Samenvatting natuurkunde - Hoofdstuk 5 - 4VWO - Systematische Natuurkunde

Samenvatting natuurkunde
Hoofdstuk 5 – Elektrische systemen
5.1 Elektrische stroom en spanning
 Stroomkring: zodat een apparaat energie krijgt.
o In ieder geval: spanningsbron, geleiders, energiegebruikend apparaat.
 Atoommodel van Rutherford: positieve atoomkern met negatieve elektronenwolk.
o Netto lading is 0.
 Elementaire lading: kleinste lading. e. Q = 1,602 x 10-19 C.
o Atoom: lading = -e
 Model van een metaal: rooster.
o Vrije elektronen. Netto is er geen verplaatsing van elektronen.
 Elektrische stroom: elektronen verplaatsen.
o Stroomsterkte (I) in ampère (A).
Q
 I=
∆t
 ∆ t in seconden
o Richting van de stroom: van + naar -.
o In metaaldraden door vrije elektronen en in vloeistoffen door ionen.
o De stroom vervoert de energie.
 Elektrische energie: de spanning over de aansluitpunten.
o Energie die wordt meegegeven aan 1 coulomb.
∆E
 U=
Q
 U is de spanning in volt (V).
 ∆E is de meegegeven elektrische energie in joule (J).
 Q is de lading in coulomb (C).
 Spanningsbron: accu, dynamo, zonnecel, enz.
 Spanningsmeter: Voltmeter. Parallel.
 Stroommeter: ampèremeter. In serie.
 Multimeter: Voor spanning en stroom. Kun je instellen.

5.3 Weerstand en geleiding
 Geleiders: materialen waardoor lading zich goed kan verplaatsen.
 Isolatoren: materialen waardoor lading zich slecht kan verplaatsen.
 Weerstand: Materiaal is van invloed op de sterkte van de stroom.
o Weerstand (R) in ohm (Ω).).
p xl
o R=
A
 p is soortelijke weerstand in Ωm.m.
 Weerstand van een geleider van 1 meter met een
dwarsdoorsnede van 1 m2. Binas 8,9,10.
 l is lengte in m.
 A is dwarsdoorsnede in m2
 Geleidbaarheid (G): in Siemens (S). Hoe goed een voorwerp geleidt.
1
 G=
R
 I=GxU
U
 Wet van Ohm: I =
R
 Ohmse weerstanden: weerstand vaste waarde.