Ziekte Wat? Oorzaken Symptomen Diagnose Behandeling
Aften - Kleine, pijnlijke - Oorzaak onzeker - Spontaan herstel na 1 à 2
grijswitte – gelige - Risicofactoren: weken
erosies aan Trauma - Vaak recidieven
slijmvliezen mond Overgevoeligheid aan - Symptomatische
- Beginnend als bestanddelen voedsel behandeling: lokale
blaasjes & overgaand Hormonale pijnstilling met lidocaïne gel
in oppervlakkige veranderingen
ulceraties omgeven Verminderde weerstand
door rode rand Slechte mondhygiëne
- Bij 20% bevolking Stress
Tandcariës - Bacteriële ziekte vd - Ontstaan: door acidogene Preventie:
calciumrijke weefsels vd theorie = zuren, gevormd door - Voldoende poetsen tanden
tand bacteriële metabolisatie v Tandplaque & voedselresten verwijderd "
- Meest voorkomende voedingssuikers verantw vr productie zuur door bact metabolisme
infectieziekte ter wereld progressieve ontkalking tand + Dunnere laag tandplaque " speeksel kn
- Gepaard met - Verloop: makkelijker diffunderen in tandplaque =>
demineralisatie galzuur & Proper glazuuropp snel bufferende werking !
dentine " micro-org kn bedekt met laagje prot uit - Beperking suikerinname
binnendringen in tandholte speeksel volgende Gunstig effect op zuurprod tandplaque
" beschadiging tandmerg uren: aanhechting bact + Vnl frequentie zoveel mogelijk beperken
ev voedselresten - Blootstelling tandoppervlak aan fluoride ionen
tandplaque suikers uit Aanw F- ionene aan contactopp tss
voedingsresten diffusie tandplaque & glazuur bevordert neerslaan
doorheen tandplaque v fluoro-apatiet kristallen in glazuur
door bact metab omgezet Deze calciumzouten = minder opl in zuur
tot zuren ? (SV) milieu " maken glazur beter bestand tg
acidogenen ontkalking
+ F- ionen in tandplaque inhiberend effect
op bact metabolisme
,Tandsteen - Verkalking in
langdurige
aanwezige plaques
- Moeilijker te
verwijderen
Fluorosis - Overdreven blootstelling - Teveel aan fluor " (tandpasta vr kinderen minder
aan fluor tijdens periode permanente witte, fluor)
waarin tanden zich krijtachtige vlekken op
vormen tanden
Gingivitis - Ontsteking tandvlees - Accumulatie tandplaque, vr - Zwelling - Goede mondhygiëne
- Meestal chronisch v aard groot deel uit micro-org, op - Roodheid - Verwijderen v tandsteen door
- “acute” gingivitis = meestal tandoppervlakken - Snel bloeden bij tandarts
exacerbatie (= opstoot/ verergering) v - Slechte mondhygiëne aanraken
chronische gingivitis - Roken
Reeds bestaande gingivitis kn - Slecht aasluitende vullingen
verergeren tijdens zwangerschap bevorderen vorming
(zwangerschapsgingivitis) plaque & tandsteen " kans
Gezond tandvlees: zwangerschap op gingivitis
op zich gn aanleiding tot gingivitis
Parodontitis - Ontsteking in tandvleesrand - Onbehandelde - Elimineren tandplaque &
breidt zich verder uit nr bot v gingivitis tandsteen (vnl)
tandkas " w beschadigd - Chirurgie " soms nodig om
- + tandvlees laat los " ruimte tss ziek weefsel te verwijderen &
tandvlees & tanden (“pockets”) " pockets te elimineren
kan zich hierin opnieuw
tandplaque vormen
Door tandplaque: ontsteking
verplaatst zich nog verder in
diepte
Halitose - Slecht ruikende adem - Gebrekkige mondhygiëne
- Gingivitis
, - Parodontitis
- Tongbeslag
- Infecties in neus-keel-oorgebied
- Gastro-intestinale problemen
- GM die speekseltekort veroorz
Anticholinergica, vb tiotropium
Tricyclische antidepressiva, vb
amitryptilline
Hyposialie - Verminderde - Inname v bepaalde GM - Regelmatig H2O drinken
speekselsecretie Anticholinergica, vb - Suikervrije kauwgom
- Risico voor ontwikkeling: tiotropium - Speekselvervangers
Tendcariës Tricyclische antidepressiva, - Goede monghygiëne
Candidiase preventie cariës
vb amitryptilline
(schimmelinfectie)
- Radiotherapie hoofd & hals
Slik- & kauwproblemen
- Sommige auto-immuunziekten
(syndroom v Sjörgen)
- Dehydratatie
Bof parotitis - Ontsteking oorspeekselklier - Zwelling
door bofvirus - Koorts
- Sinds beschikbaarheid - Algemene malaise
vaccin dat onderdeel - Pijn
uitmaakt v - Gevolg: kan ontsteking v testes
basisvaccinatieschema vr (orchitis veroorz) " als beide
baby’s & kinderen: testes aangetast: verminderde
incidentie sterk gedaald fertiliteit
Orchitis - Ontsteking testes - Bof parotitis
- Als beide testes
aangetase: verminderde
fertiliteit
, (faryngo)tonsi - Ontsteking vd amandelen in keel - Keelpijn - Pijnstilling
llitis - Volksmond: angina - Moeilijk slikkeln - Rust
- Meerderheid virale infectie, toch bij - Algemene malaise (koorts, - Ernstig ziek/ verhoogd risico
50% bacteriële surinfectie hoofdpijn, spierpijn) op complicaties (vb
- Lymfeklierzwelling peritonsillair abces):
- Soms slecht ruikende adem antibiotica
- 7-10 dagen: spontane
genezing
Dysfagie - Verzamelnaam v - Neuromusculaire afwijkingen - Oorzaak bepalen obv klinische symptomen & verhaal
klachten die gepaard Ziekte v Parkinson patiënt
gn met Ziekte v Alzheimer Lang bestaande pyrosisklachten " strictuur
Aften - Kleine, pijnlijke - Oorzaak onzeker - Spontaan herstel na 1 à 2
grijswitte – gelige - Risicofactoren: weken
erosies aan Trauma - Vaak recidieven
slijmvliezen mond Overgevoeligheid aan - Symptomatische
- Beginnend als bestanddelen voedsel behandeling: lokale
blaasjes & overgaand Hormonale pijnstilling met lidocaïne gel
in oppervlakkige veranderingen
ulceraties omgeven Verminderde weerstand
door rode rand Slechte mondhygiëne
- Bij 20% bevolking Stress
Tandcariës - Bacteriële ziekte vd - Ontstaan: door acidogene Preventie:
calciumrijke weefsels vd theorie = zuren, gevormd door - Voldoende poetsen tanden
tand bacteriële metabolisatie v Tandplaque & voedselresten verwijderd "
- Meest voorkomende voedingssuikers verantw vr productie zuur door bact metabolisme
infectieziekte ter wereld progressieve ontkalking tand + Dunnere laag tandplaque " speeksel kn
- Gepaard met - Verloop: makkelijker diffunderen in tandplaque =>
demineralisatie galzuur & Proper glazuuropp snel bufferende werking !
dentine " micro-org kn bedekt met laagje prot uit - Beperking suikerinname
binnendringen in tandholte speeksel volgende Gunstig effect op zuurprod tandplaque
" beschadiging tandmerg uren: aanhechting bact + Vnl frequentie zoveel mogelijk beperken
ev voedselresten - Blootstelling tandoppervlak aan fluoride ionen
tandplaque suikers uit Aanw F- ionene aan contactopp tss
voedingsresten diffusie tandplaque & glazuur bevordert neerslaan
doorheen tandplaque v fluoro-apatiet kristallen in glazuur
door bact metab omgezet Deze calciumzouten = minder opl in zuur
tot zuren ? (SV) milieu " maken glazur beter bestand tg
acidogenen ontkalking
+ F- ionen in tandplaque inhiberend effect
op bact metabolisme
,Tandsteen - Verkalking in
langdurige
aanwezige plaques
- Moeilijker te
verwijderen
Fluorosis - Overdreven blootstelling - Teveel aan fluor " (tandpasta vr kinderen minder
aan fluor tijdens periode permanente witte, fluor)
waarin tanden zich krijtachtige vlekken op
vormen tanden
Gingivitis - Ontsteking tandvlees - Accumulatie tandplaque, vr - Zwelling - Goede mondhygiëne
- Meestal chronisch v aard groot deel uit micro-org, op - Roodheid - Verwijderen v tandsteen door
- “acute” gingivitis = meestal tandoppervlakken - Snel bloeden bij tandarts
exacerbatie (= opstoot/ verergering) v - Slechte mondhygiëne aanraken
chronische gingivitis - Roken
Reeds bestaande gingivitis kn - Slecht aasluitende vullingen
verergeren tijdens zwangerschap bevorderen vorming
(zwangerschapsgingivitis) plaque & tandsteen " kans
Gezond tandvlees: zwangerschap op gingivitis
op zich gn aanleiding tot gingivitis
Parodontitis - Ontsteking in tandvleesrand - Onbehandelde - Elimineren tandplaque &
breidt zich verder uit nr bot v gingivitis tandsteen (vnl)
tandkas " w beschadigd - Chirurgie " soms nodig om
- + tandvlees laat los " ruimte tss ziek weefsel te verwijderen &
tandvlees & tanden (“pockets”) " pockets te elimineren
kan zich hierin opnieuw
tandplaque vormen
Door tandplaque: ontsteking
verplaatst zich nog verder in
diepte
Halitose - Slecht ruikende adem - Gebrekkige mondhygiëne
- Gingivitis
, - Parodontitis
- Tongbeslag
- Infecties in neus-keel-oorgebied
- Gastro-intestinale problemen
- GM die speekseltekort veroorz
Anticholinergica, vb tiotropium
Tricyclische antidepressiva, vb
amitryptilline
Hyposialie - Verminderde - Inname v bepaalde GM - Regelmatig H2O drinken
speekselsecretie Anticholinergica, vb - Suikervrije kauwgom
- Risico voor ontwikkeling: tiotropium - Speekselvervangers
Tendcariës Tricyclische antidepressiva, - Goede monghygiëne
Candidiase preventie cariës
vb amitryptilline
(schimmelinfectie)
- Radiotherapie hoofd & hals
Slik- & kauwproblemen
- Sommige auto-immuunziekten
(syndroom v Sjörgen)
- Dehydratatie
Bof parotitis - Ontsteking oorspeekselklier - Zwelling
door bofvirus - Koorts
- Sinds beschikbaarheid - Algemene malaise
vaccin dat onderdeel - Pijn
uitmaakt v - Gevolg: kan ontsteking v testes
basisvaccinatieschema vr (orchitis veroorz) " als beide
baby’s & kinderen: testes aangetast: verminderde
incidentie sterk gedaald fertiliteit
Orchitis - Ontsteking testes - Bof parotitis
- Als beide testes
aangetase: verminderde
fertiliteit
, (faryngo)tonsi - Ontsteking vd amandelen in keel - Keelpijn - Pijnstilling
llitis - Volksmond: angina - Moeilijk slikkeln - Rust
- Meerderheid virale infectie, toch bij - Algemene malaise (koorts, - Ernstig ziek/ verhoogd risico
50% bacteriële surinfectie hoofdpijn, spierpijn) op complicaties (vb
- Lymfeklierzwelling peritonsillair abces):
- Soms slecht ruikende adem antibiotica
- 7-10 dagen: spontane
genezing
Dysfagie - Verzamelnaam v - Neuromusculaire afwijkingen - Oorzaak bepalen obv klinische symptomen & verhaal
klachten die gepaard Ziekte v Parkinson patiënt
gn met Ziekte v Alzheimer Lang bestaande pyrosisklachten " strictuur
