Insolventierecht en zekerheid werkgroep aantekeningen
Week 1
Zekerheden hebben pas een functie als een bedrijf failliet gaat (bank verstrekt financiering en vestigt daarvoor
zekerheidsrechten).
Failliet = activa die een bedrijf heeft moet te gelde worden gemaakt
Debiteurenvorderingen zijn het snelst te gelde te maken door te innen
Fictie van openbaarmaking = we doen alsof het pandrecht openbaar gemaakt is. Bank kan dan de vorderingen
blijven innen
Zekerheidsrechten zijn nevenrechten: op het moment dat de vordering vervalt, vervallen ook de daarmee
verbonden zekerheidsrechten.
Concurrente vordering = vordering waar geen zekerheidsrecht(en) aan verbonden zijn
Schuldoverneming van verschillende schuldeisers naar bijv. een bank met zekerheidsrechten KAN ALLEEN als
alle schuldeisers een zekerheidsrecht hebben (volgt uit een arrest).
Géza Orbán – pandakte op een bierviltje
Week 2
Rangorde: pas lagere klasse als hogere klasse voldaan is
Verschillende typen schuldeisers
Curator is boedelschuldeiser en andere schuldeisers behoren tot faillissement vorderingen
Positie fiscus (vraag 1 werkgroep opdrachten)
Met fiscaal voorrecht (a)
o Nadat salaris curator ad €50.000 is voldaan, resteert €120.000
o Fiscus heeft op grond van artikel 21 Invorderingswet algemeen voorrecht
o €100.000 eerst naar de fiscus
o Resteert €20.000 aan actief voor concurrente schuldeisers
o Totaal concurrente schuldeisers is €100.000
o Concurrente schuldeisers krijgen (20.000/100.000) x 100% = 20%
o Aleph krijgt dan 20% op €30.000 = €6.000 (eindantwoord komt overeen, andere berekening)
Zonder fiscaal voorrecht (b)
o Nadat salaris curator ad €50.000 is voldaan, resteert €120.000
o Resteert €120.000 aan actief voor concurrente schuldeisers
1
, o Totaal concurrente schuldeisers is €200.000
o Concurrente schuldeisers krijgen (120.000/200.000) x 100% = 60%
o Aleph krijgt dan 60% op €30.000 = €18.000 (eindantwoord komt overeen, andere berekening)
Wat is een pand- of hypotheekrecht? Tweeledig karakter (vraag 2)
1. Bijzonder recht van voorrang, artikel 3:227 BW (zie ook artikel 3:278 en 3:279 BW)
2. Recht van separatisme, artikel 57 Fw
HR Dix qq/ING (verzamelpand) (vraag 3)
Is het mogelijk op basis van een verzamelpandakte pandrechten te krijgen?
o Bank vertegenwoordigt daarbij de pandgevers en registreert een enkele pandakte namens alle
volmachtgevers
HR: ja, verzamelpandconstructie is mogelijk
o Niet onredelijk bezwarend (artikel 6:233 BW jo. 6:237 sub n BW)
o Geen verboden selbsteintritt (artikel 3:68)
o Te verpanden vorderingen zijn voldoende bepaald (artikel 3:84 lid 2 BW)
o Geen strijd met uitgangspunten van artikel 3:239 BW
Ontwikkeling:
o HR Rivierland/Gispen: voldoende is dat akte zodanige gegevens bevat dat, eventueel achteraf,
aan de hand daarvan kan worden vastgesteld om welke vorderingen het gaat
o In HR Mulder qq/Rabobank: opsomming van vorderingen is niet vereist, maar een generieke
omschrijving volstaat (zie tekst eerdere slide)
o DR Dix qq/ING: niet alleen de te verpanden vorderingen kunnen generiek omschreven
worden, maar ook de pandgevers
Probleem van toestaan sleepnet-benadering (vraag 3)
Blijft steeds minder over voor concurrente crediteuren
o HR zelf in Dix qq/ING: de uitgangspunten waarop de artikelen 3:276 en 3:277 lid 1 BW zijn
gebaseerd , zijn wat betreft concurrente schuldeisers verregaand uitgehold
Blijft steeds minder over voor salaris curator
Wederzijdse zekerhedenregeling
Kunnen partijen een eventueel surplus in de executie opbrengst van het hypotheekrecht van Alfa ten
goede laten komen aan Beta Bank?
Zo ja, hoe?
Tweede recht van hypotheek en
Wederzijdse zekerhedenregeling oftewel overwaarde arrangement
Overwaarde arrangement
Meerdere financiers met andere zekerheden
Borg
(artikel 7:850 BW)
Bank Beta Bank Alfa
(debiteuren) (hypotheek)
Regresvordering van Alfa
(artikel 7:866 BW jo. artikel 6:10
Gentrify BW) op Gentrify ook ‘onder de
zekerheden’
Borg over en weer en zekerheden voor alles wat bank uit welke hoofde dan ook te vorderen heeft,
gemaximeerd tot surplus
Reeds in 2004 gesanctioneerd in HR Bannenberg/NMB
Onduidelijkheid door HR ASR/Achmea= ontstaan regresvordering pas bij betaling meer dan deel; dus
na faillissement
2
Week 1
Zekerheden hebben pas een functie als een bedrijf failliet gaat (bank verstrekt financiering en vestigt daarvoor
zekerheidsrechten).
Failliet = activa die een bedrijf heeft moet te gelde worden gemaakt
Debiteurenvorderingen zijn het snelst te gelde te maken door te innen
Fictie van openbaarmaking = we doen alsof het pandrecht openbaar gemaakt is. Bank kan dan de vorderingen
blijven innen
Zekerheidsrechten zijn nevenrechten: op het moment dat de vordering vervalt, vervallen ook de daarmee
verbonden zekerheidsrechten.
Concurrente vordering = vordering waar geen zekerheidsrecht(en) aan verbonden zijn
Schuldoverneming van verschillende schuldeisers naar bijv. een bank met zekerheidsrechten KAN ALLEEN als
alle schuldeisers een zekerheidsrecht hebben (volgt uit een arrest).
Géza Orbán – pandakte op een bierviltje
Week 2
Rangorde: pas lagere klasse als hogere klasse voldaan is
Verschillende typen schuldeisers
Curator is boedelschuldeiser en andere schuldeisers behoren tot faillissement vorderingen
Positie fiscus (vraag 1 werkgroep opdrachten)
Met fiscaal voorrecht (a)
o Nadat salaris curator ad €50.000 is voldaan, resteert €120.000
o Fiscus heeft op grond van artikel 21 Invorderingswet algemeen voorrecht
o €100.000 eerst naar de fiscus
o Resteert €20.000 aan actief voor concurrente schuldeisers
o Totaal concurrente schuldeisers is €100.000
o Concurrente schuldeisers krijgen (20.000/100.000) x 100% = 20%
o Aleph krijgt dan 20% op €30.000 = €6.000 (eindantwoord komt overeen, andere berekening)
Zonder fiscaal voorrecht (b)
o Nadat salaris curator ad €50.000 is voldaan, resteert €120.000
o Resteert €120.000 aan actief voor concurrente schuldeisers
1
, o Totaal concurrente schuldeisers is €200.000
o Concurrente schuldeisers krijgen (120.000/200.000) x 100% = 60%
o Aleph krijgt dan 60% op €30.000 = €18.000 (eindantwoord komt overeen, andere berekening)
Wat is een pand- of hypotheekrecht? Tweeledig karakter (vraag 2)
1. Bijzonder recht van voorrang, artikel 3:227 BW (zie ook artikel 3:278 en 3:279 BW)
2. Recht van separatisme, artikel 57 Fw
HR Dix qq/ING (verzamelpand) (vraag 3)
Is het mogelijk op basis van een verzamelpandakte pandrechten te krijgen?
o Bank vertegenwoordigt daarbij de pandgevers en registreert een enkele pandakte namens alle
volmachtgevers
HR: ja, verzamelpandconstructie is mogelijk
o Niet onredelijk bezwarend (artikel 6:233 BW jo. 6:237 sub n BW)
o Geen verboden selbsteintritt (artikel 3:68)
o Te verpanden vorderingen zijn voldoende bepaald (artikel 3:84 lid 2 BW)
o Geen strijd met uitgangspunten van artikel 3:239 BW
Ontwikkeling:
o HR Rivierland/Gispen: voldoende is dat akte zodanige gegevens bevat dat, eventueel achteraf,
aan de hand daarvan kan worden vastgesteld om welke vorderingen het gaat
o In HR Mulder qq/Rabobank: opsomming van vorderingen is niet vereist, maar een generieke
omschrijving volstaat (zie tekst eerdere slide)
o DR Dix qq/ING: niet alleen de te verpanden vorderingen kunnen generiek omschreven
worden, maar ook de pandgevers
Probleem van toestaan sleepnet-benadering (vraag 3)
Blijft steeds minder over voor concurrente crediteuren
o HR zelf in Dix qq/ING: de uitgangspunten waarop de artikelen 3:276 en 3:277 lid 1 BW zijn
gebaseerd , zijn wat betreft concurrente schuldeisers verregaand uitgehold
Blijft steeds minder over voor salaris curator
Wederzijdse zekerhedenregeling
Kunnen partijen een eventueel surplus in de executie opbrengst van het hypotheekrecht van Alfa ten
goede laten komen aan Beta Bank?
Zo ja, hoe?
Tweede recht van hypotheek en
Wederzijdse zekerhedenregeling oftewel overwaarde arrangement
Overwaarde arrangement
Meerdere financiers met andere zekerheden
Borg
(artikel 7:850 BW)
Bank Beta Bank Alfa
(debiteuren) (hypotheek)
Regresvordering van Alfa
(artikel 7:866 BW jo. artikel 6:10
Gentrify BW) op Gentrify ook ‘onder de
zekerheden’
Borg over en weer en zekerheden voor alles wat bank uit welke hoofde dan ook te vorderen heeft,
gemaximeerd tot surplus
Reeds in 2004 gesanctioneerd in HR Bannenberg/NMB
Onduidelijkheid door HR ASR/Achmea= ontstaan regresvordering pas bij betaling meer dan deel; dus
na faillissement
2
