Samenvatting Leerdoelen Psychopathologie MK1.2b

Samenvatting MK1.2b Psychopathologie 2019-2020




Uitwerkingen leerdoelen MK1.2b Psychopathologie
Verpleegkunde jaar 1 voltijd
2019/2020

,Samenvatting MK1.2b Psychopathologie 2019-2020

Bijeenkomst 1
De student kan:
a) de begrippen ‘normaal’ en ‘abnormaal’ met voorbeelden illustreren;
b) negatieve effecten van ‘etiketteren’ noemen;
De DSM-V heeft vele voordelen, maar het zogenaamde etiketteren heeft ook diverse
nadelen. De grootste nadelen zijn
- je stopt mensen in een hokje
- het wordt snel onpersoonlijk
 je praat over ‘de borderliner’ in plaats van patiënt X
- de diagnose wordt vastgesteld op bepaalde symptomen en er wordt niet
gekeken naar de oorzaken hiervan
- transdiagnostische symptomen
 symptomen die bij meerdere ziektebeelden voorkomen
- De DSM-V wordt gestuurd door een groot farmaceutisch bedrijf, het is dus
helaas zo dat er ook een grote financiele factor bij zit
 Bijvoorbeeld op die manier opstellen dat ADHD snel gediagnostiseerd
wordt, de patiënt krijgt dan sneller ritalin waar de farmaceut
vervolgens weer van profiteert.

c) belangrijke psychiatrische functies benoemen en in hoofdgroepen rangschikken;

Hoofdgroepen Psychische functies Rangschikking psychische
(voorbeeld) functies in status mentalis
(voorbeeld)
Cognitieve functie Bewustzijn, aandacht en Bewustzijn
orientatie Aandacht en concentratie
Oriëntatie
Affectieve functies Stemming en affect Stemming
Affect
Conatieve functies psychomotoriek Algemeen
Mimiek en gestiek
Spraak



d) kenmerkende symptomen relateren aan psychiatrische stoornissen;
De kenmerkende symptomen van de psychiatrische stoornissen die we moeten
kennen, zijn te lezen in het bijbehorende hoofdstuk over die stoornis.


e) gevolgen/impact van een delier;
- verminderd ADL functioneren
- toegenomen incontinentie
- toegenomen risico op decubitus
- verlengde verblijfsduur
- meer verplaatsing naar verpleegtehuis
- verhoogde sterfterisico (2-5x)

, Samenvatting MK1.2b Psychopathologie 2019-2020

f) symptomen van een delier koppelen aan psychische functies;
Een delier wordt gekenmerkt door verschillende symptomen. Deze symptomen zijn
in te delen in de 4 hoofdgroepen van functies die aangetast worden.
- Cognitieve functies
 Desoriëntatie
 Niet helder en logisch kunnen nadenken
 Niet goed kunnen oordelen in situaties
 Hallucinaties, soms wanen
- Affectieve functies
 Meestal een angstige of dysfore stemming
- Conatieve functies
 Onrust of apathie
- Lichamelijke functies
 Verstoord slaappatroon
g) Verpleegkundige attitude en interventies bij een delier
- Snel metingen verrichten
- Realiteitsoriëntatie
 Kijken of iemand nog in het hier en nu is met gedachten
- Dag-/nachtritme bewaken
- Prikkeldosering (prikkelarme kamer)
 Raken snel overprikkeld
- Goede afwisseling activiteit en rust
- Fysieke veiligheid bieden
- Geruststellend en angstreducerend
- Familie betrekken en voorlichten




Figuur 1 Symptomen van een delier volgens de DSM-V
Bijeenkomst 2
De student kan:

,Samenvatting MK1.2b Psychopathologie 2019-2020

1. aan de hand van de DSM-5-criteria schizofrenie beschrijven en herkennen;
De DSM-V over schizofrenie:
A. Er moet sprake zijn van minstens 2 van de volgende kenmerken (minstens 1
maand). Er moet minimaal 1 symptoom van 1, 2 of 3 te herkennen zijn (omdat dit
de positieve symptomen zijn):
1. Wanen
2. Hallucinaties
3. Gedesorganiseerd spreken
4. Ernstig gedesorganiseerd of katatoon gedrag
B. Disfunctie. Bijv. op het gebied van werk, verzorging en persoonlijke relaties
C. Tijd: minstens 6 maanden tekenen hebben van de stoornis. Minstens 1 maand
last van de symptomen bij A

Diagnose wordt pas gesteld wanneer de positieve en negatieve verschijnselen
(Zie leerdoel 2) minimaal 6 maanden prominent aanwezig zijn en ze het dagelijks leven
ernstig belemmeren.

2. de technische termen, gekoppeld aan schizofrenie en psychose, begrijpen en
toepassen;
Schizofrenie is de diagnose voor een groep ernstige psychiatrische symptomen. Deze
bestaan uit een combinatie van positieve en negatieve symptomen. Met het begrip
positief wordt er bedoeld dat er iets bij is gekomen ten aanzien van de normale
situatie. Met negatief wordt bedoeld dat er iets verminderd is t.a.v. de normale
situatie.

Positieve symptomen
- Gestoord realiteitsbesef
 Wanen
 Stoornis in het denken
 Verschillende types:
o Grootheidswaan
 Bijvoorbeeld denken dat je de uitverkorene bent
o Jaloersheidswaan
 Vooral op relationeel vlak (vreemdgaan)
o Betrekkingswaan
 Bepaalde boodschap is speciaal voor jou
bedoeld (nieuws, krant etc)
o Paranoïde (achtervolgings)waan
o Somatische waan
 Denken dat je ziek bent
o Beïnvloedingswaan
 Iemand heeft invloed op jouw brein en hoe jij
denkt


 Hallucinaties
 Stoornis in het waarnemen

, Samenvatting MK1.2b Psychopathologie 2019-2020

 Typen (gebaseerd op zintuigen)
o Auditief/akoestisch (gehoor)
 Onder andere bevelshallucinaties
 Stemmen in je hoofd
o Visueel of optisch (zicht)
 Bijv lijken op straat zien liggen
o Tactiel of haptisch (tast)
o Reuk-/smaakhallucinaties
- Gedesorganiseerd denken (formele denkstoornis)
 Tempo en samenhang van het denken is verstoord
 Incoherentie: gedachtengang is niet meer te volgen
 Patiënt maak onlogische verbanden en raakt telkens te draad van het
gesprek kwijt
 Te merken in de spraak
- Gedesorganiseerd gedrag (restcategorie, niet positief en negatief)
 Katatonie
 Verstoring in de psychomotoriek
 Iemand kan gekke houdingen heel lang volhouden
Negatieve symptomen
- Affectieve vervlakking (komt het meeste voor)
 Emoties zijn minder sterk of afwezig
- Initiatiefverlies (komt het meeste voor)
 Vermindering van het zelfstandig komen tot handelingen
- Apathie
 Gebrek aan nieuwsgierigheid
- Alogie
 Minder spreken
- Anhedonie
 Verminderd vermogen om te genieten
- Sociaal terugtrekgedrag




Figuurontwikkeling
3. Prevalentie, 2 Symptomen vanen
schizofrenie
beloop van schizofrenie noemen