Naam student: Denise Meeuwissen-Kroeze
Studentnummer: 527708
Leerjaar 2022-2023
Vak: S17, Vergroot je onderzoekend vermogen
Inleverdatum beroepsproduct: 15 november
2022
Aantal woorden: 5001
Naam beoordelaar: Esmee van Dun
E-mailadres beoordelaar:
Studiecoach: Anne Brouwer
Naam en locatie school: Saxion parttime school
Herstellen doe je zelf;
Een onderzoek naar interventies ter voorkoming van hospitalisatie.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding.............................................................................................................................3
1.1 Beschrijving van de afdeling........................................................................................................3
1.2 Probleemstelling...........................................................................................................................3
1.3 Onderzoeksvraag..........................................................................................................................3
1.4 Doelstelling...................................................................................................................................4
1.5 Deelvragen....................................................................................................................................4
1.6 Relevantie.....................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2 Methodebeschrijving.........................................................................................................5
2.1 Zoekstrategie voor literatuurverkenning......................................................................................5
Hoofdstuk 3 Resultaatbeschrijving.........................................................................................................6
3.1 Resultaatbeschrijving literatuuronderzoek...................................................................................6
3.2 Resultaatbeschrijving interviews..................................................................................................7
3.3 Vergelijking resultaten interviews en resultaten literatuur..........................................................9
Hoofdstuk 4 Conclusie..........................................................................................................................11
Hoofdstuk 5 Discussie...........................................................................................................................12
Hoofdstuk 6 advies...............................................................................................................................13
6.1 Aanbevelingen voor de algemene beroepspraktijk....................................................................13
6.2 Advies voor jouw praktijkomgeving............................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................15
Bijlages.................................................................................................................................................17
Bijlage 1 Zoekplan literatuurverkenning...........................................................................................17
Bijlage 2 Interviewschema................................................................................................................18
Bijlage 3 Informatiebrief...................................................................................................................19
Bijlage 3 Toestemmingsverklaring....................................................................................................20
2
,Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Beschrijving van de afdeling
Stadskliniek Almelo is een herstelgerichte behandelafdeling waar zorg wordt geboden aan twintig
patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA). Er wordt gewerkt vanuit een
multidisciplinair team waar o.a. verpleegkundigen, pedagogisch medewerkers, een verpleegkundig
specialist, een psychiater en psycholoog deel vanuit maken. Het herstelproces is erop gericht dat de
patiënt, met zijn of haar aandoening, een betekenisvol leven kan leiden(Dimence, z.d.). De
verblijfsduur van een opname op de Stadskliniek Almelo is gemiddeld tussen de eén en drie jaar.
Zowel Dimence als Stadskliniek Almelo hebben toestemming gegeven voor naamsvermelding in het
onderzoeksverslag.
1.2 Probleemstelling
Patiënten verblijven gemiddeld tussen de eén en drie jaar bij de Stadskliniek Almelo. Door de lange
opnameperiode, ontstaat er in vele gevallen hospitalisatie.
Hospitalisatie betekend: ‘Het proces waarbij de patiënt door een (langdurig) verblijf in een
zorginstelling apathisch en passief wordt en minder goed in staat is zelf zijn of haar dagelijks leven in
te richten en onafhankelijk te functioneren’(Cultureel Woordenboek, z.d.).Uit observaties is gebleken
dat hospitalisatie het vertrouwen van de patiënt op herstel af laat nemen waardoor het
herstelproces stagneert. De stap om met ontslag te gaan en weer zelfstandig te gaan wonen, lijkt
hierdoor voor veel patiënten een onbereikbaar doel. Het gevolg van hospitalisatie is dus voor zowel
de patiënt als het multidisciplinaire team een belemmerende factor in de weg naar herstel.
Zo gauw iemand klinisch is opgenomen, is de kans op hospitalisatie aanwezig. Echter is de ene
patiënt er vatbaarder voor om gehospitaliseerd te raken dan de andere patiënt. Uit onderzoek van
Van der Horst et al. (2018) is gebleken dat de opvoeding hierin een bepalende rol speelt. Wanneer er
sprake is geweest van een beschermde opvoeding of wanneer iemand angstklachten heeft
ontwikkeld, is de kans om gehospitaliseerd te raken vergroot.
Het hospitalisatieproces kent daarnaast verschillende fasen. De eerste signalen zijn dat de patiënt
een verminderde interesse in de omgeving heeft en niet aan activiteiten deelneemt. Hierop volgt een
passieve houding waarbij de patiënt de indrukt maakt, weinig energie te hebben. In de laatste fase
kan er sprake zijn van mutisme (BTSG, 2017).
‘’Hospitalisatie bij psychiatrische patiënten’’ is als onderwerp van het onderzoek gekozen aangezien
dit een veelbesproken onderwerp is binnen het team. Dit omdat hospitalisatie op de afdeling met
regelmaat voorkomt. De signalen, de verschillende fasen en de mogelijke gevolgen van hospitalisatie
die worden benoemd door van der Horst et al. (2018) en BTSG (2017), worden in de praktijk ook
waargenomen. Bij de Stadskliniek Almelo wordt er echter herstelgerichte zorg geboden. Om het
herstelproces te ondersteunen, is het voorkomen van hospitalisatie belangrijk. In de werkwijze is
echter nog niet altijd terug te zien dat er bewust preventief gewerkt wordt. Dit heeft inspiratie
opgeleverd voor de onderzoeksvraag welke interventies er ingezet kunnen worden om hospitalisatie
te voorkomen.
1.3 Onderzoeksvraag
Welke interventies kunnen hospitalisatie bij psychiatrische patiënten voorkomen?
3
, 1.4 Doelstelling
Het doel van het onderzoek is meer inzicht krijgen in welke interventies er ingezet kunnen worden
om hospitalisatie bij langdurige (eén tot drie jaar) opnames binnen de herstelgerichte geestelijke
gezondheidszorg (HGGZ) te voorkomen.
1.5 Deelvragen
1)Zijn de eerste signalen van hospitalisatie bekend bij het verpleegkundige team?
2)Wat is er uit onderzoek naar hospitalisatie naar voren gekomen als helpende interventie?
1.6 Relevantie
De onderzoeksvraag, de doelstelling en de deelvragen zijn relevant voor de Stadskliniek Almelo
aangezien het een afdeling is waar patiënten minimaal een jaar worden opgenomen en hospitalisatie
hierdoor met regelmaat voorkomt. Daarnaast is het onderzoek relevant omdat:
1) De effecten van hospitalisatie het herstelproces van de patiënt belemmert waardoor klinische
bedden langer bezet blijven (Van Korven et al., 2017).
2) Hospitalisatie ervoor zorgt dat de patiënt op langer termijn minder behoefte heeft aan sociale
contacten. Hierdoor wordt de kans op vereenzaming vergroot (Lotte [Proud2Bme], 2015).
3)Hospitalisatie zorg voor verminderde interesse in de omgeving en het ondernemen van activiteiten
(BTSG, 2017).
4
Studentnummer: 527708
Leerjaar 2022-2023
Vak: S17, Vergroot je onderzoekend vermogen
Inleverdatum beroepsproduct: 15 november
2022
Aantal woorden: 5001
Naam beoordelaar: Esmee van Dun
E-mailadres beoordelaar:
Studiecoach: Anne Brouwer
Naam en locatie school: Saxion parttime school
Herstellen doe je zelf;
Een onderzoek naar interventies ter voorkoming van hospitalisatie.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding.............................................................................................................................3
1.1 Beschrijving van de afdeling........................................................................................................3
1.2 Probleemstelling...........................................................................................................................3
1.3 Onderzoeksvraag..........................................................................................................................3
1.4 Doelstelling...................................................................................................................................4
1.5 Deelvragen....................................................................................................................................4
1.6 Relevantie.....................................................................................................................................4
Hoofdstuk 2 Methodebeschrijving.........................................................................................................5
2.1 Zoekstrategie voor literatuurverkenning......................................................................................5
Hoofdstuk 3 Resultaatbeschrijving.........................................................................................................6
3.1 Resultaatbeschrijving literatuuronderzoek...................................................................................6
3.2 Resultaatbeschrijving interviews..................................................................................................7
3.3 Vergelijking resultaten interviews en resultaten literatuur..........................................................9
Hoofdstuk 4 Conclusie..........................................................................................................................11
Hoofdstuk 5 Discussie...........................................................................................................................12
Hoofdstuk 6 advies...............................................................................................................................13
6.1 Aanbevelingen voor de algemene beroepspraktijk....................................................................13
6.2 Advies voor jouw praktijkomgeving............................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................15
Bijlages.................................................................................................................................................17
Bijlage 1 Zoekplan literatuurverkenning...........................................................................................17
Bijlage 2 Interviewschema................................................................................................................18
Bijlage 3 Informatiebrief...................................................................................................................19
Bijlage 3 Toestemmingsverklaring....................................................................................................20
2
,Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Beschrijving van de afdeling
Stadskliniek Almelo is een herstelgerichte behandelafdeling waar zorg wordt geboden aan twintig
patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA). Er wordt gewerkt vanuit een
multidisciplinair team waar o.a. verpleegkundigen, pedagogisch medewerkers, een verpleegkundig
specialist, een psychiater en psycholoog deel vanuit maken. Het herstelproces is erop gericht dat de
patiënt, met zijn of haar aandoening, een betekenisvol leven kan leiden(Dimence, z.d.). De
verblijfsduur van een opname op de Stadskliniek Almelo is gemiddeld tussen de eén en drie jaar.
Zowel Dimence als Stadskliniek Almelo hebben toestemming gegeven voor naamsvermelding in het
onderzoeksverslag.
1.2 Probleemstelling
Patiënten verblijven gemiddeld tussen de eén en drie jaar bij de Stadskliniek Almelo. Door de lange
opnameperiode, ontstaat er in vele gevallen hospitalisatie.
Hospitalisatie betekend: ‘Het proces waarbij de patiënt door een (langdurig) verblijf in een
zorginstelling apathisch en passief wordt en minder goed in staat is zelf zijn of haar dagelijks leven in
te richten en onafhankelijk te functioneren’(Cultureel Woordenboek, z.d.).Uit observaties is gebleken
dat hospitalisatie het vertrouwen van de patiënt op herstel af laat nemen waardoor het
herstelproces stagneert. De stap om met ontslag te gaan en weer zelfstandig te gaan wonen, lijkt
hierdoor voor veel patiënten een onbereikbaar doel. Het gevolg van hospitalisatie is dus voor zowel
de patiënt als het multidisciplinaire team een belemmerende factor in de weg naar herstel.
Zo gauw iemand klinisch is opgenomen, is de kans op hospitalisatie aanwezig. Echter is de ene
patiënt er vatbaarder voor om gehospitaliseerd te raken dan de andere patiënt. Uit onderzoek van
Van der Horst et al. (2018) is gebleken dat de opvoeding hierin een bepalende rol speelt. Wanneer er
sprake is geweest van een beschermde opvoeding of wanneer iemand angstklachten heeft
ontwikkeld, is de kans om gehospitaliseerd te raken vergroot.
Het hospitalisatieproces kent daarnaast verschillende fasen. De eerste signalen zijn dat de patiënt
een verminderde interesse in de omgeving heeft en niet aan activiteiten deelneemt. Hierop volgt een
passieve houding waarbij de patiënt de indrukt maakt, weinig energie te hebben. In de laatste fase
kan er sprake zijn van mutisme (BTSG, 2017).
‘’Hospitalisatie bij psychiatrische patiënten’’ is als onderwerp van het onderzoek gekozen aangezien
dit een veelbesproken onderwerp is binnen het team. Dit omdat hospitalisatie op de afdeling met
regelmaat voorkomt. De signalen, de verschillende fasen en de mogelijke gevolgen van hospitalisatie
die worden benoemd door van der Horst et al. (2018) en BTSG (2017), worden in de praktijk ook
waargenomen. Bij de Stadskliniek Almelo wordt er echter herstelgerichte zorg geboden. Om het
herstelproces te ondersteunen, is het voorkomen van hospitalisatie belangrijk. In de werkwijze is
echter nog niet altijd terug te zien dat er bewust preventief gewerkt wordt. Dit heeft inspiratie
opgeleverd voor de onderzoeksvraag welke interventies er ingezet kunnen worden om hospitalisatie
te voorkomen.
1.3 Onderzoeksvraag
Welke interventies kunnen hospitalisatie bij psychiatrische patiënten voorkomen?
3
, 1.4 Doelstelling
Het doel van het onderzoek is meer inzicht krijgen in welke interventies er ingezet kunnen worden
om hospitalisatie bij langdurige (eén tot drie jaar) opnames binnen de herstelgerichte geestelijke
gezondheidszorg (HGGZ) te voorkomen.
1.5 Deelvragen
1)Zijn de eerste signalen van hospitalisatie bekend bij het verpleegkundige team?
2)Wat is er uit onderzoek naar hospitalisatie naar voren gekomen als helpende interventie?
1.6 Relevantie
De onderzoeksvraag, de doelstelling en de deelvragen zijn relevant voor de Stadskliniek Almelo
aangezien het een afdeling is waar patiënten minimaal een jaar worden opgenomen en hospitalisatie
hierdoor met regelmaat voorkomt. Daarnaast is het onderzoek relevant omdat:
1) De effecten van hospitalisatie het herstelproces van de patiënt belemmert waardoor klinische
bedden langer bezet blijven (Van Korven et al., 2017).
2) Hospitalisatie ervoor zorgt dat de patiënt op langer termijn minder behoefte heeft aan sociale
contacten. Hierdoor wordt de kans op vereenzaming vergroot (Lotte [Proud2Bme], 2015).
3)Hospitalisatie zorg voor verminderde interesse in de omgeving en het ondernemen van activiteiten
(BTSG, 2017).
4
