Inhoud
Hoofdstuk 1: overzicht.................................................................................................................................6
Verschillende termijnen...........................................................................................................................6
Huidige situatie........................................................................................................................................6
Gestileerde conjunctuurcyclus.............................................................................................................6
Internationaal Monetair Fonds (IMF)...................................................................................................6
Verband tussen olieprijzen en geopolitieke schokken.........................................................................6
De pandemie van 2020............................................................................................................................6
De crisis van 2008-2009...........................................................................................................................7
De Verenigde Staten................................................................................................................................7
De Eurozone.............................................................................................................................................8
China........................................................................................................................................................8
Hoofdstuk 2: a tour of the book...................................................................................................................9
Geagregeerde output..............................................................................................................................9
Werkloosheid.........................................................................................................................................10
Inflatiegraad...........................................................................................................................................11
Okun’s wet en de Philips curve..............................................................................................................13
Hoofdstuk 3: De goederenmarkt................................................................................................................13
Samenstelling van het BBP.....................................................................................................................13
De vraag naar goederen.........................................................................................................................14
Het bepalen van het output evenwicht.................................................................................................14
Het output evenwicht: algebraïsch....................................................................................................15
Het output evenwicht: grafisch..........................................................................................................15
Het output evenwicht: in woorden....................................................................................................16
Een alternatieve benadering van het evenwicht in de goederenmarkt.................................................16
Is de overheid omnipotent?...................................................................................................................17
Hoofdstuk 4: financiële markten I..............................................................................................................18
De vraag naar geld.................................................................................................................................18
Bepalen van het rentepercentage i........................................................................................................19
Bepalen van intrestvoeten II..................................................................................................................20
De liquiditeitsval....................................................................................................................................21
Uitbreiding: de rentevoet als mensen zowel cash als zichtrekeningen bezitten.....................................21
1
, Afleiding van de formules..................................................................................................................22
Hoofdstuk 5: Goederen en financiële markten: het IS-LM model..............................................................22
De goederenmarkt en de IS-relatie........................................................................................................22
De financiële markt en de LM-relatie.....................................................................................................24
Samenvoegen van IS- en LM-relatie.......................................................................................................24
Het gebruiken van een beleidsmix.........................................................................................................25
Hoe accuraat is het IS-LM model?..........................................................................................................26
Hoofdstuk 6: financiële markten II: uitbreiding IS-LM model.....................................................................26
Nominale versus reële rentevoet...........................................................................................................26
Risico’s en risicopremies........................................................................................................................27
De rol van financiële tussenpersonen....................................................................................................27
Uitbreiding van het IS-LM model...........................................................................................................28
Van een woningen probleem tot een financiële crisis (2006-2008).......................................................29
Hoofdstuk 7: de arbeidsmarkt...................................................................................................................31
De arbeidsmarkt....................................................................................................................................31
Veranderingen in werkloosheid.............................................................................................................31
Loonbepaling.........................................................................................................................................31
Prijsbepaling..........................................................................................................................................32
De natuurlijke werkloosheid..................................................................................................................32
Verder in dit boek..................................................................................................................................32
Appendix: loon-zetten en prijs-zetten verband vs aanbod van en vraag naar arbeid.............................34
Hoofstuk 8: De Phillips-curve, de natuurlijke werkloosheid en inflatie......................................................34
Inleiding.................................................................................................................................................34
Inflatie, verwachte inflatie en werkloosheidsgraad...............................................................................35
De Phillips-curve en zijn mutaties..........................................................................................................35
De originele Phillips-curve.................................................................................................................35
De ontankering van de verwachte inflatie..........................................................................................36
De herverankering van de verwachte inflatie.....................................................................................36
De Phillips-curve in de natuurlijke werkloosheidsgraad.........................................................................36
Waarschuwingen...................................................................................................................................37
Appendix: afleiding van het verband tussen inflatie, verwachte inflatie en werkloosheid....................38
Hoofdstuk 9: Van de KT naar de middellange termijn: het IS-LM-PC model..............................................39
Het IS-LM-PC model...............................................................................................................................39
2
, Van de korte termijn naar de middellange termijn................................................................................40
Complicaties en hoe het kan foutlopen.................................................................................................41
Begrotingsconsolidatie (= fiscal consolidation)......................................................................................42
De effecten van een toename in olieprijzen..........................................................................................42
Conclusies..............................................................................................................................................43
Hoofdstuk 10: de economische crisis tijdens Covid...................................................................................43
De economische effecten van de lockdown...........................................................................................43
Het macro-economisch beleid...............................................................................................................44
De economie post-lockdown; effecten op korte en middellange termijn..............................................45
De economie post-vaccin.......................................................................................................................47
Hoofdstuk 11: de feiten van economische groei........................................................................................47
Inleiding.................................................................................................................................................47
Meten van de levenstandaard...............................................................................................................47
Groei in rijke landen sinds 1950.............................................................................................................48
Een bredere kijk in tijd en ruimte...........................................................................................................48
Nadenken over economische groei........................................................................................................49
Hoofdstuk 12: sparen, kapitaal voorraad en output..................................................................................49
Interacties tussen output en kapitaal.....................................................................................................49
Implicaties van alternatieve intrestvoeten.............................................................................................50
Begrijpen van de omvang......................................................................................................................51
Fysiek vs menselijk kapitaal...................................................................................................................51
Appendix: de Cobb-Douglas productie functie en de steady state........................................................52
H13: Technologische voorruitgang en economische groei.........................................................................53
Inleiding.................................................................................................................................................53
Technologische vooruitgang en de economische groeiratio..................................................................54
De determinanten van technologische vooruitgang..............................................................................55
Instituties, technologische vooruitgang en groei...................................................................................56
Appendix: hoe meten we technologische vooruitgang..........................................................................56
H14: De uitdagingen van economische groei.............................................................................................57
Inleiding.................................................................................................................................................57
De toekomst van technologische vooruitgang.......................................................................................57
Robots en werkloosheid........................................................................................................................57
Groei, woelingen en ongelijkheid..........................................................................................................57
3
, Klimaatveranderingen en opwarming van de aarde..............................................................................59
H18: openheid in de goederenmarkt en de financiële markt....................................................................59
Inleiding.................................................................................................................................................59
Open goederenmarkt............................................................................................................................60
Open financiële markt...........................................................................................................................61
Conclusies..............................................................................................................................................63
Hoofdstuk 19: de goederenmarkt in een open economie.........................................................................63
De IS-relatie in een open economie.......................................................................................................63
Evenwichtsoutput en de handelsbalans................................................................................................65
Toename van de vraag: binnenland en buitenland................................................................................65
Depreciatie, de handelsbalans en output..............................................................................................66
Sparen, investeringen en de lopende rekening......................................................................................67
Appendix: afleiding van de Marshall-Lerner conditie.............................................................................67
Hoofdstuk 20: output, de rentevoet en de wisselkoers.............................................................................68
Evenwicht in de goederenmarkt............................................................................................................68
Evenwicht in de financiële markt...........................................................................................................68
Combineren van de goederenmarkt en de financiële markt..................................................................70
De effecten van beleid in een open economie.......................................................................................71
Vaste wisselkoersen...............................................................................................................................72
H21: Wisselkoers regimes..........................................................................................................................73
Inleiding.................................................................................................................................................73
De middellange termijn.........................................................................................................................73
De wisselkoers crisis in een systeem van vaste wisselkoersen...............................................................75
Fluctuaties van de wisselkoers in een systeem van vrije wisselkoersen.................................................76
Kiezen tussen verschillende wisselkoers systemen................................................................................76
Appendix: afleiding van de IS relatie in een systeem van vaste wisselkoersen......................................76
H22: moeten beleidsmakers beperkt worden?..........................................................................................78
Onzekerheid en beleid...........................................................................................................................78
Verwachtingen en beleid.......................................................................................................................78
Politiek en beleid...................................................................................................................................79
H23: Budgettair beleid, een opsomming...................................................................................................80
Inleiding.................................................................................................................................................80
De overheid en budgettaire beperkingen: tekorten, schulden, uitgaven en belastingen.......................80
4
Hoofdstuk 1: overzicht.................................................................................................................................6
Verschillende termijnen...........................................................................................................................6
Huidige situatie........................................................................................................................................6
Gestileerde conjunctuurcyclus.............................................................................................................6
Internationaal Monetair Fonds (IMF)...................................................................................................6
Verband tussen olieprijzen en geopolitieke schokken.........................................................................6
De pandemie van 2020............................................................................................................................6
De crisis van 2008-2009...........................................................................................................................7
De Verenigde Staten................................................................................................................................7
De Eurozone.............................................................................................................................................8
China........................................................................................................................................................8
Hoofdstuk 2: a tour of the book...................................................................................................................9
Geagregeerde output..............................................................................................................................9
Werkloosheid.........................................................................................................................................10
Inflatiegraad...........................................................................................................................................11
Okun’s wet en de Philips curve..............................................................................................................13
Hoofdstuk 3: De goederenmarkt................................................................................................................13
Samenstelling van het BBP.....................................................................................................................13
De vraag naar goederen.........................................................................................................................14
Het bepalen van het output evenwicht.................................................................................................14
Het output evenwicht: algebraïsch....................................................................................................15
Het output evenwicht: grafisch..........................................................................................................15
Het output evenwicht: in woorden....................................................................................................16
Een alternatieve benadering van het evenwicht in de goederenmarkt.................................................16
Is de overheid omnipotent?...................................................................................................................17
Hoofdstuk 4: financiële markten I..............................................................................................................18
De vraag naar geld.................................................................................................................................18
Bepalen van het rentepercentage i........................................................................................................19
Bepalen van intrestvoeten II..................................................................................................................20
De liquiditeitsval....................................................................................................................................21
Uitbreiding: de rentevoet als mensen zowel cash als zichtrekeningen bezitten.....................................21
1
, Afleiding van de formules..................................................................................................................22
Hoofdstuk 5: Goederen en financiële markten: het IS-LM model..............................................................22
De goederenmarkt en de IS-relatie........................................................................................................22
De financiële markt en de LM-relatie.....................................................................................................24
Samenvoegen van IS- en LM-relatie.......................................................................................................24
Het gebruiken van een beleidsmix.........................................................................................................25
Hoe accuraat is het IS-LM model?..........................................................................................................26
Hoofdstuk 6: financiële markten II: uitbreiding IS-LM model.....................................................................26
Nominale versus reële rentevoet...........................................................................................................26
Risico’s en risicopremies........................................................................................................................27
De rol van financiële tussenpersonen....................................................................................................27
Uitbreiding van het IS-LM model...........................................................................................................28
Van een woningen probleem tot een financiële crisis (2006-2008).......................................................29
Hoofdstuk 7: de arbeidsmarkt...................................................................................................................31
De arbeidsmarkt....................................................................................................................................31
Veranderingen in werkloosheid.............................................................................................................31
Loonbepaling.........................................................................................................................................31
Prijsbepaling..........................................................................................................................................32
De natuurlijke werkloosheid..................................................................................................................32
Verder in dit boek..................................................................................................................................32
Appendix: loon-zetten en prijs-zetten verband vs aanbod van en vraag naar arbeid.............................34
Hoofstuk 8: De Phillips-curve, de natuurlijke werkloosheid en inflatie......................................................34
Inleiding.................................................................................................................................................34
Inflatie, verwachte inflatie en werkloosheidsgraad...............................................................................35
De Phillips-curve en zijn mutaties..........................................................................................................35
De originele Phillips-curve.................................................................................................................35
De ontankering van de verwachte inflatie..........................................................................................36
De herverankering van de verwachte inflatie.....................................................................................36
De Phillips-curve in de natuurlijke werkloosheidsgraad.........................................................................36
Waarschuwingen...................................................................................................................................37
Appendix: afleiding van het verband tussen inflatie, verwachte inflatie en werkloosheid....................38
Hoofdstuk 9: Van de KT naar de middellange termijn: het IS-LM-PC model..............................................39
Het IS-LM-PC model...............................................................................................................................39
2
, Van de korte termijn naar de middellange termijn................................................................................40
Complicaties en hoe het kan foutlopen.................................................................................................41
Begrotingsconsolidatie (= fiscal consolidation)......................................................................................42
De effecten van een toename in olieprijzen..........................................................................................42
Conclusies..............................................................................................................................................43
Hoofdstuk 10: de economische crisis tijdens Covid...................................................................................43
De economische effecten van de lockdown...........................................................................................43
Het macro-economisch beleid...............................................................................................................44
De economie post-lockdown; effecten op korte en middellange termijn..............................................45
De economie post-vaccin.......................................................................................................................47
Hoofdstuk 11: de feiten van economische groei........................................................................................47
Inleiding.................................................................................................................................................47
Meten van de levenstandaard...............................................................................................................47
Groei in rijke landen sinds 1950.............................................................................................................48
Een bredere kijk in tijd en ruimte...........................................................................................................48
Nadenken over economische groei........................................................................................................49
Hoofdstuk 12: sparen, kapitaal voorraad en output..................................................................................49
Interacties tussen output en kapitaal.....................................................................................................49
Implicaties van alternatieve intrestvoeten.............................................................................................50
Begrijpen van de omvang......................................................................................................................51
Fysiek vs menselijk kapitaal...................................................................................................................51
Appendix: de Cobb-Douglas productie functie en de steady state........................................................52
H13: Technologische voorruitgang en economische groei.........................................................................53
Inleiding.................................................................................................................................................53
Technologische vooruitgang en de economische groeiratio..................................................................54
De determinanten van technologische vooruitgang..............................................................................55
Instituties, technologische vooruitgang en groei...................................................................................56
Appendix: hoe meten we technologische vooruitgang..........................................................................56
H14: De uitdagingen van economische groei.............................................................................................57
Inleiding.................................................................................................................................................57
De toekomst van technologische vooruitgang.......................................................................................57
Robots en werkloosheid........................................................................................................................57
Groei, woelingen en ongelijkheid..........................................................................................................57
3
, Klimaatveranderingen en opwarming van de aarde..............................................................................59
H18: openheid in de goederenmarkt en de financiële markt....................................................................59
Inleiding.................................................................................................................................................59
Open goederenmarkt............................................................................................................................60
Open financiële markt...........................................................................................................................61
Conclusies..............................................................................................................................................63
Hoofdstuk 19: de goederenmarkt in een open economie.........................................................................63
De IS-relatie in een open economie.......................................................................................................63
Evenwichtsoutput en de handelsbalans................................................................................................65
Toename van de vraag: binnenland en buitenland................................................................................65
Depreciatie, de handelsbalans en output..............................................................................................66
Sparen, investeringen en de lopende rekening......................................................................................67
Appendix: afleiding van de Marshall-Lerner conditie.............................................................................67
Hoofdstuk 20: output, de rentevoet en de wisselkoers.............................................................................68
Evenwicht in de goederenmarkt............................................................................................................68
Evenwicht in de financiële markt...........................................................................................................68
Combineren van de goederenmarkt en de financiële markt..................................................................70
De effecten van beleid in een open economie.......................................................................................71
Vaste wisselkoersen...............................................................................................................................72
H21: Wisselkoers regimes..........................................................................................................................73
Inleiding.................................................................................................................................................73
De middellange termijn.........................................................................................................................73
De wisselkoers crisis in een systeem van vaste wisselkoersen...............................................................75
Fluctuaties van de wisselkoers in een systeem van vrije wisselkoersen.................................................76
Kiezen tussen verschillende wisselkoers systemen................................................................................76
Appendix: afleiding van de IS relatie in een systeem van vaste wisselkoersen......................................76
H22: moeten beleidsmakers beperkt worden?..........................................................................................78
Onzekerheid en beleid...........................................................................................................................78
Verwachtingen en beleid.......................................................................................................................78
Politiek en beleid...................................................................................................................................79
H23: Budgettair beleid, een opsomming...................................................................................................80
Inleiding.................................................................................................................................................80
De overheid en budgettaire beperkingen: tekorten, schulden, uitgaven en belastingen.......................80
4
