D1H1: Inleiding tot het recht - Wat is recht
Recht Geheel van regels die beogen het menselijke samenleven te ordenen en die door een (overheids)gezag worden afgedwongen.
Objectief recht Het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment in een bepaalde samenleving geldt.
Subjectief recht De concrete aanspraak of bevoegdheden die een individu aan het objectief recht ontleent.
Positief recht Het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment in een bepaalde samenleving geldt.
Ideëel recht Het recht zoals het zou moeten zijn volgens bepaalde mensen, groepen, etc.
Dwingende rechtsregels Gebiedende en verbiedende rechtsregels
Regels van openbare orde Regels die de rechter altijd moet toepassen (basisprincipes samenleving). Hiervan mag men nooit afstand doen.
Regels van dwingend recht Regels ter bescherming van de zwakke partij, maar de zwakke partij kan er wel afstand van doen.
Wilsaanvullende rechtsregels Regels die alleen van toepassing zijn indien partijen geen andere afspraken hebben gemaakt.
, D1H1: Inleiding tot het recht – Indeling van het recht
Publiekrecht Regelt de verhouding tussen burgers en de staat, en de organisatie en werking van de overheid.
Privaatrecht Regelt de verhouding tussen burgers onderling.
Rechtstak Een rechtstak is een geheel van regels die een welbepaald domein van het recht betreffen.
,D1H1: Inleiding tot het recht – Bronnen recht
Formele rechtsbron Verschijningsvormen waaronder het geldende recht zich voordoet.
Materiële rechtsbron Een bron die de inhoud van een rechtsregel verklaart, zoals godsdiensten.
Wet in materiële betekenis Elke rechtsregel die door een bevoegde overheid wordt uitgevaardigd.
Wet in formele betekenis Akte/beslissing enkel en alleen van federale wetgevende macht → altijd wet!
Grondwet Meest fundamentele wet die de basis vormt voor het gehele rechtssysteem.
Wetskrachtige normen Normen die worden uitgevaardigd door de wetgevende macht
Federale wetten Akten van de federale wetgevende macht
Federale wetgevende macht Kamer van volksvertegenwoordigers en senaat + de Koning
Decreten Akten van de wetgevende macht op het niveau van de 3 gemeenschappen
Ordonnanties Akten van wetgevende macht van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Reglementaire besluiten Wetten in de materiële zin: rechtsregels met algemeen en duurzaam karakter
Organieke besluiten Hebben betrekking op de bestuursorganisatie van de overheid.
Individuele besluiten Zijn van toepassing op één specifieke persoon/zaak.
Algemene rechtsbeginselen Fundamentele basisprincipes (niet neergeschreven) afgeleid uit rechtsregels
De gewoonte Niet-geschreven regel die zich openbaart door louter toepassing (= bindend)
Rechtspraak Het geheel van beslissingen (vonnissen en arresten) van rechters.
Rechtsleer De verzameling van alle schrijfsels van rechtsgeleerden.
, D1H2: Inleiding burgerlijk recht – Begrippen
Burgerlijk recht Regelt basisverhoudingen tussen burgers op het vlak van hun private relaties.
Burgerlijk Wetboek Focus burgerlijk recht, zuiver ingevoerd op 21/03/1804 als Code Napoléon.
Rechtssubject Wezen dat voor het recht titularis van rechten en verplichtingen kan zijn.
Rechtsbekwaamheid Bekwaamheid om titularis van bepaalde rechten te zijn.
Handelingsbekwaamheid Bekwaamheid om bepaalde rechten uit te oefenen.
Rechtshandeling Handeling met beoogde rechtsgevolgen, kan eenzijdig of meerzijdig zijn.
Rechtsfeit Feit waaraan rechtsgevolgen zitten, onafhankelijk van wil van rechtssubject.
Zakelijke rechten Verlenen een rechtssubject een rechtstreekse aanspraak op een zaak.
Persoonlijke rechten Verlenen een rechtssubject aanspraak tegenover een ander rechtssubject.
Vertegenwoordiging Toerekening van een rechtshandeling aan een ander rechtssubject.
Recht Geheel van regels die beogen het menselijke samenleven te ordenen en die door een (overheids)gezag worden afgedwongen.
Objectief recht Het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment in een bepaalde samenleving geldt.
Subjectief recht De concrete aanspraak of bevoegdheden die een individu aan het objectief recht ontleent.
Positief recht Het geheel van rechtsregels dat op een bepaald moment in een bepaalde samenleving geldt.
Ideëel recht Het recht zoals het zou moeten zijn volgens bepaalde mensen, groepen, etc.
Dwingende rechtsregels Gebiedende en verbiedende rechtsregels
Regels van openbare orde Regels die de rechter altijd moet toepassen (basisprincipes samenleving). Hiervan mag men nooit afstand doen.
Regels van dwingend recht Regels ter bescherming van de zwakke partij, maar de zwakke partij kan er wel afstand van doen.
Wilsaanvullende rechtsregels Regels die alleen van toepassing zijn indien partijen geen andere afspraken hebben gemaakt.
, D1H1: Inleiding tot het recht – Indeling van het recht
Publiekrecht Regelt de verhouding tussen burgers en de staat, en de organisatie en werking van de overheid.
Privaatrecht Regelt de verhouding tussen burgers onderling.
Rechtstak Een rechtstak is een geheel van regels die een welbepaald domein van het recht betreffen.
,D1H1: Inleiding tot het recht – Bronnen recht
Formele rechtsbron Verschijningsvormen waaronder het geldende recht zich voordoet.
Materiële rechtsbron Een bron die de inhoud van een rechtsregel verklaart, zoals godsdiensten.
Wet in materiële betekenis Elke rechtsregel die door een bevoegde overheid wordt uitgevaardigd.
Wet in formele betekenis Akte/beslissing enkel en alleen van federale wetgevende macht → altijd wet!
Grondwet Meest fundamentele wet die de basis vormt voor het gehele rechtssysteem.
Wetskrachtige normen Normen die worden uitgevaardigd door de wetgevende macht
Federale wetten Akten van de federale wetgevende macht
Federale wetgevende macht Kamer van volksvertegenwoordigers en senaat + de Koning
Decreten Akten van de wetgevende macht op het niveau van de 3 gemeenschappen
Ordonnanties Akten van wetgevende macht van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Reglementaire besluiten Wetten in de materiële zin: rechtsregels met algemeen en duurzaam karakter
Organieke besluiten Hebben betrekking op de bestuursorganisatie van de overheid.
Individuele besluiten Zijn van toepassing op één specifieke persoon/zaak.
Algemene rechtsbeginselen Fundamentele basisprincipes (niet neergeschreven) afgeleid uit rechtsregels
De gewoonte Niet-geschreven regel die zich openbaart door louter toepassing (= bindend)
Rechtspraak Het geheel van beslissingen (vonnissen en arresten) van rechters.
Rechtsleer De verzameling van alle schrijfsels van rechtsgeleerden.
, D1H2: Inleiding burgerlijk recht – Begrippen
Burgerlijk recht Regelt basisverhoudingen tussen burgers op het vlak van hun private relaties.
Burgerlijk Wetboek Focus burgerlijk recht, zuiver ingevoerd op 21/03/1804 als Code Napoléon.
Rechtssubject Wezen dat voor het recht titularis van rechten en verplichtingen kan zijn.
Rechtsbekwaamheid Bekwaamheid om titularis van bepaalde rechten te zijn.
Handelingsbekwaamheid Bekwaamheid om bepaalde rechten uit te oefenen.
Rechtshandeling Handeling met beoogde rechtsgevolgen, kan eenzijdig of meerzijdig zijn.
Rechtsfeit Feit waaraan rechtsgevolgen zitten, onafhankelijk van wil van rechtssubject.
Zakelijke rechten Verlenen een rechtssubject een rechtstreekse aanspraak op een zaak.
Persoonlijke rechten Verlenen een rechtssubject aanspraak tegenover een ander rechtssubject.
Vertegenwoordiging Toerekening van een rechtshandeling aan een ander rechtssubject.
