Samenvatting Lichaamssamenstelling

Hoofdstuk 2: lichaamssamenstelling
1: Atomair niveau (chemie)
Chemische elementen, O C H N Ca P => meer dan 98% vh lichaamsgewicht
2: Moleculair niveau (biochemie)
Beïnvloedende factoren:
- Geslacht (man meer spieren, vrouw meer vet)
- Ras (zwarte vrouwen meer mineraalmassa)
- Leeftijd (ouderen meet vetweefsel)
- Lichamelijke activiteit (sporters meer spieren-
- Klimaat (koudere streken meer subcutaan = onderhuids vet)
- Gewichtsextremen (obesen meer vetweefsel)
Samenstelling:
- Lipiden : ong 1kg essentieel voor levensnoodzakelijke processen
- Proteïnen : ong 11kg, grootste deel is essentieel component vd cellen
- KH : ong 350g, kleine voorraad glycogeen in lever en spieren
- Water : 55% intracell , 45% extracell
- Mineralen : botmineralen en weefselmineralen
3: Cellulair niveau (celbiologie)
 Extracellulaire vaste stoffen (collageen, botmineraal,…)
 Extracellulair vocht : water buiten de cellen met elektrolyten (vnl CL) en eiwitten
 Celmassa :
- Body cell mass = metabool actieve vetvrije deel met vocht en vaste stoffen
- Intracellulair vet
4 : Weefsel- systeem niveau (fysiologie)
Vetweefsel (subcutaan en visceraal vet),skeletspieren, viscerale organen, hersenen en skelet
5 : Lichaamsniveau (antropometrie)
via antropometrie of formules

Compartimentmodellen
2 – compartimentmodellen : indeling in 2 compartimenten met verschillende eigenschappen
 Moleculair niveau
BW = FM + FFM
Niet essentiële lipiden FM (fat mass)
Essentiële lipiden
Proteïnen
KH FFM (fat free mass)
Water
mineralen

 Weefsel niveau
AT = BW – LBM
Vetweefsel = lichaamsgewicht – mager lichaamsweefsel

, Multicompartimentmodellen:
o 3 compartimenten (2 meetbare en 1 onbekende)
Moleculair niveau: BW = FM + water + rest
Weefselniveau : BW = vet + botmineraal + mager week weefsel
o 4 compartimenten
Moleculair niveau : BW = FM + water + mineralen + rest (eiwitten)
Cellulair niveau : BW = vet + ECF + ECS + BCM
Atomair niveau : C, N en Ca
o 6 compartimenten
Weefselniveau : BW = AT + spier + bot + viscera + bloed+ rest

Onderzoeksmethoden lichaamssamenstelling
 Directe methoden -> bepaalt rechtstreeks het volume vh compartiment
 Indirecte methoden -> leidt het volume af door bepaling van een specifiek kenmerk
van dit compartiment
 Dubbel indirecte methode -> bepaalt densiteit of watergehalte op een
onrechtstreekse manier en leidt hieruit het volume af vh compartiment

Directe methoden
 Chemische analyse (bij overleden personen)
Basis voor vergelijkingen of formules die gebruikt worden bij indirecte en dubbel
indirecte methodes
Op basis van FFM : 72,6% water, 20,5% eiwitten, 6,9% mineralen
 IVNAA (in vivo neutron activation analysis)
Bestraling met neutronenstraal
Bepaling van absolute gehalte aan H, N,O, C,Ca,Na,P, en Cl
+ : zeer accuraat, veilig
- : zeer duur, indrukwekkende infrastructuur, enkel in kader van onderzoek
Indirecte methoden
 Klassieke methode
- Densitometrie : op basis van dichtheid
Op 37°C : FM = 0,9kg/l
FFM = 1,1kg/l
Via onderwaterweging, bodpod
- Dilutietechnieken : vnl voor bepalen lichaamswater
Gebaseerd op vergelijking : C1 X V1 = C2 X V2 = cte
Men dient een volume (V1) van radioactieve stoffen of
isotopen toe met een gekende concentratie (C1)
Na nieuwe toediening (C2) kan je dan V2 berekenen
Water is ong 73% vd FFM en niet aanwezig in vetdepots :
TBW = 73% X FFM => FFM = TBW/O,73
Niet bruikbaar bij zwangerne of oedemen (TBW>73%), bij
dehydratatie (TBW<73%) en bij extreem hoog of laag gewicht