Scheikunde samenvatting H7 Koolstofverbindingen

Scheikunde samenvatting H7


H7.2 > Alkanen en alkenen

Koolwaterstoffen

Koolstofverbindingen = stoffen waarin de atoomsoort C (koolstof) aanwezig is.

Onderverdeeld in subgroepen. Één daarvan is de groep die koolwaterstoffen heet.
Daar horen alle verbindingen thuis die uitsluitend bestaan uit koolstofatomen en
waterstofatomen.

Onvertakte en vertakte koolwaterstoffen:

Onvertakt = elk C-atoom is met maximaal 2 andere C-atomen verbonden.

Vertakt = minstens één C-atoom die met 3 of 4 andere C-atomen verbonden is.

Verzadigde en onverzadigde koolwaterstoffen

Verzadigd = er komen uitsluitend enkele atoombindingen tussen C-atomen voor.

Onverzadigd = heeft 1 of meer dubbele atoombindingen tussen C-atomen.




Vertakt Onvertakt Vertakt
koolwaterstof koolwaterstof koolwaterstof
verzadigd onverzadigd onverzadigd


Homologe reeksen

Homologe reeks = een groep van stoffen die dezelfde algemene formule hebben.

Alle stoffen die tot één homologe reeks behoren, lijken op elkaar.

2 homologe reeksen van koolwaterstoffen:

- Alkanen - Alkenen

Alkanen = stoffen waarvan de moleculen bestaan uit C-atomen en H-atomen in de
verhouding n : 2n + 2.

- Er bestaan vertakte en onvertakte alkaanmoleculen.
- Tussen de C-atomen komen alleen enkelvoudige bindingen voor.
- Altijd verzadigde verbindingen.
- De moleculen van verschillende alkanen verschillen alleen in het aantal C-atomen en
H-atomen.
- Algemene formule:
CnH2n+2

, Scheikunde samenvatting H7




Alkenen = stoffen waarvan de moleculen bestaan uit C-atomen en H-atomen in de
verhouding n : 2n.

- Er bestaan onvertakte en vertakte alkeenmoleculen.
- In een alkeenmolecuul komt één dubbele binding voor tussen twee C-atomen.
- Alkenen zijn onverzadigde verbindingen.
- De moleculen van verschillende alkenen verschillen alleen in het aantal C-atomen en
H-atomen.
- Eenvoudigste alkeen is etheen; C2H4.
- Algemene formule:
CnH2n
Structuurformules en isomerie

Isomerie = verschijnsel dat verschillende stoffen dezelfde molecuulformule hebben.

Isomeren = stoffen met dezelfde
molecuulformule, maar met verschillende
structuurformules.

Bijvoorbeeld:

C4H10

Systematische naamgeving

Namen van onvertakte alkanen

Naam: Molecuulformule: Structuurformule:
Methaan CH4 CH4
Ethaan C2H6 H3C – CH3
Propaan C3H8 H3C – CH2 – CH3
Butaan C4H10 H3C – CH2 – CH2 – CH3
Pentaan C5H12 H3C – CH2 – CH2 – CH2 – CH3
Hexaan C6H14 H3C – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3
Heptaan C7H16 H3C – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3
Octaan C8H18 H3C – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3
Nonaan C9H20 H3C – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3
Decaan C10H22 H3C – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3


Namen van onvertakte alkenen:

Alkenen worden gekenmerkt door de aanwezigheid van één dubbele binding tussen twee C-
atomen.

Een onvertakte alkeenketen heeft dezelfde naam als een onvertakte alkaanketen met
hetzelfde aantal C-atomen, alleen de uitgang van den naam is niet ‘aan’, maar ‘een’.

Naam: Molecuulformule: Structuurformule:
Etheen C2H4 H3C = CH3
Propeen C3H6 H3C = CH2 – CH3
Buteen C4H8 H3C = CH2 – CH2 – CH3
Penteen C5H10 H3C = CH2 – CH2 – CH2 – CH3
Hexeen C6H12 H3C = CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3
Hepteen C7H14 H3C = CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH2 – CH3