Samenvatting Verkenningen
Spiltijd: mensen beginnen te denken en rituele teksten en verhalen. Systematisch denken.
Men maakt eind aan mythes. Begin zelfbewustwording , verhouden tot metafysica.
Rond 1950 is de spiltijd theorie ontdekt, toen want:
- Massacommunicatie door oorlog mogelijk
- De koloniale tijd is over, het westerse denken is maar 1 manier en niet ‘de’ manier
De theorie van spiltijd dient ter vergelijking van grote cultuurontwikkelingen in verschillende
gebieden.
Tegenwerpingen spiltijd:
- Ontwikkeling binnen 1000 jaar: zelfde periode?
- Grenzen zijn rekbaar
- Empirische basis te breed
- Bepaalde filosofie vereist (existentialisme en fenomelogie)
Kosmos = dat wat geordend is
Chaos = tegenovergestelde
Logie = waarheidsbeleving
Oudheid – Kosmologisch (natuur boven mens)
Middeleeuwen – theocentrisch (god boven mens)
Moderniteit – antropologisch (vanuit de mens verklaren)
Filosofie volgens Gude:
- Weten wat er te weten is
- Systematisch kijken naar hoe je denkt, je goed uitdrukken, en een beeld hebben van
waar het naar toe moet
- Verhouding filosofie religie, beide elkaar aanvullende beschavingsoffensieven
- Bakermat filosofie in de stad
Klassieke indeling filosofie
Fysica (kennis van natuur)
Ethica (zeden)
Logica (taal)
Metafysica (denken over wat we niet kunnen zien)
Willen weten en de rol van ‘ik’
Charles taylor
- Hegeldeskundige
- Quebec
- Cultuurfilosoof
, - Kritiek op behaviorisme (=gedragskunde, de mens is zijn gedrag) en positivisme
(=exacte wetenschap, stellen en meten)
- Politiek actief (sociaal democratie)
- Verbonden katholieke kerk
Taylor: geschiedenis van het menselijk zelfbegrip
- De vraag: ‘wie ben ik?’ is nieuw. Andere tijden zouden die vraag niet begrijpen
- De vraag pakken we in het westen heel reflectief of, het antwoord is ook reflectief.
Het ‘ van buiten’ krijgt daarin weinig ruimte
- Hebben we er wel de juiste begippen voor?
-we stellen ons onze persoon voor binnen een persoonlijke omgeving
-we hebben structuur (orde) aangebracht om onze problemen met ons ‘ik’ op te
lossen
opdracht vertel wie je bent aan klasgenoot, je verhaal is altijd net anders
Begin ‘ik-denken’ in de Verlichting (autonoom individu), Romantiek
Gevolg: ontstaan nieuw immanent kader.
Immanent kader= automatisch denkpatroon die mensen er op een bepaalde tijd op na
houden (paradigma)
-waarden zoeken we in onszelf
-traditionele gemeenschap erodeert
-diepere bronnen van betekenis verdwijnen
-solidariteit neemt af
De periode van dit immanente kader is Secular Age
Immanent= aanklevend, innerlijk, in zichzelf besloten
Transcedent= bovenzintuiglijk, bovennatuurlijk
Het narratief emanatiekader = het in een verhaal naar voren laten komen wat mijn
eigenheid is. Je vertelt een verhaal, je kiest uit data en categorieën. Wie ik ben is de motor
eronder die dit beslist. Het ‘ik’ ontvouwt zich in een zelfgemaakt verhaal. Dat verhaal
ontwikkelt zich in aan aantal fases:
1. Levensorienterende verhalen
2. Best account (we kiezen het kader dat het best bij ons past)
3. Strong evaluations (sterke punten vastankeren)
4. Moreel referentiekader
5. Gemeenschappelijke morele horizon
6. (Uiteindelijk volgt) wetenschappelijke reflecties
Nummer 1,2,3 zijn: ik, zelf
Nummer 4,5,6 zijn: gemeenschap en traditie.
Spiltijd: mensen beginnen te denken en rituele teksten en verhalen. Systematisch denken.
Men maakt eind aan mythes. Begin zelfbewustwording , verhouden tot metafysica.
Rond 1950 is de spiltijd theorie ontdekt, toen want:
- Massacommunicatie door oorlog mogelijk
- De koloniale tijd is over, het westerse denken is maar 1 manier en niet ‘de’ manier
De theorie van spiltijd dient ter vergelijking van grote cultuurontwikkelingen in verschillende
gebieden.
Tegenwerpingen spiltijd:
- Ontwikkeling binnen 1000 jaar: zelfde periode?
- Grenzen zijn rekbaar
- Empirische basis te breed
- Bepaalde filosofie vereist (existentialisme en fenomelogie)
Kosmos = dat wat geordend is
Chaos = tegenovergestelde
Logie = waarheidsbeleving
Oudheid – Kosmologisch (natuur boven mens)
Middeleeuwen – theocentrisch (god boven mens)
Moderniteit – antropologisch (vanuit de mens verklaren)
Filosofie volgens Gude:
- Weten wat er te weten is
- Systematisch kijken naar hoe je denkt, je goed uitdrukken, en een beeld hebben van
waar het naar toe moet
- Verhouding filosofie religie, beide elkaar aanvullende beschavingsoffensieven
- Bakermat filosofie in de stad
Klassieke indeling filosofie
Fysica (kennis van natuur)
Ethica (zeden)
Logica (taal)
Metafysica (denken over wat we niet kunnen zien)
Willen weten en de rol van ‘ik’
Charles taylor
- Hegeldeskundige
- Quebec
- Cultuurfilosoof
, - Kritiek op behaviorisme (=gedragskunde, de mens is zijn gedrag) en positivisme
(=exacte wetenschap, stellen en meten)
- Politiek actief (sociaal democratie)
- Verbonden katholieke kerk
Taylor: geschiedenis van het menselijk zelfbegrip
- De vraag: ‘wie ben ik?’ is nieuw. Andere tijden zouden die vraag niet begrijpen
- De vraag pakken we in het westen heel reflectief of, het antwoord is ook reflectief.
Het ‘ van buiten’ krijgt daarin weinig ruimte
- Hebben we er wel de juiste begippen voor?
-we stellen ons onze persoon voor binnen een persoonlijke omgeving
-we hebben structuur (orde) aangebracht om onze problemen met ons ‘ik’ op te
lossen
opdracht vertel wie je bent aan klasgenoot, je verhaal is altijd net anders
Begin ‘ik-denken’ in de Verlichting (autonoom individu), Romantiek
Gevolg: ontstaan nieuw immanent kader.
Immanent kader= automatisch denkpatroon die mensen er op een bepaalde tijd op na
houden (paradigma)
-waarden zoeken we in onszelf
-traditionele gemeenschap erodeert
-diepere bronnen van betekenis verdwijnen
-solidariteit neemt af
De periode van dit immanente kader is Secular Age
Immanent= aanklevend, innerlijk, in zichzelf besloten
Transcedent= bovenzintuiglijk, bovennatuurlijk
Het narratief emanatiekader = het in een verhaal naar voren laten komen wat mijn
eigenheid is. Je vertelt een verhaal, je kiest uit data en categorieën. Wie ik ben is de motor
eronder die dit beslist. Het ‘ik’ ontvouwt zich in een zelfgemaakt verhaal. Dat verhaal
ontwikkelt zich in aan aantal fases:
1. Levensorienterende verhalen
2. Best account (we kiezen het kader dat het best bij ons past)
3. Strong evaluations (sterke punten vastankeren)
4. Moreel referentiekader
5. Gemeenschappelijke morele horizon
6. (Uiteindelijk volgt) wetenschappelijke reflecties
Nummer 1,2,3 zijn: ik, zelf
Nummer 4,5,6 zijn: gemeenschap en traditie.
