Vaatziekten: onderzoeksmethoden bloedvaten
Cardiovasculair systeem
functie
● transport van nutriënten, zuurstof, afvalproducten, warmte (temperatuur)
● snelheid van bloedflow: bepaalt door snelheid van het metabolisme
● autoregulatie: weefsels regelen hun eigen bloedperfusie dankzij vasoconstrictie en vasodilatatie
Mechanische en fysische aspecten van bloedflow
hemodynamica (mechanisch) hemoreologica (fysisch)
● druk(veranderingen) ● snelheid
● impedantie (weerstand) ● aggregatie
● perifere vasculaire weerstand ● verandering in morfologie van bloedcellen
● compliantie
⇒ flow ⇒ bloed
Verschillende soorten bloedvaten
grote arteriën (bv. aorta)
● geleidingsvaten en shock absorbers
● conducantievaten
○ Windkessel effect: pulsatie wordt omgezet in continue flow dankzij elasticiteit (bv. tuinslang)
arteriolen: regulatie van perifere weerstand = weerstandsvaten
● musculaire sfincters
● vasoconstrictie en vasodilatatie
capillairen en venulen = uitwisselingsvaten (diffusie)
venen = capaciteitsvaten (grotere diameter)
Flowpatroon
wet van Ohm wet van Hagen-Poiseuille
Onderzoeksmethoden
● klinisch onderzoek
● echografie
● RX
● angiografie: CTA, MRA, angiografie
Echografie (duplex)
toepassingen: beeldvorming van bloedvaten
● slagaders: onderste ledematen, halsvaten, aorta
● aders: trombose, spataders
,voordelen
● niet-invasief (geen straling, geen injectie)
● snel (ambulant, bedside)
nadelen
● screeningsinstrument: tool om te kijken of er een probleem is, niet om specifiek te diagnosticeren
● onderzoeker-afhankelijk (elke arts trekt uit hetzelfde echo-beeld andere conclusies, door een andere
blik op het beeld)
soorten echografie
● echografie/ultrasound: zichtbaar maken, beeld genereren
○ zowel arterie als vene
● doppler: flow beoordelen
○ zowel arterie als vene
● duplex: combinatie echo + doppler
Echografie/ultrasound
techniek die gebruik maakt van geluidsgolven die zich door het lichaam verplaatsen en op grensvlakken
tussen zachte en hardere structuren reflecteren
● geluid wordt beschreven in functie van een bepaalde frequentie (Hz)
● echografie geeft geluidsgolven met hoge frequenties (ultrasound), die niet hoorbaar zijn voor mens
Doppler
Doppler vergelijking
● 𝜟F: Doppler frequentieverschil
● F0: ultrasound transmissie frequentie (basisfrequentie)
● V: snelheid van de bloedflow
● Cos θ: cosinus van de hoek tussen probe en richting van de bloedflow
● C: snelheid van het geluid in zacht weefsel (gel: 1540 m/sec)
toepassing: flitspaal
● flitspaal stuurt constant geluidsgolven uit, die tegen de auto botsen en terugkeren richting de paal
met een andere frequentie
● verandering in frequentie is recht evenredig met de snelheid waarmee de auto de flitspaal passeert
Geluidsgolven
frequentie van voorwerp dat naar je toe komt (hoog) ≠ frequentie van voorwerp dat van je weg gaat (laag)
, Flow velocity curves
1. sterke late systolische voorwaartse stroom die de arteriële pols vertegenwoordigt
2. vroege diastolische tegenstroom (negatieve snelheid) die wordt bepaald door atriale weerstand
3. late diastolische oscillaties die wijzen op een goede arteriële compliantie
rood: bloed richting
echoprobe
blauw: bloed weg van
echoprobe
Duplex
Arterial: hoge weerstandvaten
trifasische flow (normaal): snelheid waarmee het bloed wordt gepompt verminderd naar distaal door hoge
perifere weerstand (aorta vs. perifere vaten)
→ trifasisch → monofasisch
monofasische flow
● hyperemie
○ normale PSV, normale RT (rise time = tijd tussen
begin van systole en piek van systole)
○ bij inspanning, koorts, stroomafwaartse infectie,
temporele atriale occlusie bij bloeddrukmeting
● Tartus-Parvus waveform
○ lage PSV, lange RT
○ bij distale tot ernstige stenose of occlusie
stenose
Cardiovasculair systeem
functie
● transport van nutriënten, zuurstof, afvalproducten, warmte (temperatuur)
● snelheid van bloedflow: bepaalt door snelheid van het metabolisme
● autoregulatie: weefsels regelen hun eigen bloedperfusie dankzij vasoconstrictie en vasodilatatie
Mechanische en fysische aspecten van bloedflow
hemodynamica (mechanisch) hemoreologica (fysisch)
● druk(veranderingen) ● snelheid
● impedantie (weerstand) ● aggregatie
● perifere vasculaire weerstand ● verandering in morfologie van bloedcellen
● compliantie
⇒ flow ⇒ bloed
Verschillende soorten bloedvaten
grote arteriën (bv. aorta)
● geleidingsvaten en shock absorbers
● conducantievaten
○ Windkessel effect: pulsatie wordt omgezet in continue flow dankzij elasticiteit (bv. tuinslang)
arteriolen: regulatie van perifere weerstand = weerstandsvaten
● musculaire sfincters
● vasoconstrictie en vasodilatatie
capillairen en venulen = uitwisselingsvaten (diffusie)
venen = capaciteitsvaten (grotere diameter)
Flowpatroon
wet van Ohm wet van Hagen-Poiseuille
Onderzoeksmethoden
● klinisch onderzoek
● echografie
● RX
● angiografie: CTA, MRA, angiografie
Echografie (duplex)
toepassingen: beeldvorming van bloedvaten
● slagaders: onderste ledematen, halsvaten, aorta
● aders: trombose, spataders
,voordelen
● niet-invasief (geen straling, geen injectie)
● snel (ambulant, bedside)
nadelen
● screeningsinstrument: tool om te kijken of er een probleem is, niet om specifiek te diagnosticeren
● onderzoeker-afhankelijk (elke arts trekt uit hetzelfde echo-beeld andere conclusies, door een andere
blik op het beeld)
soorten echografie
● echografie/ultrasound: zichtbaar maken, beeld genereren
○ zowel arterie als vene
● doppler: flow beoordelen
○ zowel arterie als vene
● duplex: combinatie echo + doppler
Echografie/ultrasound
techniek die gebruik maakt van geluidsgolven die zich door het lichaam verplaatsen en op grensvlakken
tussen zachte en hardere structuren reflecteren
● geluid wordt beschreven in functie van een bepaalde frequentie (Hz)
● echografie geeft geluidsgolven met hoge frequenties (ultrasound), die niet hoorbaar zijn voor mens
Doppler
Doppler vergelijking
● 𝜟F: Doppler frequentieverschil
● F0: ultrasound transmissie frequentie (basisfrequentie)
● V: snelheid van de bloedflow
● Cos θ: cosinus van de hoek tussen probe en richting van de bloedflow
● C: snelheid van het geluid in zacht weefsel (gel: 1540 m/sec)
toepassing: flitspaal
● flitspaal stuurt constant geluidsgolven uit, die tegen de auto botsen en terugkeren richting de paal
met een andere frequentie
● verandering in frequentie is recht evenredig met de snelheid waarmee de auto de flitspaal passeert
Geluidsgolven
frequentie van voorwerp dat naar je toe komt (hoog) ≠ frequentie van voorwerp dat van je weg gaat (laag)
, Flow velocity curves
1. sterke late systolische voorwaartse stroom die de arteriële pols vertegenwoordigt
2. vroege diastolische tegenstroom (negatieve snelheid) die wordt bepaald door atriale weerstand
3. late diastolische oscillaties die wijzen op een goede arteriële compliantie
rood: bloed richting
echoprobe
blauw: bloed weg van
echoprobe
Duplex
Arterial: hoge weerstandvaten
trifasische flow (normaal): snelheid waarmee het bloed wordt gepompt verminderd naar distaal door hoge
perifere weerstand (aorta vs. perifere vaten)
→ trifasisch → monofasisch
monofasische flow
● hyperemie
○ normale PSV, normale RT (rise time = tijd tussen
begin van systole en piek van systole)
○ bij inspanning, koorts, stroomafwaartse infectie,
temporele atriale occlusie bij bloeddrukmeting
● Tartus-Parvus waveform
○ lage PSV, lange RT
○ bij distale tot ernstige stenose of occlusie
stenose
