Samenvatting: Relationele en ethische ontwikkeling 4.
1. Open Dialogue: in gesprek met de zorgontvanger, en zijn familie en andere betrokkenen.
1.1. Probleemstelling.
Vroeger bestond de hulp bij een psychotische crisis bijna uitsluitend uit een residentiële opname
waarbij de familie minimaal betrokken werd tijdens het behandelingsproces. Al te vaak had de
behandeling een te sterk medisch karakter. Vanuit deze vaststelling is men op zoek gegaan naar
betere en andere manier om zorgontvangers, hun families en/of belangrijke anderen (context) te
begeleiden.
1.2. Ontstaan van Open Dialogue en wereldwijde verspreiding.
= Dialogic Practice = Dialogische gesprekvoering = Open Dialogue.
Ook mindfulness en peer support worden toegevoegd aan de begeleiding.
1.3. Link met (psychotische) crisis en de verpleegkundige praktijk in het algemeen.
Indien de psychose lang duurt, ziet men twee belangrijke effecten bij de zorgontvanger ontstaan:
a. Een toenemende isolatie.
b. De psychose wordt meer en meer een strategie die (onbewust) ingezet wordt om met
ervaringen om te gaan.
Om die twee effecten in de mate van het mogelijke te voorkomen, is het waardevol om zo vroeg
mogelijk in dialoog te gaan met de persoon in crisis en zijn/haar netwerk. Open Dialogue blijkt een
methodiek te zijn die breed toepasbaar is binnen het verpleegkundig werk omdat men binnen de
verpleegkunde vaak werkt met de context van de zorgontvanger.
1.4. Omschrijving Open Dialogue.
Open Dialogue is een benadering waarin mensen en hun familieleden of naastbetrokkenen zich
gehoord, gerespecteerd en gewaardeerd voelen. De term ‘open’ of ‘openness’ verwijst hierbij naar de
transparantie van het hulpverleningsproces, naar de beslissingen die samen genomen worden terwijl
alle betrokkenen aanwezig zijn.
‘Openness’ betekent ook dat iedere deelnemer wordt uitgenodigd om zijn/haar verhaal te brengen
over wat zij ervaren of meemaken. Zo kan iedere deelnemer zijn of haar stem laten horen en
vertellen vanuit zijn/haar gezichtspunt. Dit bevordert het naast elkaar kunnen bestaan van meerdere,
gelijkwaardige stemmen en gezichtspunten (= polyfonie). De aanwezige hulpverleners faciliteren
voornamelijk het proces.
Fundamenten:
- Het is een geïntegreerd begeleidingssysteem met sterk engagement naar de zorgontvanger,
zijn/haar familie en sociaal netwerk. Het begeleidingssysteem is gebaseerd op 7
basisprincipes.
- Men voert de begeleidingsgesprekken o.b.v. 12 sleutelelementen of
betrouwbaarheidscriteria.
1.5. Open Dialogue als organisatievorm: de zeven basisprincipes (fundament 1).
De 7 basisprincipes zijn:
o Onmiddelijke hulp: binnen de 24u. Dit is zeker relevant in het geval van crisisachtige situaties.
o Sociaal netwerk (= context = familie en belangrijke anderen) vanaf het begin betrekken.
o Flexibiliteit en mobiliteit: duur, plaats en inhoud van het contextgesprek naar behoefte en
mogelijkheden van de zorgontvanger en de betrokken mensen.
o Verantwoordelijkheid: de betrokken hulpverleners organiseren het gesprek en blijven ook
verantwoordelijk voor het vervolg van het proces en de gesprekken die zullen volgen.
1
1. Open Dialogue: in gesprek met de zorgontvanger, en zijn familie en andere betrokkenen.
1.1. Probleemstelling.
Vroeger bestond de hulp bij een psychotische crisis bijna uitsluitend uit een residentiële opname
waarbij de familie minimaal betrokken werd tijdens het behandelingsproces. Al te vaak had de
behandeling een te sterk medisch karakter. Vanuit deze vaststelling is men op zoek gegaan naar
betere en andere manier om zorgontvangers, hun families en/of belangrijke anderen (context) te
begeleiden.
1.2. Ontstaan van Open Dialogue en wereldwijde verspreiding.
= Dialogic Practice = Dialogische gesprekvoering = Open Dialogue.
Ook mindfulness en peer support worden toegevoegd aan de begeleiding.
1.3. Link met (psychotische) crisis en de verpleegkundige praktijk in het algemeen.
Indien de psychose lang duurt, ziet men twee belangrijke effecten bij de zorgontvanger ontstaan:
a. Een toenemende isolatie.
b. De psychose wordt meer en meer een strategie die (onbewust) ingezet wordt om met
ervaringen om te gaan.
Om die twee effecten in de mate van het mogelijke te voorkomen, is het waardevol om zo vroeg
mogelijk in dialoog te gaan met de persoon in crisis en zijn/haar netwerk. Open Dialogue blijkt een
methodiek te zijn die breed toepasbaar is binnen het verpleegkundig werk omdat men binnen de
verpleegkunde vaak werkt met de context van de zorgontvanger.
1.4. Omschrijving Open Dialogue.
Open Dialogue is een benadering waarin mensen en hun familieleden of naastbetrokkenen zich
gehoord, gerespecteerd en gewaardeerd voelen. De term ‘open’ of ‘openness’ verwijst hierbij naar de
transparantie van het hulpverleningsproces, naar de beslissingen die samen genomen worden terwijl
alle betrokkenen aanwezig zijn.
‘Openness’ betekent ook dat iedere deelnemer wordt uitgenodigd om zijn/haar verhaal te brengen
over wat zij ervaren of meemaken. Zo kan iedere deelnemer zijn of haar stem laten horen en
vertellen vanuit zijn/haar gezichtspunt. Dit bevordert het naast elkaar kunnen bestaan van meerdere,
gelijkwaardige stemmen en gezichtspunten (= polyfonie). De aanwezige hulpverleners faciliteren
voornamelijk het proces.
Fundamenten:
- Het is een geïntegreerd begeleidingssysteem met sterk engagement naar de zorgontvanger,
zijn/haar familie en sociaal netwerk. Het begeleidingssysteem is gebaseerd op 7
basisprincipes.
- Men voert de begeleidingsgesprekken o.b.v. 12 sleutelelementen of
betrouwbaarheidscriteria.
1.5. Open Dialogue als organisatievorm: de zeven basisprincipes (fundament 1).
De 7 basisprincipes zijn:
o Onmiddelijke hulp: binnen de 24u. Dit is zeker relevant in het geval van crisisachtige situaties.
o Sociaal netwerk (= context = familie en belangrijke anderen) vanaf het begin betrekken.
o Flexibiliteit en mobiliteit: duur, plaats en inhoud van het contextgesprek naar behoefte en
mogelijkheden van de zorgontvanger en de betrokken mensen.
o Verantwoordelijkheid: de betrokken hulpverleners organiseren het gesprek en blijven ook
verantwoordelijk voor het vervolg van het proces en de gesprekken die zullen volgen.
1
