Biologie – Thema 4 – Planten
Bouw van planten
Epidermis (opperhuid) / kurk Buitenste laag om elk orgaan van een plant
Bescherming tegen infecties en waterverlies
o Wortels: epidermiscellen groeien uit tot wortelharen
Transportvaten Houtvaten & bastvaten
Transporteren water met daarin opgeloste stoffen
o Houtige stengels: houtvaten in jaarringen, bastvaten eromheen
o Kruidachtige stengels: vaten bij elkaar in vaatbundels
o Bladeren: vaten in nerven in vaatbundels
Vulweefsel (schors & merg) Weefsel tussen epidermis en transportvaten
Betrokken bij fotosynthese, opslag en stevigheid
Groei van planten
Ontwikkeling: water, mineralen, zuurstof, koolstofdioxide, licht, geschikte temperatuur
Meristemen (deelweefsels) Hierin vinden delingen plaats
o Groeipunten (toppen van stengels en wortels): lengtegroei
o Stengels: meristeem (hier: cambium) zorgt voor diktegroei
Stamcellen: nog niet gedifferentieerde cellen planten kunnen hun hele leven groeien
o Deling: één meristeemcel en een gedifferentieerde cel
Celstrekking celdifferentiatie (vorm) of celspecialisatie (functie)
Toppen, stengels, knoppen en jonge bladeren
Lengtegroei Alleen in de jongste delen (worteltop en stengeltop)
Diktegroei Vooral in cambium (ringvormig meristeem) cellen delen zich vorming
houtcellen en bastcellen houtvaten en bastvaten
- Houtcellen: tegen verticale primaire celwanden dikke secundaire
celwanden van cellulose en houtstof (lignine) cellen verdwijnen
vaten
- Bastcellen: openingen in dwarswanden (zeefplaat) celkernen
verdwijnen bastvatcellen leven kort
Veel meer houtcellen dan bastcellen ieder jaar laag hout en dun laagje bast
Hout vormt jaarringen, cambium verschuift naar buiten
- Voorjaarshout: wijde houtvaten met dunne wanden die veel water en
opgeloste stoffen kunnen vervoeren, licht van kleur
- Zomerhout: nauwere houtvaten met dikkere wanden, donker van kleur
- Jaargrens: overgang tussen zomerhout en voorjaarshout
- Bastvaten: samengedrukt, geen jaarringen te onderscheiden
Transport in planten
Anorganische sapstroom, houtvaten - water en zouten: wortels stengels bladeren
Organische sapstroom, bastvaten – water en assimilatieproducten: bladeren alle delen plant
Bouw van planten
Epidermis (opperhuid) / kurk Buitenste laag om elk orgaan van een plant
Bescherming tegen infecties en waterverlies
o Wortels: epidermiscellen groeien uit tot wortelharen
Transportvaten Houtvaten & bastvaten
Transporteren water met daarin opgeloste stoffen
o Houtige stengels: houtvaten in jaarringen, bastvaten eromheen
o Kruidachtige stengels: vaten bij elkaar in vaatbundels
o Bladeren: vaten in nerven in vaatbundels
Vulweefsel (schors & merg) Weefsel tussen epidermis en transportvaten
Betrokken bij fotosynthese, opslag en stevigheid
Groei van planten
Ontwikkeling: water, mineralen, zuurstof, koolstofdioxide, licht, geschikte temperatuur
Meristemen (deelweefsels) Hierin vinden delingen plaats
o Groeipunten (toppen van stengels en wortels): lengtegroei
o Stengels: meristeem (hier: cambium) zorgt voor diktegroei
Stamcellen: nog niet gedifferentieerde cellen planten kunnen hun hele leven groeien
o Deling: één meristeemcel en een gedifferentieerde cel
Celstrekking celdifferentiatie (vorm) of celspecialisatie (functie)
Toppen, stengels, knoppen en jonge bladeren
Lengtegroei Alleen in de jongste delen (worteltop en stengeltop)
Diktegroei Vooral in cambium (ringvormig meristeem) cellen delen zich vorming
houtcellen en bastcellen houtvaten en bastvaten
- Houtcellen: tegen verticale primaire celwanden dikke secundaire
celwanden van cellulose en houtstof (lignine) cellen verdwijnen
vaten
- Bastcellen: openingen in dwarswanden (zeefplaat) celkernen
verdwijnen bastvatcellen leven kort
Veel meer houtcellen dan bastcellen ieder jaar laag hout en dun laagje bast
Hout vormt jaarringen, cambium verschuift naar buiten
- Voorjaarshout: wijde houtvaten met dunne wanden die veel water en
opgeloste stoffen kunnen vervoeren, licht van kleur
- Zomerhout: nauwere houtvaten met dikkere wanden, donker van kleur
- Jaargrens: overgang tussen zomerhout en voorjaarshout
- Bastvaten: samengedrukt, geen jaarringen te onderscheiden
Transport in planten
Anorganische sapstroom, houtvaten - water en zouten: wortels stengels bladeren
Organische sapstroom, bastvaten – water en assimilatieproducten: bladeren alle delen plant
