Stap voor stap,
op weg naar
Onderzoeksrapport
herstel!
Een kwalitatief onderzoek naar het huidige
behandelaanbod met oog op vernieuwende
mogelijkheden om het herstelproces van een
cliënt te bevorderen binnen de organisatie X.
Kim van der Voort
Klas: X
Cursusnaam: Onderzoekcyclus
Cursuscode: SWOONC01RD
Docent: X
Datum: 21 januari 2022
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding.............................................................................................................................2
1.2 Context.........................................................................................................................................2
1.3 Probleemanalyse.........................................................................................................................3
1.4.1 Doelstelling............................................................................................................................4
1.4.2 Onderzoeksvraag...................................................................................................................4
1.4.3 Hoofdvraag............................................................................................................................4
1.4.4 Deelvragen.............................................................................................................................4
Hoofdstuk 2 Theoretische kader.............................................................................................................5
2.2.1 Verslaving versus Covid-19....................................................................................................6
Hoofdstuk 3 De onderzoeksmethode.....................................................................................................8
Hoofdstuk 4 Resultaten........................................................................................................................11
4.2.2 Deelnameplicht....................................................................................................................12
4.2.3 Vraaggericht versus doelgericht zorg...................................................................................12
4.3 Herstelgerichte zorg...................................................................................................................12
4.3.1 Bereidbaarheid....................................................................................................................12
4.3.2 Ketenpartners......................................................................................................................12
4.3.3 Ervaringsdeskundigheid.......................................................................................................13
4.4 Externe factoren.........................................................................................................................13
4.4.1 Doorstroomcapaciteit..........................................................................................................13
4.4.2 Buiten behandelaren...........................................................................................................13
4.4.3 Omgevingsfactoren..............................................................................................................14
5.1 Conclusie....................................................................................................................................15
5.2 Aanbevelingen............................................................................................................................16
5.2.1 Aanbeveling 1......................................................................................................................16
5.2.3 Aanbeveling 2......................................................................................................................16
5.2.3 Aanbeveling 3......................................................................................................................16
5.3 Discussie.....................................................................................................................................16
5.4 Kritische reflectie........................................................................................................................17
Literatuurlijst........................................................................................................................................18
Bijlage 2: Transcript respondent 1.......................................................................................................22
Bijlage 3: Transcript respondent 2........................................................................................................26
..............................................................................................................................................................31
Bijlage 4: Transcript focusgroep..........................................................................................................31
1
, Bijlage 5: Codeboom.............................................................................................................................40
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Aanleiding
Ongeveer 45% van de hulpvraag, in de verslavingszorg, bevat alcohol gerelateerde problematiek. De
jaarlijkse economie-schade in Nederland, door alcoholmisbruik en alcoholafhankelijkheid, wordt
geschat op 3,7 miljard euro (Van Zuidam & Meerkerk, 2017). Hiervan meldt 7-8%, van de mensen
met een alcoholafhankelijkheid of alcoholmisbruik zich aan voor een behandeling in de
verslavingszorg.
Een fors aantal mensen, meer dan de helft, vervalt na een behandeling terug in gebruik. Er is
gebleken dat mensen vaak een onderliggende reden hebben voor hun verslaving, zoals het
onderdrukken van emoties of gevoelens. In de duur van je behandeling leer je om het middel niet
meer te gebruiken, echter betekent dit niet dat je geleerd hebt om je emoties te reguleren. Deze
emoties kunnen zich ontwikkelen tot een risico, waardoor een terugval in gebruik voor de hand ligt
(Terugval na verslaving?, 2021).
Sinds de COVID-19 pandemie constateerde de organisatie een stijgende lijn van terugval bij cliënten
met een verslavingsproblematiek. Cliënten die na een langdurige behandeling ontslagen werden,
vielen binnen een periode van ongeveer drie maanden terug in hun gebruik. Ook werd de
behandelperiode, van een maximale duur van drie maanden, constant verlengd. Er zijn cliënten die
nu meer dan een jaar op de afdeling verblijven. Maar hoe kan het dat de behandeling van een cliënt
constant verlengd wordt? En waarom vallen de cliënten zo snel terug in gebruik?
Antwoorden op deze vragen liggen niet voor de hand. Zodoende waren deze vragen de aanleiding
van de organisatie om een praktijkgericht onderzoek te verrichten. Het onderzoek is gebaseerd op de
afdeling X binnen de Kliniek X.
1.2 Context
Gerard Alderliefsten, verslavingsarts bij X, staat voor herstelgericht werken binnen de organisatie X.
Bij X Kliniek X kun je terecht voor een tijdelijk of langdurige opnamen. Onder deskundige begeleiding
werk je volledig en doelgericht aan je herstel.
Op de afdeling X behandelen de professionals, 23 volwassen mannen en vrouwen met een leeftijd
vanaf 18 jaar, waarbij verslavingsproblematiek op de voorgrond staat. De gemiddelde leeftijd van de
cliënten op de afdeling X is tussen de 21 en 65 jaar. Naast de verslavingsproblematiek hebben de
meeste cliënten ook een psychiatrische stoornissen en een licht verstandelijk beperking (bron).
Daarnaast zijn er enkele cliënten die kampen met een gedragsstoornis, dwangstoornis of een
2
op weg naar
Onderzoeksrapport
herstel!
Een kwalitatief onderzoek naar het huidige
behandelaanbod met oog op vernieuwende
mogelijkheden om het herstelproces van een
cliënt te bevorderen binnen de organisatie X.
Kim van der Voort
Klas: X
Cursusnaam: Onderzoekcyclus
Cursuscode: SWOONC01RD
Docent: X
Datum: 21 januari 2022
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding.............................................................................................................................2
1.2 Context.........................................................................................................................................2
1.3 Probleemanalyse.........................................................................................................................3
1.4.1 Doelstelling............................................................................................................................4
1.4.2 Onderzoeksvraag...................................................................................................................4
1.4.3 Hoofdvraag............................................................................................................................4
1.4.4 Deelvragen.............................................................................................................................4
Hoofdstuk 2 Theoretische kader.............................................................................................................5
2.2.1 Verslaving versus Covid-19....................................................................................................6
Hoofdstuk 3 De onderzoeksmethode.....................................................................................................8
Hoofdstuk 4 Resultaten........................................................................................................................11
4.2.2 Deelnameplicht....................................................................................................................12
4.2.3 Vraaggericht versus doelgericht zorg...................................................................................12
4.3 Herstelgerichte zorg...................................................................................................................12
4.3.1 Bereidbaarheid....................................................................................................................12
4.3.2 Ketenpartners......................................................................................................................12
4.3.3 Ervaringsdeskundigheid.......................................................................................................13
4.4 Externe factoren.........................................................................................................................13
4.4.1 Doorstroomcapaciteit..........................................................................................................13
4.4.2 Buiten behandelaren...........................................................................................................13
4.4.3 Omgevingsfactoren..............................................................................................................14
5.1 Conclusie....................................................................................................................................15
5.2 Aanbevelingen............................................................................................................................16
5.2.1 Aanbeveling 1......................................................................................................................16
5.2.3 Aanbeveling 2......................................................................................................................16
5.2.3 Aanbeveling 3......................................................................................................................16
5.3 Discussie.....................................................................................................................................16
5.4 Kritische reflectie........................................................................................................................17
Literatuurlijst........................................................................................................................................18
Bijlage 2: Transcript respondent 1.......................................................................................................22
Bijlage 3: Transcript respondent 2........................................................................................................26
..............................................................................................................................................................31
Bijlage 4: Transcript focusgroep..........................................................................................................31
1
, Bijlage 5: Codeboom.............................................................................................................................40
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Aanleiding
Ongeveer 45% van de hulpvraag, in de verslavingszorg, bevat alcohol gerelateerde problematiek. De
jaarlijkse economie-schade in Nederland, door alcoholmisbruik en alcoholafhankelijkheid, wordt
geschat op 3,7 miljard euro (Van Zuidam & Meerkerk, 2017). Hiervan meldt 7-8%, van de mensen
met een alcoholafhankelijkheid of alcoholmisbruik zich aan voor een behandeling in de
verslavingszorg.
Een fors aantal mensen, meer dan de helft, vervalt na een behandeling terug in gebruik. Er is
gebleken dat mensen vaak een onderliggende reden hebben voor hun verslaving, zoals het
onderdrukken van emoties of gevoelens. In de duur van je behandeling leer je om het middel niet
meer te gebruiken, echter betekent dit niet dat je geleerd hebt om je emoties te reguleren. Deze
emoties kunnen zich ontwikkelen tot een risico, waardoor een terugval in gebruik voor de hand ligt
(Terugval na verslaving?, 2021).
Sinds de COVID-19 pandemie constateerde de organisatie een stijgende lijn van terugval bij cliënten
met een verslavingsproblematiek. Cliënten die na een langdurige behandeling ontslagen werden,
vielen binnen een periode van ongeveer drie maanden terug in hun gebruik. Ook werd de
behandelperiode, van een maximale duur van drie maanden, constant verlengd. Er zijn cliënten die
nu meer dan een jaar op de afdeling verblijven. Maar hoe kan het dat de behandeling van een cliënt
constant verlengd wordt? En waarom vallen de cliënten zo snel terug in gebruik?
Antwoorden op deze vragen liggen niet voor de hand. Zodoende waren deze vragen de aanleiding
van de organisatie om een praktijkgericht onderzoek te verrichten. Het onderzoek is gebaseerd op de
afdeling X binnen de Kliniek X.
1.2 Context
Gerard Alderliefsten, verslavingsarts bij X, staat voor herstelgericht werken binnen de organisatie X.
Bij X Kliniek X kun je terecht voor een tijdelijk of langdurige opnamen. Onder deskundige begeleiding
werk je volledig en doelgericht aan je herstel.
Op de afdeling X behandelen de professionals, 23 volwassen mannen en vrouwen met een leeftijd
vanaf 18 jaar, waarbij verslavingsproblematiek op de voorgrond staat. De gemiddelde leeftijd van de
cliënten op de afdeling X is tussen de 21 en 65 jaar. Naast de verslavingsproblematiek hebben de
meeste cliënten ook een psychiatrische stoornissen en een licht verstandelijk beperking (bron).
Daarnaast zijn er enkele cliënten die kampen met een gedragsstoornis, dwangstoornis of een
2
