Inleiding in psychologie 8th edition Peter Gray en David
F. Bjorklund Hoofdstuk 9, deel 2.
Samenvatting per hoofdstuk met uitgewerkte begrippen, focusvragen en oefenvragen. De titels
van de hoofdstukjes zijn in de exacte layout als in het boek. Ieder hoofdstuk en subcategorieën
van het boek hebben dus een samenvatting. Hierdoor kan je verdere verdieping vinden in het
boek als dit nodig is. De volgorde is ook hetzelfde, dit is de reden dat de focusvragen tussendoor
verwerkt zijn en niet aan het einde.
Hoofdstuk 9 herinneringen, aandacht en bewustzijn.
Herinneringen zijn direct verbonden met leren. Daarnaast kan het bij iedere individueel
toekomstig gedrag beïnvloeden. Verder komt de term bewustzijn vaak voor. Bewustzijn word op
vele manieren geïnterpreteerd hier gaat het om het bewust ervaren van iets en dit ook uitleggen
aan andere.
Legenda:
Onderwerp hoofdstuk
Suphoofdstuk
Subsub hoofdstuk
Focus vragen
Het informatie verwerkingsmodel
Het brein is een soort van processor van informatie. Een analogische vergelijking met een
computer. We hebben een gelimiteerde ruimte, energie of tijd om alles op te slaan. Hierdoor
hebben we een specifieke volgorde voor verwerking.
Zintuigelijke input → zintuigelijk geheugen → aandacht → korte termijn geheugen → Encoding
ophalen → lange termijn geheugen.
Er zijn dus 3 type geheugen.
1. Zintuigelijk geheugen
2. Korte termijn/werk geheugen
3. Lang termijn geheugen.
Bij de 3 vormen van geheugen horen controle processen:
1. Aandacht
2. Herhalen
3. Encoding/ontcijferen
4. Retrieval/ophalen
Focus vraag 1: wat zijn de basis componenten van het informatie verwerkingsmodel?
De 3 type geheugen en de controle processen:
- Zintuigelijk geheugen
- Korte termijn/werk geheugen
- Lange termijn geheugen
o Aandacht
o Herhalen
, o Encoding
o Retrieval
Zintuigelijk geheugen
Er word geloofd dat er voor ieder zintuig een eigen opslag is in het zintuigelijk geheugen. Ieder
zintuigelijk geheugen slaat heel kort op wat er binnenkomt. Ook wanneer de individu niet oplet.
De bedoeling van de opslag is om deze informatie vast te houden, lang genoeg om geanalyseerd
te worden bij onbewuste processen. Hier word bepaald of de info belangrijk genoeg is en of we
het bewuster mogen registeren. Doormiddel van aandacht word het naar ons korte termijn
geheugen gebracht.
Focus vraag 2: wat is de functie van het zintuigelijke geheugen?
Doormiddel van het zintuigelijke geheugen registeren we eerst onbewust zintuigelijke
processen. Deze worden lang genoeg vast gehouden om geanalyseerd te worden en bepaald of
er bewuste aandacht aan besteed gaat worden om hierdoor verplaatst te worden naar het korte
termijn geheugen.
Korte termijn geheugen
De informatie uit het zintuigelijke geheugen is doormiddel van aandacht verplaatst naar het
korte termijn geheugen/ werk geheugen. Wanneer aandacht niet meer toegepast word valt het
item ook gelijk weg. Het korte termijn geheugen werkt meerdere kanten op.
1. Zintuigelijk geheugen → aandacht → korte termijn geheugen (herhaling houd het hier)
2. Lange termijn geheugen → ophalen → korte termijn geheugen (herhaling houd het hier)
1. Korte termijn geheugen kan ongeveer 7 items vast houden
2. Werk geheugen kan ongeveer 5 items vast houden
Focus vraag 3: wat zijn de basis functies van het korte termijn geheugen en hoe is het
verbonden met bewustheid. Verder hoe is het te vergelijken met een computer?
De basisfuncties:
1. Informatie kan het korte termijn binnen komen vanuit zintuigelijk
2. Informatie kan opgehaald worden vanuit het lange termijn geheugen.
Het is verbonden met bewustheid omdat er een constante flow van aandacht en feedback word
toegepast.
De vergelijking met een computer is gebaseerd op het feit dat een computer informatie kan op
halen op meerdere manieren net als het feit dat het verschillende manieren info kan toevoegen.
Verder wegens de manier dat info te manipuleren is alsof je een document wijzigt.
Lange termijn geheugen
Nadat het verwerkt is in het zintuigelijk en korte termijn geheugen is er een kans dat het een
plaats krijgt in het lange termijn geheugen. Bij het lange termijn zijn we niet bewust van de
opgeslagen informatie, dit doen we pas als het weer geactiveerd word in het korte termijn
geheugen.
De controle processen
De beweging van informatie van het ene geheugen naar het andere word gedaan door controle
processen.
Aandacht → van zintuigelijk naar korte termijn. Hierdoor is aandacht streng in welke informatie
door mag gaan. Zintuigelijk geheugen is namelijk groot en het korte termijn klein.
, Encoding → meeste vorm van encoding gebeurt onbewust door interesse en onbewuste
herhaling van informatie. Encoding kan daarnaast ook bewust
Retrieval/ophalen → van lange termijn naar kort door herinneringen dit kan bewust maar ook
onbewust zoals flashbacks.
Glucose is de bron van energie in de hersenen. Er is aangetoond dat mensen meer glucose
vormen eten wanneer ze veel moeten denken. Verder is er ook een continuüm voor het gebruik
van capaciteit in de hersenen.
1. Effortfull process → energie volle proces waarbij mentale bronnen bewust gebruikt
worden voor het doel
2. Automatische proces → waar weinig tot geen capaciteit word gebruikt in het korte
termijn geheugen.
Bij het automatische proces zijn er enkele kenmerken.
1. Geen bewuste aandacht
2. Loopt niet in de weg bij andere processen
3. Niet te verbeteren door te oefenen
4. Niet beïnvloedbaar door karakter en IQ
Bij bewuste energie volle processen.
1. Is beschikbaar voor bewustzijn en aandacht
2. Beinvloed andere processen
3. Te verbeteren door oefening
4. Karakter, motivatie, IQ kan het beïnvloeden
Focus vraag 4: wat zijn de functies van aandacht, encoding en retrieval?
1. Aandacht → verwerking van geselecteerde informatie van het zintuigelijke geheugen
naar het korte termijn geheugen.
2. Encoding → verwerking van informatie van het korte termijn geheugen naar het lange
termijn geheugen.
3. Retrieval → ophalen van informatie uit het lange termijn geheugen naar het korte termijn
geheugen.
Snel en langzaam denken
Dit is ook een onderdeel van het continuüm. Het valt onder dual-processing. Net als hiervoor
onder automatisch → fast/snel en onder energievol → slow/langzaam denken. Een voorbeeld
hiervan is het stroopeffect → Ridley Stroop 1935 → waar de namen van kleuren in een andere
kleur geschreven staan. Door het snel denken noemen we de kleur die we lezen als tekst, het
kost ons dus meer energie om de kleur op te noemen die we zien. We willen automatisch gaan
lezen.
Focus vraag 5: wat zijn de kenmerken van snel en langzaam denken?
Snel denken.
1. Is intuïtief
2. Weinig tot geen controle
Langzaam
1. Je moet zelf beslissen over de cognitieve verwerking
2. Bewust het probleem oplossen
F. Bjorklund Hoofdstuk 9, deel 2.
Samenvatting per hoofdstuk met uitgewerkte begrippen, focusvragen en oefenvragen. De titels
van de hoofdstukjes zijn in de exacte layout als in het boek. Ieder hoofdstuk en subcategorieën
van het boek hebben dus een samenvatting. Hierdoor kan je verdere verdieping vinden in het
boek als dit nodig is. De volgorde is ook hetzelfde, dit is de reden dat de focusvragen tussendoor
verwerkt zijn en niet aan het einde.
Hoofdstuk 9 herinneringen, aandacht en bewustzijn.
Herinneringen zijn direct verbonden met leren. Daarnaast kan het bij iedere individueel
toekomstig gedrag beïnvloeden. Verder komt de term bewustzijn vaak voor. Bewustzijn word op
vele manieren geïnterpreteerd hier gaat het om het bewust ervaren van iets en dit ook uitleggen
aan andere.
Legenda:
Onderwerp hoofdstuk
Suphoofdstuk
Subsub hoofdstuk
Focus vragen
Het informatie verwerkingsmodel
Het brein is een soort van processor van informatie. Een analogische vergelijking met een
computer. We hebben een gelimiteerde ruimte, energie of tijd om alles op te slaan. Hierdoor
hebben we een specifieke volgorde voor verwerking.
Zintuigelijke input → zintuigelijk geheugen → aandacht → korte termijn geheugen → Encoding
ophalen → lange termijn geheugen.
Er zijn dus 3 type geheugen.
1. Zintuigelijk geheugen
2. Korte termijn/werk geheugen
3. Lang termijn geheugen.
Bij de 3 vormen van geheugen horen controle processen:
1. Aandacht
2. Herhalen
3. Encoding/ontcijferen
4. Retrieval/ophalen
Focus vraag 1: wat zijn de basis componenten van het informatie verwerkingsmodel?
De 3 type geheugen en de controle processen:
- Zintuigelijk geheugen
- Korte termijn/werk geheugen
- Lange termijn geheugen
o Aandacht
o Herhalen
, o Encoding
o Retrieval
Zintuigelijk geheugen
Er word geloofd dat er voor ieder zintuig een eigen opslag is in het zintuigelijk geheugen. Ieder
zintuigelijk geheugen slaat heel kort op wat er binnenkomt. Ook wanneer de individu niet oplet.
De bedoeling van de opslag is om deze informatie vast te houden, lang genoeg om geanalyseerd
te worden bij onbewuste processen. Hier word bepaald of de info belangrijk genoeg is en of we
het bewuster mogen registeren. Doormiddel van aandacht word het naar ons korte termijn
geheugen gebracht.
Focus vraag 2: wat is de functie van het zintuigelijke geheugen?
Doormiddel van het zintuigelijke geheugen registeren we eerst onbewust zintuigelijke
processen. Deze worden lang genoeg vast gehouden om geanalyseerd te worden en bepaald of
er bewuste aandacht aan besteed gaat worden om hierdoor verplaatst te worden naar het korte
termijn geheugen.
Korte termijn geheugen
De informatie uit het zintuigelijke geheugen is doormiddel van aandacht verplaatst naar het
korte termijn geheugen/ werk geheugen. Wanneer aandacht niet meer toegepast word valt het
item ook gelijk weg. Het korte termijn geheugen werkt meerdere kanten op.
1. Zintuigelijk geheugen → aandacht → korte termijn geheugen (herhaling houd het hier)
2. Lange termijn geheugen → ophalen → korte termijn geheugen (herhaling houd het hier)
1. Korte termijn geheugen kan ongeveer 7 items vast houden
2. Werk geheugen kan ongeveer 5 items vast houden
Focus vraag 3: wat zijn de basis functies van het korte termijn geheugen en hoe is het
verbonden met bewustheid. Verder hoe is het te vergelijken met een computer?
De basisfuncties:
1. Informatie kan het korte termijn binnen komen vanuit zintuigelijk
2. Informatie kan opgehaald worden vanuit het lange termijn geheugen.
Het is verbonden met bewustheid omdat er een constante flow van aandacht en feedback word
toegepast.
De vergelijking met een computer is gebaseerd op het feit dat een computer informatie kan op
halen op meerdere manieren net als het feit dat het verschillende manieren info kan toevoegen.
Verder wegens de manier dat info te manipuleren is alsof je een document wijzigt.
Lange termijn geheugen
Nadat het verwerkt is in het zintuigelijk en korte termijn geheugen is er een kans dat het een
plaats krijgt in het lange termijn geheugen. Bij het lange termijn zijn we niet bewust van de
opgeslagen informatie, dit doen we pas als het weer geactiveerd word in het korte termijn
geheugen.
De controle processen
De beweging van informatie van het ene geheugen naar het andere word gedaan door controle
processen.
Aandacht → van zintuigelijk naar korte termijn. Hierdoor is aandacht streng in welke informatie
door mag gaan. Zintuigelijk geheugen is namelijk groot en het korte termijn klein.
, Encoding → meeste vorm van encoding gebeurt onbewust door interesse en onbewuste
herhaling van informatie. Encoding kan daarnaast ook bewust
Retrieval/ophalen → van lange termijn naar kort door herinneringen dit kan bewust maar ook
onbewust zoals flashbacks.
Glucose is de bron van energie in de hersenen. Er is aangetoond dat mensen meer glucose
vormen eten wanneer ze veel moeten denken. Verder is er ook een continuüm voor het gebruik
van capaciteit in de hersenen.
1. Effortfull process → energie volle proces waarbij mentale bronnen bewust gebruikt
worden voor het doel
2. Automatische proces → waar weinig tot geen capaciteit word gebruikt in het korte
termijn geheugen.
Bij het automatische proces zijn er enkele kenmerken.
1. Geen bewuste aandacht
2. Loopt niet in de weg bij andere processen
3. Niet te verbeteren door te oefenen
4. Niet beïnvloedbaar door karakter en IQ
Bij bewuste energie volle processen.
1. Is beschikbaar voor bewustzijn en aandacht
2. Beinvloed andere processen
3. Te verbeteren door oefening
4. Karakter, motivatie, IQ kan het beïnvloeden
Focus vraag 4: wat zijn de functies van aandacht, encoding en retrieval?
1. Aandacht → verwerking van geselecteerde informatie van het zintuigelijke geheugen
naar het korte termijn geheugen.
2. Encoding → verwerking van informatie van het korte termijn geheugen naar het lange
termijn geheugen.
3. Retrieval → ophalen van informatie uit het lange termijn geheugen naar het korte termijn
geheugen.
Snel en langzaam denken
Dit is ook een onderdeel van het continuüm. Het valt onder dual-processing. Net als hiervoor
onder automatisch → fast/snel en onder energievol → slow/langzaam denken. Een voorbeeld
hiervan is het stroopeffect → Ridley Stroop 1935 → waar de namen van kleuren in een andere
kleur geschreven staan. Door het snel denken noemen we de kleur die we lezen als tekst, het
kost ons dus meer energie om de kleur op te noemen die we zien. We willen automatisch gaan
lezen.
Focus vraag 5: wat zijn de kenmerken van snel en langzaam denken?
Snel denken.
1. Is intuïtief
2. Weinig tot geen controle
Langzaam
1. Je moet zelf beslissen over de cognitieve verwerking
2. Bewust het probleem oplossen
