Endocrien stelsel
Hormoonstelsel
➢ Endocriene klier:
- productie van hormonen (->bloedsomloop)
➢ Hormoon:
- Chemische boodschapperstof
- Binding aan specifieke receptor op doelwit-cellen
- Regulatie van cellen/weefsels/organen
- Handhaving homeostase
Rol van doelcelreceptoren bij de
hormoonwerking
Overzicht endocrien stelsel
,Werking van hormonen
➢ Worden door endocriene klieren rechtstreeks in het bloed afgegeven
➢ Passen op receptoren van ”target cells” (doelwit-cellen)
➢ Regelkringen:
- Negatieve feedback( oorspronkelijke hormoon wordt stopgezet )
Endocriene organen
➢ Hypofyse : De hypofyse is een belangrijke klier, een soort centraal orgaan dat een groot
aantal andere hormoon-producerende klieren controleert, zoals de schildklier en de bijnieren
(waarvan de hormonen onmiskenbaar zijn voor het leven) en de eierstokken en zaadballen
(voor seks en voortplanting).
- Neurohypofyse: deel van de hypofyse, dat de stoffen oxytocine en antidiuretisch hormoon
uitscheidt. synoniem: hypofyse-achterkwab
- Adenohypofyse : voorste gedeelte van de hormoonklier onderaan de hersenen, die onder
andere het groeihormoon, geslachtshormoon, schildklier en bijnierstimulerend hormoon
aanmaakt
➢ Epifyse : een klier die onderdeel is van de epithalamus en melatonine uitscheidt.
➢ Schildklier : Tegen het strottenhoofd gelegen hormoonklier, die schildklierhormoon,
thyroxine produceert.
➢ Bijschildklieren : kleine organen die achter de schildklier liggen en een hormoon
(parathormoon) maken
➢ Bijnieren : belangrijke klieren die boven de nieren liggen en onder andere het hormoon
adrenaline maken
- Schors : buitenkant
- Merg : binnenkant
Endocriene weefsels in andere organen
➢ De pancreas = alvleesklier
- Alfa en beta cellen van de Eilandjes van
Langerhans
, ➢ Gonaden :
- Follikelcellen en corpus luteum ( gele lichaampje)
- Interstitiële cellen van Leydig : Leydigcellen zijn cellen die onder andere in de testes
(zaadballen) in het losmazig bindweefsel tussen de verschillende lobben (lobuli) te vinden
zijn. Daar produceren zij onder invloed van de gonadotrope hormonen follikelstimulerend
hormoon (FSH) en luteïniserend hormoon (LH) het mannelijke hormoon testosteron
➢ De nieren:
- Juxta glomerulaire cellen
Weefselhormonen
➢ Renale erythropoietische factor ->EPO
➢ Gastrine, secretine, CCK-PZ
➢ Histamine
➢ Zwangerschapshormonen
Hormoonstelsel
➢ Endocriene klier:
- productie van hormonen (->bloedsomloop)
➢ Hormoon:
- Chemische boodschapperstof
- Binding aan specifieke receptor op doelwit-cellen
- Regulatie van cellen/weefsels/organen
- Handhaving homeostase
Rol van doelcelreceptoren bij de
hormoonwerking
Overzicht endocrien stelsel
,Werking van hormonen
➢ Worden door endocriene klieren rechtstreeks in het bloed afgegeven
➢ Passen op receptoren van ”target cells” (doelwit-cellen)
➢ Regelkringen:
- Negatieve feedback( oorspronkelijke hormoon wordt stopgezet )
Endocriene organen
➢ Hypofyse : De hypofyse is een belangrijke klier, een soort centraal orgaan dat een groot
aantal andere hormoon-producerende klieren controleert, zoals de schildklier en de bijnieren
(waarvan de hormonen onmiskenbaar zijn voor het leven) en de eierstokken en zaadballen
(voor seks en voortplanting).
- Neurohypofyse: deel van de hypofyse, dat de stoffen oxytocine en antidiuretisch hormoon
uitscheidt. synoniem: hypofyse-achterkwab
- Adenohypofyse : voorste gedeelte van de hormoonklier onderaan de hersenen, die onder
andere het groeihormoon, geslachtshormoon, schildklier en bijnierstimulerend hormoon
aanmaakt
➢ Epifyse : een klier die onderdeel is van de epithalamus en melatonine uitscheidt.
➢ Schildklier : Tegen het strottenhoofd gelegen hormoonklier, die schildklierhormoon,
thyroxine produceert.
➢ Bijschildklieren : kleine organen die achter de schildklier liggen en een hormoon
(parathormoon) maken
➢ Bijnieren : belangrijke klieren die boven de nieren liggen en onder andere het hormoon
adrenaline maken
- Schors : buitenkant
- Merg : binnenkant
Endocriene weefsels in andere organen
➢ De pancreas = alvleesklier
- Alfa en beta cellen van de Eilandjes van
Langerhans
, ➢ Gonaden :
- Follikelcellen en corpus luteum ( gele lichaampje)
- Interstitiële cellen van Leydig : Leydigcellen zijn cellen die onder andere in de testes
(zaadballen) in het losmazig bindweefsel tussen de verschillende lobben (lobuli) te vinden
zijn. Daar produceren zij onder invloed van de gonadotrope hormonen follikelstimulerend
hormoon (FSH) en luteïniserend hormoon (LH) het mannelijke hormoon testosteron
➢ De nieren:
- Juxta glomerulaire cellen
Weefselhormonen
➢ Renale erythropoietische factor ->EPO
➢ Gastrine, secretine, CCK-PZ
➢ Histamine
➢ Zwangerschapshormonen
