Samenvatting Leerdoelen staat en recht P1

Week 1 Staat en recht
Uitleggen welke functies het recht heeft in de samenleving;

- Ordenen menselijk gedrag door het stellen van rechtsregels
Voorbeeld: verkeersregels zodat het verkeer geen chaos wordt en ivm veiligheid

- Handhaving van de gestelde rechtsregels door geschilbeslechting (= problemen oplossen)
Voorbeeld: Bij scheiding naar de rechter - bij contractbreuk naar de rechter

Beschrijven wat het begrip ‘staat’ inhoudt, aan de hand van de kenmerken van een staat;
Staat  Een grondgebied met daarop een gemeenschap van mensen waarover gezag
wordt uitgevoerd.

Kenmerken staat  - Grondgebied (territorium)
- Gemeenschap van mensen (burgers)
- Overheidsgezag (daadwerkelijk en fatsoenlijk optreden)

Basisregels voor machtsverhoudingen democratie
1. De uitoefening van overheidsmacht dient te geschieden door een overheidsorgaan dat
(direct of indirect) democratisch aan de macht is gekomen.
2. De uitgeoefende overheidsmacht dient altijd gecontroleerd te worden door een
overheidsorgaan dat (direct of indirect) democratisch aan de macht is gekomen(zonder
verantwoording  geen macht).

De verschillen tussen de gecentraliseerde eenheidsstaat, gedecentraliseerde eenheidsstaat,
federatie en confederatie beschrijven;

Drie vormen:
- Eenheidsstaat (gecentraliseerde/gedecentraliseerde)
- Federatie (synoniem bondsstaat)
- Confederatie (synoniem statenbond)
-
Eenheidsstaat  Een staat waarin de overheidsgezag centraal ligt.

Gecentraliseerde eenheidsstaat  Overheidsgezag wordt uitsluitend uitgevoerd vanuit één
centraal punt (voorbeeld: Frankrijk, vanuit Parijs)

Gedecentraliseerde eenheidsstaat  Spreiding van macht over verschillende niveaus (Rijk,
provincie, gemeente en waterschap). Zij hebben
bevoegdheden gekregen om overheidsgezag uit te voeren
Nederland is gedecentraliseerd.
= moderne eenheidsstaat

, Federatie (bondsstaat)  Één staat die verdeeld is in zelfstandige deelstaten/deelgebieden.
Ze hebben een eigen Grondwet, maar een aantal zaken gaan wel naar de
Centrale overheid (zoals defensie).

Voorbeeld: Amerika
Texas: eigen Grondwet
Colorado: eigen Grondwet
Alabama 3: eigen Grondwet


Confederatie  Meerdere soevereine staten die op basis van een verdrag samenwerken.
Zij dragen een of meerdere taken over aan een gezamenlijk orgaan.
Bijvoorbeeld de Europese Unie.
De lidstaten bepalen zelf welke taken zij overdragen.

Beschrijven hoe het Koninkrijk der Nederlanden is georganiseerd;
Het statuut is te beschouwen als de federale constitutie. Nederland en de Caribische eilanden
vormen een staatsrechtelijke verbinding op basis van het Statuut. Deze constitutie van het koninkrijk
stelt de federale ambten, de koninkrijksorganen, in en legt de bevoegdheidsverdeling vast tussen de
koninkrijksorganen en de landen in het koninkrijk.
Nederland maakt deel uit van het koninkrijk der Nederlanden, dat Aruba, curaçao en sint maarten
omvat. Hieruit blijkt dat een staat niet uit een aaneengesloten territorium hoeft te bestaan.


Soevereiniteit  de bevoegdheid om als land vrij de wetgeving te regelen in eigen land. Er mag zelf
bepaald worden welke bevoegdheid aan het bestuur en de rechterlijke macht wordt gegeven.
Tenzij het land dit toestaat, heeft niemand buiten de land om wat te zeggen.