Wat is onderzoek? onderzoekend vermogen
Hoofdstuk 1: waarom doe je onderzoek?
1.1 uitgangspunten van onderzoek
praktische aandachtspunten voor onderzoek
o onderzoeksplan maken probleemstelling formuleren, kijken naar eerdere onderzoeken
o deadline bepalen, en kijken hoeveel budget er nodig is voor het onderzoek
o overleggen met begeleider, opdrachtgever en medeonderzoekers
methodologie= behalve praktische zaken zijn er ook diepgaander uitgangspunten, zeg maar de basisprincipes
(normen) van onderzoek, hiermee kun je onderzoek op verschillende manieren omschrijven
1.1.1 fundamenteel of praktijkgericht onderzoek?
Twee hoofdtypen van onderzoek
o Fundamenteel vragen beantwoorden om kennis te ontwikkelen-kennisvragen
o Praktijkgericht bezig zijn met het oplossen van praktijkproblemen- praktijkvragen
⃰ Belangrijkste verschil: het soort problemen dat je ermee oplost
1.1.2 kennis of praktijkvragen?
Kennisvraag= een vraag die je met behulp van fundamenteel onderzoek beantwoord en die in het onderzoek
kennis oplevert
vraag waarbij de antwoorden kennis opleveren over een onderwerp
Praktijkvraag = afkomstig uit de dagelijkse praktijk, uit de samenleving. Het antwoord levert handvatten op
waarmee je praktijkproblemen kunt oplossen.
Vraag waarbij de antwoorden leiden tot het oplossen van een praktijkprobleem
Dit is dus heel belangrijk voor de maatschappij
1.1.3 kwalitatief of kwantitatief?
Kwantitatief= je gebruikt cijfermatige (numerieke) informatie: gegevens in cijfers over objecten, organisaties en
personen.
Onderzoek met behulp van cijfermatige gegevens
- “meten is weten”
kwalitatief = de onderzoeker voert onderzoek uit in het veld, in de werkelijkheid.
Onderzoek met behulp van niet-cijfermatige gegevens
- De onderzoeker onderzoekt de onderzochte mensen in de omgeving als geheel= holisme
- Interpretatief= je beschouwd een ervaring dan als onderdeel van de hele belevingswereld van personen,
en niet als een opzichzelfstaand feit
Triangulatie= probleemstelling aan pakken met meerdere onderzoeksmethoden
Mixed method-benadering= onderzoek waarbij kwalitatieve en kwantitatieve methoden worden ingezet
- Zo belicht je het probleem van meerdere invalshoeken
Kwalitatief Kwantitatief
Nadruk op betekenis/ context Ja Nee
Aantal onderzochten Weinig Veel
Gegevens per onderzochte Veel Weinig
Soort gegevens Diepgaand Oppervlakkig
Objectief meetbaar (numeriek) Nee Ja
Statistisch generaliseerbaar Nee Mogelijk
1.1.4 inductief of deductief?
Inductief onderzoek= onderzoek doen wanneer er van te voren geen theorie bekend is
theorie- ontwikkelend onderzoek
Deductief onderzoek= de onderzoeker formuleert verwachtingen aan de hand van modellen en theorieën
theorie toetsend onderzoek
,Wat is onderzoek? onderzoekend vermogen
- inductief en deductief onderzoek vullen elkaar dus als het ware aan: je ontwikkelt een theorie op een
inductieve manier. Daarna ga je met behulp van deductie na of de theorie waar is
1.2 regels voor kwaliteit van onderzoek
regels voor de kwaliteit van onderzoek waaraan iedere onderzoeker zich houdt
o eigenschappen van de onderzoeker zelf
o kwaliteitscriteria voor de uitvoering van onderzoek en de interpretatie van de resultaten =
methodische grondigheid
o praktische criteria
1.2.1 kenmerken van een kritische onderzoeker
onderzoekers verschillen van niet- onderzoekers op drie punten
o houding
→ houding moet onafhankelijk zijn
→ objectiviteit
→ streven naar openheid van je onderzoek
→ wetenschappelijke houding
→ kritische houding
→ onafhankelijk onderzoek
o kennis
→ altijd nodig
→ kennis hebben van methoden
→ kennis hebben over het onderwerp
o vaardigheid
→ in het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn.
1.2.2 kwaliteitscriteria voor uitvoering en interpretatie van onderzoek
verschillende kwaliteitscriteria voor uitvoering en interpretatie van onderzoek
o betrouwbaarheid
= de mate waarin het onderzoek vrij is van toevallige fouten
→ toevallige fouten in een onderzoek kunnen de betrouwbaarheid aantasten
→ onderzoek is herhaalbaar
→ er moet overeenstemming zijn met verschillende onderzoekers hun resultaten
o testbaarheid van uitspraken
→ doel van onderzoek: resultaten krijgen over zaken die waarneembaar zijn in de
werkelijkheid
→ een onderwerp, vraag of uitspraak moet toetsbaar zijn
→ geen speculatieve(niet op feiten gebaseerd) en subjectieve uitspraken
→ wil weerlegbaar zijn
→ onderwerp moet eenduidig zijn
→ onderzoek moet openbaar zijn
→ repliceerbaarheid/herhaalbaarheid
o informativiteit
→ informatiegehalte moet maximaal zijn
→ nauwkeurig onderwerp omschrijven
over welke situatie je een uitspraak doet
binnen welke grenzen je onderzoek zich afspeelt
welke groep daarbij betrokken is of wordt
in welke periode je onderzoek zich afspeelt
wat het domein is van je onderzoek
o (interne en begrips) validiteit
→ Je wilt er zeker van zijn dat bij het onderzoek geen systematische fouten zijn gemaakt
→ Als je de juiste conclusies kunt trekken, heet het onderzoek intern valide
→ Bij begripsvaliditeit meet je wat je wilt meten
o Externe validiteit
→ Twee soorten
,Wat is onderzoek? onderzoekend vermogen
Statistische generalisatie: toetst de onderzoeker door middel van statistische
testen of een bepaald resultaat generaliseerbaar is
Inhoudelijke generalisatie: vergelijkbaarheid van de resultaten in soortgelijke
situaties
Betrouwbaarheid= de mate waarin onderzoek vrij is van toevallige fouten
Validiteit= de mate waarin onderzoek vrij is van systematische fouten
1.2.3 praktische criteria bij de uitvoering van onderzoek
praktische criteria die voor iedere vorm van onderzoek gelden
o efficiëntie
→ efficiënt= alle kosten moeten in verhouding tot de resultaten staan en dat het tijdpad
haalbaar is
o uitvoerbaarheid
→ je steekproef kunnen benaderen
→ gegevens kunnen verzamelen
→ analyseren en op tijd kunne rapporteren
o bruikbaarheid
→ het onderzoek moet praktisch relevant zijn
1.3 onderzoeksfasen
- vragen tijdens en voor je onderzoek aan je zelf blijven stellen
- onderzoek heeft een vaste structuur: verschillende onderzoeksfasen
onderzoekscyclus
1) ontwerpen
- goede afbakening van je doel- en probleemstelling bereiken
- onderwerp maken hoe je aangeeft hoe je de onderzoeksvraag gaat beantwoorden, welke
dataverzamelingsmethoden je daarbij gebruikt, hoeveel tijd en welke middelen je daarbij nodig
hebt, en wie er bij je onderzoek betrokken zijn
- rekening houden met de opdrachtgever
2) gegevens verzamelen
- onderwerp uitvoeren
- gegevens verzamelen om antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvraag
3) analyseren
- verzamelde informatie analyseren
4) evalueren en adviseren
- nog een keer helemaal terug kijken en verslag schrijven
hoofdstuk 2 het onderwerp kiezen
2.1 een onderwerp vinden
mogelijkheden bij onderwerpkeuze
o vrije keuze :
zelf een onderwerp voorstellen
o praktijkopdracht :
er komt een verziek van de opdrachtgever om praktijkonderzoek te doen naar een bepaald
probleem met de resultaten gebeurt er ook iets
o opleidingsprogramma :
keuze maken uit de onderwerpen die de opleiding aanbiedt
- wanneer het onderzoeksgebied is vastgesteld kan je altijd nog je eigen onderwerp kiezen
o resultaat van:
jouw ideeën over de inrichting van het onderzoek
je belangstelling voor een bepaald onderwerp of gebied
het proces waarin je samen met de opdrachtgever het onderwerp zodanig omschrijft dat er
ook iets te onderzoeken valt.
Je vermogen om het gebied van het onderwerp te begrenzen en de juiste keuzes te
maken
, Wat is onderzoek? onderzoekend vermogen
Brainstormen over het onderwerp:
- Vrije keuze is niet makkelijker
- Met een groep
- Ideeën uitwisselen
- Stormwriting: brainstormen met post-its zodat de ideeën worden onthouden voor later
Mindmappen
- Resultaat van een brainstormsessie visualiseren
- Kan in een groep of alleen
2.2 opdrachtgevers; balans tussen wens en mogelijkheid
- Een opdrachtgever laat vaak een aantal bureaus en onderzoekers een voorstel doen en kiest vervolgens
het geschiktste
- Het is belangrijk om een goede eerste indruk te maken en goed te luisteren naar wat de opdrachtgever wilt
Wensen van de opdrachtgever
- Tijdens het eerste gesprek inventariseer je de wensen van de opdrachtgever
- Verborgen doelstelling = achter de vraag van een opdrachtgever ligt een heel ander doel verborgen dan
e in eerste instantie zou vermoeden
Tips en trucs voor overleg met de opdrachtgever over het onderzoeksonderwerp
- Zorg dat je de organisatie van de opdrachtgever kent
- Zet jezelf overtuigend neer
- Luister goed en vraag door
- Noteer je ervaringen van het eerste gesprek zo kan je terug kijken
- Probeer geen gelijk te krijgen
- Blijf afstandelijk en kritisch naar het onderwerp kijken
- Weet wat de opdrachtgever van jou verwacht
- Weet wat jij van de opdrachtgever verwacht
- Zorg dat je helder krijgt wat de bedoeling is
- Maak een goede mix van de tijdens je opleiding opgedane kennis en de toepassing ervan in de praktijk
- Maak goede afspraken over de te maken procedure
- Vraag je af of je antwoord kan geven op de vraag
- Werk thuis of op je kantoor het advies uit
Opbouw van het intakegesprek 4A-structuur
- Aanvang goede indruk is belangrijk
- Analyse achterhalen wat de beodeling is van het project, doelen duidelijk maken
- Aanbod voorzichtig aanbod doen
- Afsluiting afronden, samenvatten, wederzijdse verwachtingen herhalen
Afbakenen van het onderwerp
- Wanneer je de vragen en doelen hebt
- Doel: om de vraag van de opdrachtgever te vertalen naar een onderzoekbare vraag
- Kijken of:
o Het onderwerp je bekend is
o Of je er zelf al iets van weet
o Of jet er al onderzoek naar hebt gedaan
o Of het aansluit bij eerdere projecten
Literatuur lezen ter afbakening van het onderzoek
- Lees kritisch
- Bedenk manieren om de vraag van de opdrachtgever te beantwoorden
- Opzet kiezen
- Oplossing afhankelijk van:
o Mogelijkheden die de omgeving van het onderzoek biedt
Hoofdstuk 1: waarom doe je onderzoek?
1.1 uitgangspunten van onderzoek
praktische aandachtspunten voor onderzoek
o onderzoeksplan maken probleemstelling formuleren, kijken naar eerdere onderzoeken
o deadline bepalen, en kijken hoeveel budget er nodig is voor het onderzoek
o overleggen met begeleider, opdrachtgever en medeonderzoekers
methodologie= behalve praktische zaken zijn er ook diepgaander uitgangspunten, zeg maar de basisprincipes
(normen) van onderzoek, hiermee kun je onderzoek op verschillende manieren omschrijven
1.1.1 fundamenteel of praktijkgericht onderzoek?
Twee hoofdtypen van onderzoek
o Fundamenteel vragen beantwoorden om kennis te ontwikkelen-kennisvragen
o Praktijkgericht bezig zijn met het oplossen van praktijkproblemen- praktijkvragen
⃰ Belangrijkste verschil: het soort problemen dat je ermee oplost
1.1.2 kennis of praktijkvragen?
Kennisvraag= een vraag die je met behulp van fundamenteel onderzoek beantwoord en die in het onderzoek
kennis oplevert
vraag waarbij de antwoorden kennis opleveren over een onderwerp
Praktijkvraag = afkomstig uit de dagelijkse praktijk, uit de samenleving. Het antwoord levert handvatten op
waarmee je praktijkproblemen kunt oplossen.
Vraag waarbij de antwoorden leiden tot het oplossen van een praktijkprobleem
Dit is dus heel belangrijk voor de maatschappij
1.1.3 kwalitatief of kwantitatief?
Kwantitatief= je gebruikt cijfermatige (numerieke) informatie: gegevens in cijfers over objecten, organisaties en
personen.
Onderzoek met behulp van cijfermatige gegevens
- “meten is weten”
kwalitatief = de onderzoeker voert onderzoek uit in het veld, in de werkelijkheid.
Onderzoek met behulp van niet-cijfermatige gegevens
- De onderzoeker onderzoekt de onderzochte mensen in de omgeving als geheel= holisme
- Interpretatief= je beschouwd een ervaring dan als onderdeel van de hele belevingswereld van personen,
en niet als een opzichzelfstaand feit
Triangulatie= probleemstelling aan pakken met meerdere onderzoeksmethoden
Mixed method-benadering= onderzoek waarbij kwalitatieve en kwantitatieve methoden worden ingezet
- Zo belicht je het probleem van meerdere invalshoeken
Kwalitatief Kwantitatief
Nadruk op betekenis/ context Ja Nee
Aantal onderzochten Weinig Veel
Gegevens per onderzochte Veel Weinig
Soort gegevens Diepgaand Oppervlakkig
Objectief meetbaar (numeriek) Nee Ja
Statistisch generaliseerbaar Nee Mogelijk
1.1.4 inductief of deductief?
Inductief onderzoek= onderzoek doen wanneer er van te voren geen theorie bekend is
theorie- ontwikkelend onderzoek
Deductief onderzoek= de onderzoeker formuleert verwachtingen aan de hand van modellen en theorieën
theorie toetsend onderzoek
,Wat is onderzoek? onderzoekend vermogen
- inductief en deductief onderzoek vullen elkaar dus als het ware aan: je ontwikkelt een theorie op een
inductieve manier. Daarna ga je met behulp van deductie na of de theorie waar is
1.2 regels voor kwaliteit van onderzoek
regels voor de kwaliteit van onderzoek waaraan iedere onderzoeker zich houdt
o eigenschappen van de onderzoeker zelf
o kwaliteitscriteria voor de uitvoering van onderzoek en de interpretatie van de resultaten =
methodische grondigheid
o praktische criteria
1.2.1 kenmerken van een kritische onderzoeker
onderzoekers verschillen van niet- onderzoekers op drie punten
o houding
→ houding moet onafhankelijk zijn
→ objectiviteit
→ streven naar openheid van je onderzoek
→ wetenschappelijke houding
→ kritische houding
→ onafhankelijk onderzoek
o kennis
→ altijd nodig
→ kennis hebben van methoden
→ kennis hebben over het onderwerp
o vaardigheid
→ in het doen van onderzoek door er actief mee bezig te zijn.
1.2.2 kwaliteitscriteria voor uitvoering en interpretatie van onderzoek
verschillende kwaliteitscriteria voor uitvoering en interpretatie van onderzoek
o betrouwbaarheid
= de mate waarin het onderzoek vrij is van toevallige fouten
→ toevallige fouten in een onderzoek kunnen de betrouwbaarheid aantasten
→ onderzoek is herhaalbaar
→ er moet overeenstemming zijn met verschillende onderzoekers hun resultaten
o testbaarheid van uitspraken
→ doel van onderzoek: resultaten krijgen over zaken die waarneembaar zijn in de
werkelijkheid
→ een onderwerp, vraag of uitspraak moet toetsbaar zijn
→ geen speculatieve(niet op feiten gebaseerd) en subjectieve uitspraken
→ wil weerlegbaar zijn
→ onderwerp moet eenduidig zijn
→ onderzoek moet openbaar zijn
→ repliceerbaarheid/herhaalbaarheid
o informativiteit
→ informatiegehalte moet maximaal zijn
→ nauwkeurig onderwerp omschrijven
over welke situatie je een uitspraak doet
binnen welke grenzen je onderzoek zich afspeelt
welke groep daarbij betrokken is of wordt
in welke periode je onderzoek zich afspeelt
wat het domein is van je onderzoek
o (interne en begrips) validiteit
→ Je wilt er zeker van zijn dat bij het onderzoek geen systematische fouten zijn gemaakt
→ Als je de juiste conclusies kunt trekken, heet het onderzoek intern valide
→ Bij begripsvaliditeit meet je wat je wilt meten
o Externe validiteit
→ Twee soorten
,Wat is onderzoek? onderzoekend vermogen
Statistische generalisatie: toetst de onderzoeker door middel van statistische
testen of een bepaald resultaat generaliseerbaar is
Inhoudelijke generalisatie: vergelijkbaarheid van de resultaten in soortgelijke
situaties
Betrouwbaarheid= de mate waarin onderzoek vrij is van toevallige fouten
Validiteit= de mate waarin onderzoek vrij is van systematische fouten
1.2.3 praktische criteria bij de uitvoering van onderzoek
praktische criteria die voor iedere vorm van onderzoek gelden
o efficiëntie
→ efficiënt= alle kosten moeten in verhouding tot de resultaten staan en dat het tijdpad
haalbaar is
o uitvoerbaarheid
→ je steekproef kunnen benaderen
→ gegevens kunnen verzamelen
→ analyseren en op tijd kunne rapporteren
o bruikbaarheid
→ het onderzoek moet praktisch relevant zijn
1.3 onderzoeksfasen
- vragen tijdens en voor je onderzoek aan je zelf blijven stellen
- onderzoek heeft een vaste structuur: verschillende onderzoeksfasen
onderzoekscyclus
1) ontwerpen
- goede afbakening van je doel- en probleemstelling bereiken
- onderwerp maken hoe je aangeeft hoe je de onderzoeksvraag gaat beantwoorden, welke
dataverzamelingsmethoden je daarbij gebruikt, hoeveel tijd en welke middelen je daarbij nodig
hebt, en wie er bij je onderzoek betrokken zijn
- rekening houden met de opdrachtgever
2) gegevens verzamelen
- onderwerp uitvoeren
- gegevens verzamelen om antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvraag
3) analyseren
- verzamelde informatie analyseren
4) evalueren en adviseren
- nog een keer helemaal terug kijken en verslag schrijven
hoofdstuk 2 het onderwerp kiezen
2.1 een onderwerp vinden
mogelijkheden bij onderwerpkeuze
o vrije keuze :
zelf een onderwerp voorstellen
o praktijkopdracht :
er komt een verziek van de opdrachtgever om praktijkonderzoek te doen naar een bepaald
probleem met de resultaten gebeurt er ook iets
o opleidingsprogramma :
keuze maken uit de onderwerpen die de opleiding aanbiedt
- wanneer het onderzoeksgebied is vastgesteld kan je altijd nog je eigen onderwerp kiezen
o resultaat van:
jouw ideeën over de inrichting van het onderzoek
je belangstelling voor een bepaald onderwerp of gebied
het proces waarin je samen met de opdrachtgever het onderwerp zodanig omschrijft dat er
ook iets te onderzoeken valt.
Je vermogen om het gebied van het onderwerp te begrenzen en de juiste keuzes te
maken
, Wat is onderzoek? onderzoekend vermogen
Brainstormen over het onderwerp:
- Vrije keuze is niet makkelijker
- Met een groep
- Ideeën uitwisselen
- Stormwriting: brainstormen met post-its zodat de ideeën worden onthouden voor later
Mindmappen
- Resultaat van een brainstormsessie visualiseren
- Kan in een groep of alleen
2.2 opdrachtgevers; balans tussen wens en mogelijkheid
- Een opdrachtgever laat vaak een aantal bureaus en onderzoekers een voorstel doen en kiest vervolgens
het geschiktste
- Het is belangrijk om een goede eerste indruk te maken en goed te luisteren naar wat de opdrachtgever wilt
Wensen van de opdrachtgever
- Tijdens het eerste gesprek inventariseer je de wensen van de opdrachtgever
- Verborgen doelstelling = achter de vraag van een opdrachtgever ligt een heel ander doel verborgen dan
e in eerste instantie zou vermoeden
Tips en trucs voor overleg met de opdrachtgever over het onderzoeksonderwerp
- Zorg dat je de organisatie van de opdrachtgever kent
- Zet jezelf overtuigend neer
- Luister goed en vraag door
- Noteer je ervaringen van het eerste gesprek zo kan je terug kijken
- Probeer geen gelijk te krijgen
- Blijf afstandelijk en kritisch naar het onderwerp kijken
- Weet wat de opdrachtgever van jou verwacht
- Weet wat jij van de opdrachtgever verwacht
- Zorg dat je helder krijgt wat de bedoeling is
- Maak een goede mix van de tijdens je opleiding opgedane kennis en de toepassing ervan in de praktijk
- Maak goede afspraken over de te maken procedure
- Vraag je af of je antwoord kan geven op de vraag
- Werk thuis of op je kantoor het advies uit
Opbouw van het intakegesprek 4A-structuur
- Aanvang goede indruk is belangrijk
- Analyse achterhalen wat de beodeling is van het project, doelen duidelijk maken
- Aanbod voorzichtig aanbod doen
- Afsluiting afronden, samenvatten, wederzijdse verwachtingen herhalen
Afbakenen van het onderwerp
- Wanneer je de vragen en doelen hebt
- Doel: om de vraag van de opdrachtgever te vertalen naar een onderzoekbare vraag
- Kijken of:
o Het onderwerp je bekend is
o Of je er zelf al iets van weet
o Of jet er al onderzoek naar hebt gedaan
o Of het aansluit bij eerdere projecten
Literatuur lezen ter afbakening van het onderzoek
- Lees kritisch
- Bedenk manieren om de vraag van de opdrachtgever te beantwoorden
- Opzet kiezen
- Oplossing afhankelijk van:
o Mogelijkheden die de omgeving van het onderzoek biedt
