De gemeenschapsinstellingen
Enige residentiële reactie die en jeugdrechter kan treffen naar aanleiding van een jeugddelict
= jeugdinstelling, NIET Jeugdgevangenis
Situering: Gemeenschapsinstellingen binnen agentschap Opgroeien
Gemeenschapsinstellingen vallen binnen het Agentschap Opgroeien, niet binnen agenstchap Jusititie en handhaving
→ jongeren die feiten plegen krijgen een plaats onder het departement welzijn ipv departement justitie
Vroeger waren er 2 agentschappen: Jongerenwelzijn en Kind&Gezin → fusie tussen de 2 agentschappen →
Agentschap Opgroeien als resultaat
3 grote pijlers:
• Jeugdhulp
• Kinderopvang
• Groeipakket (vroegere kinderbijslag)
2 Decreten
De werking van de gemeenschapsinstellingen wordt volledig gestuurd door de wetgeving (Vlaamse Overheid) en
worden gestuurd door decreten die goedgekeurd worden door het Vlaamse parlement
• Decreet integrale hulpverlening
o Aantal jaren oud
o Breed toepassingsgebied
▪ Gemeenschapsinstelling
▪ Brede integrale jeugdhulp
• Bv. Begeleidingstehuis binnen bijzondere jeugdzorg
o Time-out module
▪ Jongeren vanuit een VOS geplaatst zijn in een Vlaamse jeugdhulpvoorzieining
• Decreet jeugddelinquentierecht
o Relatief nieuw decreet (februari 2019)
o Veel artikelen, maar er zijn maar enkele rond de gemeenschapsinstelling
▪ Artikelen gaan pas in vanaf 1 maart 2023
o Volledige werking van de gemeenschapsinstelling is aangpast op basis van dit decreet
o Enige instantie in Vlaanderen die residentieel aan de slag gaat met jongeren die feiten hebben
gepleegd
▪ Vroegere MOF
▪ Deels sanctie, deel bescherming van de maatschappij, deels recidive voorkomen
o Gaat kijken hoe er naar herstel zal worden toegewerkt (belangrijk!)
• Sinds maart 2023: Kritiek op het feit dat VOS (slachtoffers) en MOF (daders) samen in leefgroepen zaten
o Nu: striktere scheiding
Missie/visie
Missie: Startend vanuit geslotenheid samen kansen creëren (→ Van zodra het kan gaat de deur verder open)
• Missie van agentschap opgroeien: elk kind van -9 maanden tot 24 jaar heeft het recht op kansrijk opgroeien
→ in de gemeenschapsinstelling samen met de jongeren kansen creëren
o Niet enkel sanctioneren in de gemeenschapsinstelling, maar ook kansen creëren
• Starten vanuit geslotenheid, waarbij er gewerkt wordt naar openheid
o Als jongeren naar de gemeenschapsinstelling komen, zal dit starten met een gesloten kader, maar
dat betekent niet dat ze tot het einde van hun verblijf in de strikte geslotenheid gaat zitten
12
Enige residentiële reactie die en jeugdrechter kan treffen naar aanleiding van een jeugddelict
= jeugdinstelling, NIET Jeugdgevangenis
Situering: Gemeenschapsinstellingen binnen agentschap Opgroeien
Gemeenschapsinstellingen vallen binnen het Agentschap Opgroeien, niet binnen agenstchap Jusititie en handhaving
→ jongeren die feiten plegen krijgen een plaats onder het departement welzijn ipv departement justitie
Vroeger waren er 2 agentschappen: Jongerenwelzijn en Kind&Gezin → fusie tussen de 2 agentschappen →
Agentschap Opgroeien als resultaat
3 grote pijlers:
• Jeugdhulp
• Kinderopvang
• Groeipakket (vroegere kinderbijslag)
2 Decreten
De werking van de gemeenschapsinstellingen wordt volledig gestuurd door de wetgeving (Vlaamse Overheid) en
worden gestuurd door decreten die goedgekeurd worden door het Vlaamse parlement
• Decreet integrale hulpverlening
o Aantal jaren oud
o Breed toepassingsgebied
▪ Gemeenschapsinstelling
▪ Brede integrale jeugdhulp
• Bv. Begeleidingstehuis binnen bijzondere jeugdzorg
o Time-out module
▪ Jongeren vanuit een VOS geplaatst zijn in een Vlaamse jeugdhulpvoorzieining
• Decreet jeugddelinquentierecht
o Relatief nieuw decreet (februari 2019)
o Veel artikelen, maar er zijn maar enkele rond de gemeenschapsinstelling
▪ Artikelen gaan pas in vanaf 1 maart 2023
o Volledige werking van de gemeenschapsinstelling is aangpast op basis van dit decreet
o Enige instantie in Vlaanderen die residentieel aan de slag gaat met jongeren die feiten hebben
gepleegd
▪ Vroegere MOF
▪ Deels sanctie, deel bescherming van de maatschappij, deels recidive voorkomen
o Gaat kijken hoe er naar herstel zal worden toegewerkt (belangrijk!)
• Sinds maart 2023: Kritiek op het feit dat VOS (slachtoffers) en MOF (daders) samen in leefgroepen zaten
o Nu: striktere scheiding
Missie/visie
Missie: Startend vanuit geslotenheid samen kansen creëren (→ Van zodra het kan gaat de deur verder open)
• Missie van agentschap opgroeien: elk kind van -9 maanden tot 24 jaar heeft het recht op kansrijk opgroeien
→ in de gemeenschapsinstelling samen met de jongeren kansen creëren
o Niet enkel sanctioneren in de gemeenschapsinstelling, maar ook kansen creëren
• Starten vanuit geslotenheid, waarbij er gewerkt wordt naar openheid
o Als jongeren naar de gemeenschapsinstelling komen, zal dit starten met een gesloten kader, maar
dat betekent niet dat ze tot het einde van hun verblijf in de strikte geslotenheid gaat zitten
12
