsel die tussen de
bloedvaten lopen
→ B-cellen, macrofagen en plasmacellen (lokale secretie van Ig)
Secundaire follikels
1. kiemcentrum = centra van B-lymfocyten die kunnen prolifereren
● lymfoblasten → delen en differentiëren naar andere lymfoïde cellen
● folliculaire dendritische cellen → Ag-presenterende cellen
● macrofagen → opruimen
● reticulumcellen → steuncellen & collageenproductie
2. mantelzone (corona) = zone rond het kiemcentrum, die voornamelijk mature lymfocyten bevat
3. marginale zone
4. paracorticale zone
