HOOFDSTUK 11 : CALCIUM EN BOT
1. Calcium homeostase
1.1. ADME
Continue uitwisseling tussen bot,nier en darm
Bot :
meeste
calcium
- kleine fractie dagelijks uitgewisseld
- botremodelling
Nieren :
calcium
gefilterd
door
glomeruli
- grootste deel gereabsorbeerd
- deel cacliumuitscheiding
Darm
-
absorptie over volledige lengte , afh van
Vit D
- obligaat verlies via stoelgang en urine
- dagelijkse opname vereist (toenemen igv
groei, zwangerschap, borstvoeding)
Verhoogde opname : groei, zwangerschap, lactatie en zure pH
Verhoogd verlies : complexatie, diarree, basische pH en vitamine D tekort
1.2. Calcium distributie
99% van calcium in het skelet onder de vorm van hydroxyapatiet , de rest in weke weefsels,
extracellulair vocht en het plasma
Plasma calcium komt voor onder 3 vormen :
- Geïoniseerd calcium : 50% van totaal biologisch actieve fractie
- Eiwitgebonden calcium : vooral albumine : 45%
- Calcium gecomplexeerd met anionen zoals citraat, fosfaat, lactaat en bicarbonaat : 5%
diffundeerbaar maar biologisch niet actief
Calcium gemeten in routine laboratoriumbepalingen wordt gemeten in plasma en is het
totale calcium partieel gebonden aan eiwitten
Overige fractie is diffundeerbaar , deel gecomplexeerd met anionen , overige is vrij
beschikbaar enkel deze laatste is biologisch actief en moet in homeostase zijn
, Vrije
fractie
biologisch actief processen zoals prikkelbaarheid v.
neuronen , spiercontractie, hormoonsecreties, enzymatische
activiteiten, bloedstolling,…
Gecomplexeerd met organische en anorganische anionen
Gebonden aan eiwitten (vnl albumine)
evenwicht tussen gebonden en vrij calcium is sterk pH gevoelig
alkalose verhoogt de gebonden Ca-fractie
acidose doet geïoniseerde Ca-fractie toenemen
1.3. Calcium bepaling
Totaal calcium
- Spectrofotometrisch – routine chemie analyzers
- AAS – referentie methode
- Totaal calcium gecorrigeerd voor albumine concentratie
o Naast pH effecten zullen verandering in albumine concentratie de totale Ca
concentratie beïnvloeden indien totale calcium gemeten wordt , kan dit
aanleiding geven tot foute interpretatie in geval van hypoproteïnemie en
hyperproteïnemie
o k 40g/L wordt gezien als normaal
Vrij calcium
- Potentiometrie
1. Calcium homeostase
1.1. ADME
Continue uitwisseling tussen bot,nier en darm
Bot :
meeste
calcium
- kleine fractie dagelijks uitgewisseld
- botremodelling
Nieren :
calcium
gefilterd
door
glomeruli
- grootste deel gereabsorbeerd
- deel cacliumuitscheiding
Darm
-
absorptie over volledige lengte , afh van
Vit D
- obligaat verlies via stoelgang en urine
- dagelijkse opname vereist (toenemen igv
groei, zwangerschap, borstvoeding)
Verhoogde opname : groei, zwangerschap, lactatie en zure pH
Verhoogd verlies : complexatie, diarree, basische pH en vitamine D tekort
1.2. Calcium distributie
99% van calcium in het skelet onder de vorm van hydroxyapatiet , de rest in weke weefsels,
extracellulair vocht en het plasma
Plasma calcium komt voor onder 3 vormen :
- Geïoniseerd calcium : 50% van totaal biologisch actieve fractie
- Eiwitgebonden calcium : vooral albumine : 45%
- Calcium gecomplexeerd met anionen zoals citraat, fosfaat, lactaat en bicarbonaat : 5%
diffundeerbaar maar biologisch niet actief
Calcium gemeten in routine laboratoriumbepalingen wordt gemeten in plasma en is het
totale calcium partieel gebonden aan eiwitten
Overige fractie is diffundeerbaar , deel gecomplexeerd met anionen , overige is vrij
beschikbaar enkel deze laatste is biologisch actief en moet in homeostase zijn
, Vrije
fractie
biologisch actief processen zoals prikkelbaarheid v.
neuronen , spiercontractie, hormoonsecreties, enzymatische
activiteiten, bloedstolling,…
Gecomplexeerd met organische en anorganische anionen
Gebonden aan eiwitten (vnl albumine)
evenwicht tussen gebonden en vrij calcium is sterk pH gevoelig
alkalose verhoogt de gebonden Ca-fractie
acidose doet geïoniseerde Ca-fractie toenemen
1.3. Calcium bepaling
Totaal calcium
- Spectrofotometrisch – routine chemie analyzers
- AAS – referentie methode
- Totaal calcium gecorrigeerd voor albumine concentratie
o Naast pH effecten zullen verandering in albumine concentratie de totale Ca
concentratie beïnvloeden indien totale calcium gemeten wordt , kan dit
aanleiding geven tot foute interpretatie in geval van hypoproteïnemie en
hyperproteïnemie
o k 40g/L wordt gezien als normaal
Vrij calcium
- Potentiometrie
