Hoofdstuk 8 communicatie
P161 Communicatie is een belangrijk onderdeel van diergedrag. Dieren kunnen communiceren in
groepen voor bijvoorbeeld het paringsritueel. Maar dieren kunnen ook communiceren richting hun
vijanden, zoals bijvoorbeeld door middel van camouflage strepen.
P162/163/164/165 Een voorbeeld van camouflage is de túngara kikker, hij is groen met bruine
vlekken. Wanneer de kikker wilt paren maakt het mannetje geluid om de vrouwtjes te lokken. Op dit
moment is de kikker erg kwetsbaar voor prooien.
p163 Vogels slaan alarm wanneer er een roofvogel in de buurt is. Het bijzondere is dat de
alarmroepen bijna identiek zijn aan andere soorten vogels. De frequentie van de roep is erg hoog. Zo
hoog dat een roofvogel niet in staat is om de roep te horen.
Een vogel traceert een alarmroep door goed te luisteren: als het geluid links harder is dan in het
rechter oor, dan komt het geluid van links. De vogel gaat dan dus niet naar links vanwege de vijand.
Een vogel die zijn vleugel over de grond sleept alsof hij gewond is, kan dit doen om bijvoorbeeld een
vos af te lijden van het nest. Dit is communicatie met de vijand. Wanneer de vos ver genoeg van het
nest is, vliegt de vogel weg.
Een zweefvlieg neemt dezelfde strepen als die van wespen en bijen aan, terwijl hij zelf ongevaarlijk is.
p166 Een roofdier kan het ook andersom doen. Denk maar aan een ijsbeer, een ijsbeer is wit
waardoor je hem niet goed ziet in de sneeuw, hij kan ongezien aanvallen.
p167 Vuurvliegjes knipperen er vooral op los om te communiceren, de aandacht te trekken van een
mogelijke partner of om prooien te lokken. Elke soort vuurvliegje heeft zo zijn eigen knipperpatroon.
Handig om je eigen soortgenoten te herkennen.
De vrouwelijke Pothuris-kevers merkten dat knipperen ook op en bedachten zich iets slim. Ze nemen
zomaar het knipperpatroon van de vrouwtjes van een andere soort over. Hun doel? De mannetjes
van die andere soort lokken en opeten!
p168/169Communiceren is belangrijk -> zo communiceren vissen van welke soort ze zijn. Zodat ze
geen broedkansen vergooien door met een verkeerde soort te paren.
Egoïstisch -> inclusieve fitness
Zonvissen hebben iets bijzonders – het alfamannetje is groot en trekt de vrouwtjes aan. Sommige
mannetjes vissen zijn klein en hebben dezelfde strepen als de vrouwtjes. Hierdoor weet het
alfamannetje niet dat die het kleine mannetje weg moet jagen want hij denkt dat het een vrouwtje
is. Ondertussen bevrucht het kleine mannetje wel de eitjes.
Niet alle vissen kunnen dit doen, want als er geen groot mannetje meer is, worden de vrouwtjes niet
gelokt en worden er geen eitjes meer gelegd. Zo is er een stabiele evolutionaire strategie.
De mannetjes Siamese Gevecht vis, is een dier dat een stuk groter lijkt wanneer hij gaat pronken. Hij
zet al zijn vinnen op en maakt zich groter tegenover zijn rivaal. Zodat zijn rivaal geïntimideerd wordt.
P161 Communicatie is een belangrijk onderdeel van diergedrag. Dieren kunnen communiceren in
groepen voor bijvoorbeeld het paringsritueel. Maar dieren kunnen ook communiceren richting hun
vijanden, zoals bijvoorbeeld door middel van camouflage strepen.
P162/163/164/165 Een voorbeeld van camouflage is de túngara kikker, hij is groen met bruine
vlekken. Wanneer de kikker wilt paren maakt het mannetje geluid om de vrouwtjes te lokken. Op dit
moment is de kikker erg kwetsbaar voor prooien.
p163 Vogels slaan alarm wanneer er een roofvogel in de buurt is. Het bijzondere is dat de
alarmroepen bijna identiek zijn aan andere soorten vogels. De frequentie van de roep is erg hoog. Zo
hoog dat een roofvogel niet in staat is om de roep te horen.
Een vogel traceert een alarmroep door goed te luisteren: als het geluid links harder is dan in het
rechter oor, dan komt het geluid van links. De vogel gaat dan dus niet naar links vanwege de vijand.
Een vogel die zijn vleugel over de grond sleept alsof hij gewond is, kan dit doen om bijvoorbeeld een
vos af te lijden van het nest. Dit is communicatie met de vijand. Wanneer de vos ver genoeg van het
nest is, vliegt de vogel weg.
Een zweefvlieg neemt dezelfde strepen als die van wespen en bijen aan, terwijl hij zelf ongevaarlijk is.
p166 Een roofdier kan het ook andersom doen. Denk maar aan een ijsbeer, een ijsbeer is wit
waardoor je hem niet goed ziet in de sneeuw, hij kan ongezien aanvallen.
p167 Vuurvliegjes knipperen er vooral op los om te communiceren, de aandacht te trekken van een
mogelijke partner of om prooien te lokken. Elke soort vuurvliegje heeft zo zijn eigen knipperpatroon.
Handig om je eigen soortgenoten te herkennen.
De vrouwelijke Pothuris-kevers merkten dat knipperen ook op en bedachten zich iets slim. Ze nemen
zomaar het knipperpatroon van de vrouwtjes van een andere soort over. Hun doel? De mannetjes
van die andere soort lokken en opeten!
p168/169Communiceren is belangrijk -> zo communiceren vissen van welke soort ze zijn. Zodat ze
geen broedkansen vergooien door met een verkeerde soort te paren.
Egoïstisch -> inclusieve fitness
Zonvissen hebben iets bijzonders – het alfamannetje is groot en trekt de vrouwtjes aan. Sommige
mannetjes vissen zijn klein en hebben dezelfde strepen als de vrouwtjes. Hierdoor weet het
alfamannetje niet dat die het kleine mannetje weg moet jagen want hij denkt dat het een vrouwtje
is. Ondertussen bevrucht het kleine mannetje wel de eitjes.
Niet alle vissen kunnen dit doen, want als er geen groot mannetje meer is, worden de vrouwtjes niet
gelokt en worden er geen eitjes meer gelegd. Zo is er een stabiele evolutionaire strategie.
De mannetjes Siamese Gevecht vis, is een dier dat een stuk groter lijkt wanneer hij gaat pronken. Hij
zet al zijn vinnen op en maakt zich groter tegenover zijn rivaal. Zodat zijn rivaal geïntimideerd wordt.
