Samenvatting - Levenscyclus van geneesmiddelen (J000488A)

Samenvatting: Levenscyclus van GM

I. Inleiding

GM?
Substantie met therapeutische of profylactische eigenschappen t.o.v.
ziekten
- Verbeteren van de gezondheid
- Verhogen van de levensverwachting

WERKING:
Stimulatie of inhibitie van een specifiek mechanisme op een
bepaalde plaats in het biologisch proces.
 Verstoord evenwicht herstellen
 Therapeutische respons

DOEL VAN HET VAK:
Molecule in proefbuis => commercieel preparaat.
Wat zijn de  stadia?

De verschillende stadia:

I. Ontdekking van het GM
 Kan uitgroeien tot een GM
 Een component met therapeutische of profylactische
activiteit t.o.v. een bepaalde aandoening identificeren

A. Toeval
- Nevenwerkingen van bepaalde moleculen.
(Vb.: Viagra, acetylsalicylzuur)

B. Planten
- Kunnen synthetisch gemaakt worden
- Isolatie en identificatie actieve component
(Vb.: morfine, cocaïne)

C. Verbeteren bestaande moleculen
- Eigen patent versterken
- Patent van concurrent omzeilen

D. Trial & error
= gebeurt simpel, niet in een muis wel in cel- of weefselcultuur,
modelorganisme.
- Target identification = biologische target identificeren
Kennis ‘biological pathway’ = NOODZAKELIJK
- Screening moleculen = interactie tussen molecule en
target?
Verkrijgen van bibliotheek van moleculen.

, - Lead identification = moleculen met voldoende
potentieel identificeren.
- Lead optimization = structuur aanpassen om kandidaat-
GM te optimaliseren.
Hoogst potentiële moleculen selecteren bij het
ontwikkelingsproces.

E. Rationele geneesmiddelontwikkeling
- 3D-stuctuur van het target =>
o Specifieke synthese
o Binding is duidelijk

II. Synthese/ isolatie van het GM
 Voldoende hoeveelheden
 Economisch rendabel

2 SOORTEN:
 Chemische synthese
 Natuurlijke oorsprong
= werkzame componenten kunnen al geïsoleerd worden

III. Toxiciteit
 Evaluatie voor toediening aan de mens sinds
15de eeuw
- Ideaal GM = hoge affiniteit (lage dosis)
+ hoge selectiviteit (enkel effect op het
target)
 Lage dosis + minimaal risico op nevenwerkingen
- Toxiciteit na éénmalige toediening en
langdurig chronisch gebruik
 Acute toxiciteit, subacute toxiciteit, chronische
toxiciteit

 SOORTEN TOXICITEIT:
 Carcinogeniciteit = worden er tumoren gevormd?
(Muizen en ratten)
 Mutageniciteit = genetische schade?
(In-vitro en in-vivo)
 Teratogeniciteit = schade aan ongeboren kind?
(In-vitro en in-vivo (embryonale
ontwikkeling))



IV. Formulatie
 Omzetten naar een bruikbare vorm
- Toevoegen hulpstoffen
- Welke doseringsvorm:
o Vlotte inname

, o Oplosbaarheid (aan te passen met hulpstoffen)
o Patiënt compliance
 Geschikt
 Geur en smaak
o Stabiliteit
 Bewaaromstandigheden

V. Farmacodynamiek/farmacokinetiek
 Wat gebeurt er met het GM in het lichaam?
 Toediening proefdieren
o Biologische beschikbaarheid
o Effecten evalueren
ADME:
Absorptie:
- Hoe
- In welke mate
- Vb.: prodrug, penetreert vlotter in de huid.
Distributie:
- Hoe wordt het verdeeld in het lichaam
Metabolisatie:
- Hoe wordt het afgebroken
Excretie:
- Hoe wordt het verwijderd

VI. Klinische studies
 Therapeutische activiteit na toediening aan
proefpersonen
 Pas wanneer in-vitro- en dierenproeven tonen
activiteit en is voldoende veilig

 FASEN MET TOENEMENDE COMPLEXITEIT (risico’s beperken)
- FASE 1 = mensen
o 20 – 100 gezonde vrijwilligers (niet therapeutisch)
o Doel?
 Veilig om verder te testen?
 Ernstige nevenwerkingen?
 Limiet klinische dosisrange
 ADME
- FASE 2 = patiënten
o 100 – 300 patiënten
o Doel?
 Therapeutisch efficiënt?
 Korte termijn veilig?
 ADME doelgroep
 Dosis
- FASE 3 = patiënten
o 1000 – 3000 patiënten
o Doel?
 Efficiëntie en veiligheid in grote populatie