lOMoARcPSD|35957281
Inhoudsopgave
Begrippen:........................................................................................................ 4
verschil tussen equality en equity:................................................................4
rechtvaardig onderwijs:................................................................................. 4
waarom focus op onderwijskansen?..............................................................5
Waarom focus op etnisch-culturele diversiteit?.............................................6
Deel 1: Begrippenkader (h1 in boek):...............................................................7
afbakening van concepten:........................................................................... 7
Etniciteit:.................................................................................................... 7
Nationale/regionale origine:.......................................................................8
Moedertaal:................................................................................................ 9
thuistaal:.................................................................................................. 10
RELIGIE:.................................................................................................... 11
RAS:.......................................................................................................... 12
CULTuur:................................................................................................... 13
Intermezzo: cultuur en symbolen................................................................14
IDENTITEIT:............................................................................................... 14
Deel 2: Ongelijkheid in het onderwijs (H2 & H3 boek):...................................17
statistisch overzicht van ongelijkheid in het onderwijs:...............................18
sociale ongelijkheid in het onderwijs:.......................................................18
verklaringen voor ongelijkheid:...................................................................24
de leerlingen en hun ouders?...................................................................24
het ligt aan hun iq, juffrouw:....................................................................24
dan ligt het aan taalachterstand hé mijnheer:.........................................25
euh, motivatie dan misschien?.................................................................27
conclusie:..................................................................................................... 27
it’s the system, stupid?................................................................................ 28
verklaringen op macro-niveau: segregatie:..............................................29
segregatie in het vlaamse onderwijs: types:............................................29
segregatie: quasi-marktwerking:..............................................................29
segregatie: (early) tracking): (+ zie verplichte tekst):..............................31
segregatie in het vlaamse onderwijs:.......................................................32
de tandwiel/ rad van ongelijkheid:...............................................................35
stereotypen:............................................................................................. 36
stereotypen of vooroordelen?...................................................................38
vooroordelen:........................................................................................... 38
, lOMoARcPSD|35957281
lage verwachtingen:................................................................................. 39
discriminatie:............................................................................................ 41
racisme:.................................................................................................... 41
conclusie systematische verklaringen:.....................................................42
de waarheid ligt in het midden?..................................................................42
agency:..................................................................................................... 43
agency & identity processes:...................................................................44
bourdieu: culturele reproductiethese:.........................................................47
voorbeeld:................................................................................................ 48
DEEL 3: visies op (on) gelijkheid in het onderwijs:..........................................49
van ontwikkelingsland tot wereldtop:.........................................................49
mijlpalen in de democratisering:..............................................................49
en toch….................................................................................................. 50
ongelijkheid ingebakken in het systeem?....................................................51
gemeenschappelijke punten:...................................................................51
meritocratie:................................................................................................ 52
meritocratie als ideologie van gelijke kansen (p. saunders):....................52
meritocratie: gewenste en ongewenste ongelijkheid:..............................53
meritocratie:............................................................................................. 53
instrumenten van meritocratisch beleid:..................................................53
kritiek op de ‘ideologie’ van de meritocratie:...........................................54
de meritocratie verwezenlijkt in Vlaanderen?..........................................54
extra informatie:....................................................................................... 54
egalitarisme (j. dewey):............................................................................... 55
egalitarisme en gelijke uitkomsten:..........................................................55
egalitarisme in vlaams onderwijs:............................................................55
kritiek op het egalitarisme:.......................................................................56
besluit:......................................................................................................... 57
deel 4: strategieën voor meer gelijke kansen:................................................57
ter herinnering:............................................................................................ 57
kenmerken/ voorbeelden:............................................................................58
kenmerken:.............................................................................................. 58
de brede school:....................................................................................... 58
wat is een brede school?............................................................................. 61
effecten van de brede school:.....................................................................62
knelpunten/ aandachtspunten:....................................................................62
gastcollege ‘de pijl’:........................................................................................ 62
Gedownload door Emmeline Mostien ()
, lOMoARcPSD|35957281
deel 5: strategieën voor meer gelijke behandeling:........................................62
ter herinnering:............................................................................................ 63
schoolbeleid:................................................................................................ 63
stellingen:................................................................................................. 63
belang van school belonging:...................................................................64
beleid rond culturele diversiteit:...............................................................64
en leg dat nu eens uit…........................................................................... 67
taal is ook een emotioneel proces:...........................................................69
verschillende domeinen:..........................................................................69
functioneel meertalig leren:.....................................................................71
comprehensief onderwijs:............................................................................72
gevolg 1: tekorten aan STEM-afgestudeerden:.........................................72
gevolg 2: sociale vertekening in studieoriëntering (studieoriëntering naar
socio-economisch deciel)..........................................................................73
gevolg 3: traumatisch verloop van heroriëntering...................................74
gevolg 4: demotivatie:.............................................................................. 74
gevolg 5: aantasting van democratische burgerschapsattitudes bij
jongeren (kavadias, 2014):.......................................................................75
gevolg 6: langetermijnperspectieven op arbeidsmarkt:...........................75
samenvatting diagnose:.............................................................................. 76
hoe die waterval stoppen?...........................................................................76
comprehensief onderwijs:............................................................................77
comprehensief onderwijs: voorwaarden voor succes:.................................77
tegenargumenten: éénheidsworst? Neerwaartse nivellering?.....................77
voordelen van homogene groepering volgens de internationale literatuur: 78
nadelen van homogene groepering volgens de internationale literatuur:...78
comprehensief onderwijs: neerwaartse nivellering?....................................78
besluit van het empirisch onderzoek over voordelen van homogene VS
heterogene groepering:............................................................................... 79
basisprincipes van de hervorming:..............................................................79
van blauwdruk tot uitvoeringsplan:.............................................................79
voorlopige balans: een mondernisering voor meer efficiëntie, maar niet voor
meer gelijkheid:........................................................................................... 80
deel 6: strategieën voor meer gelijke uitkomsten:.........................................81
ter herinnering: strategieën voor meer…....................................................81
onderwijsvoorrang: positieve discriminatie:................................................82
gastcollege Cevora dr. Nele Havermans:........................................................82
, lOMoARcPSD|35957281
LEVENSLANG LEREN EN GELIJKE
KANSEN
BEGRIPPEN:
VERSCHIL TUSSEN EQUALITY EN EQUITY:
Wordt in het Nederlands gezien als ongeveer hetzelfde maar het zijn eigenlijk 2
verschillende concepten:
Equality (= gelijkheid):
Alle mensen zijn gelijkwaardig en moeten dezelfde kansen en rechten hebben
Gelijke uitgangspositie creëren voor iedereen, ongeacht achtergrond, geslacht, ras, religie…
Iedereen heeft dezelfde toegang tot onderwijs, werkgelegenheid,
gezondheidszorg…
Equity (= rechtvaardigheid):
Mensen zijn verschillend en hebben daarom verschillende behoeften en kansen
Middelen en kansen aanpassen om aan de specifieke behoeften van
verschillende groepen te voldoen
o Je kan iedereen iets extra geven zodat iedereen aan de eindmeet
komt, maar sommige mensen hebben extra dingen nodig om op
dezelfde manier aan de eindmeet te komen
RECHTVAARDIG ONDERWIJS:
Gelijke kansen:
Maar 1 deel van wat we rechtvaardiheid in onderwijs noemen
o Mensen starten niet op zelfde positie in onderwijs (klein
appartement, 2 verdieners...) en deze hebben een impact op hoe je
je schoolcarrière kan doorlopen
Gelijke behandeling:
Je moet ook kijken naar hoe de individuen behandeld worden doorheen de
race, het proces
Sommige leerlingen worden op een andere manier behandeld en
ondervinden dan ook meer moeilijkheden (bv. vooroordelen of
stereotypen)
Gelijke uitkomsten:
Geraakt iedereen op het einde waar die moet geraken (bv: doel voor ogen
hebben in onderwijs en bereikt iedereen dat doel op het einde)
Levenslang leren:
De samenleving evalueert, verandert snel en sterk, en je moet je kunnen
aanpassen om in deze samenleving te overleven
‘Liquid society’: een samenleving waarin niks vastligt en kennis is een
belangrijke hulpbron om te kunnen overleven
Levenslang leren is daarom zo belangrijk: je blijft constant nieuwe dingen bijleren
en je moet je steeds aanpassen aan de nieuwe omstandigheden
o Zelfscans: mensen gaan meer en meer zelf producten scannen
waardoor de job als kassierster naarmate verdwijnt
(Heel veel Europese landen scoren beter dan ons op levenslang leren)
4
Inhoudsopgave
Begrippen:........................................................................................................ 4
verschil tussen equality en equity:................................................................4
rechtvaardig onderwijs:................................................................................. 4
waarom focus op onderwijskansen?..............................................................5
Waarom focus op etnisch-culturele diversiteit?.............................................6
Deel 1: Begrippenkader (h1 in boek):...............................................................7
afbakening van concepten:........................................................................... 7
Etniciteit:.................................................................................................... 7
Nationale/regionale origine:.......................................................................8
Moedertaal:................................................................................................ 9
thuistaal:.................................................................................................. 10
RELIGIE:.................................................................................................... 11
RAS:.......................................................................................................... 12
CULTuur:................................................................................................... 13
Intermezzo: cultuur en symbolen................................................................14
IDENTITEIT:............................................................................................... 14
Deel 2: Ongelijkheid in het onderwijs (H2 & H3 boek):...................................17
statistisch overzicht van ongelijkheid in het onderwijs:...............................18
sociale ongelijkheid in het onderwijs:.......................................................18
verklaringen voor ongelijkheid:...................................................................24
de leerlingen en hun ouders?...................................................................24
het ligt aan hun iq, juffrouw:....................................................................24
dan ligt het aan taalachterstand hé mijnheer:.........................................25
euh, motivatie dan misschien?.................................................................27
conclusie:..................................................................................................... 27
it’s the system, stupid?................................................................................ 28
verklaringen op macro-niveau: segregatie:..............................................29
segregatie in het vlaamse onderwijs: types:............................................29
segregatie: quasi-marktwerking:..............................................................29
segregatie: (early) tracking): (+ zie verplichte tekst):..............................31
segregatie in het vlaamse onderwijs:.......................................................32
de tandwiel/ rad van ongelijkheid:...............................................................35
stereotypen:............................................................................................. 36
stereotypen of vooroordelen?...................................................................38
vooroordelen:........................................................................................... 38
, lOMoARcPSD|35957281
lage verwachtingen:................................................................................. 39
discriminatie:............................................................................................ 41
racisme:.................................................................................................... 41
conclusie systematische verklaringen:.....................................................42
de waarheid ligt in het midden?..................................................................42
agency:..................................................................................................... 43
agency & identity processes:...................................................................44
bourdieu: culturele reproductiethese:.........................................................47
voorbeeld:................................................................................................ 48
DEEL 3: visies op (on) gelijkheid in het onderwijs:..........................................49
van ontwikkelingsland tot wereldtop:.........................................................49
mijlpalen in de democratisering:..............................................................49
en toch….................................................................................................. 50
ongelijkheid ingebakken in het systeem?....................................................51
gemeenschappelijke punten:...................................................................51
meritocratie:................................................................................................ 52
meritocratie als ideologie van gelijke kansen (p. saunders):....................52
meritocratie: gewenste en ongewenste ongelijkheid:..............................53
meritocratie:............................................................................................. 53
instrumenten van meritocratisch beleid:..................................................53
kritiek op de ‘ideologie’ van de meritocratie:...........................................54
de meritocratie verwezenlijkt in Vlaanderen?..........................................54
extra informatie:....................................................................................... 54
egalitarisme (j. dewey):............................................................................... 55
egalitarisme en gelijke uitkomsten:..........................................................55
egalitarisme in vlaams onderwijs:............................................................55
kritiek op het egalitarisme:.......................................................................56
besluit:......................................................................................................... 57
deel 4: strategieën voor meer gelijke kansen:................................................57
ter herinnering:............................................................................................ 57
kenmerken/ voorbeelden:............................................................................58
kenmerken:.............................................................................................. 58
de brede school:....................................................................................... 58
wat is een brede school?............................................................................. 61
effecten van de brede school:.....................................................................62
knelpunten/ aandachtspunten:....................................................................62
gastcollege ‘de pijl’:........................................................................................ 62
Gedownload door Emmeline Mostien ()
, lOMoARcPSD|35957281
deel 5: strategieën voor meer gelijke behandeling:........................................62
ter herinnering:............................................................................................ 63
schoolbeleid:................................................................................................ 63
stellingen:................................................................................................. 63
belang van school belonging:...................................................................64
beleid rond culturele diversiteit:...............................................................64
en leg dat nu eens uit…........................................................................... 67
taal is ook een emotioneel proces:...........................................................69
verschillende domeinen:..........................................................................69
functioneel meertalig leren:.....................................................................71
comprehensief onderwijs:............................................................................72
gevolg 1: tekorten aan STEM-afgestudeerden:.........................................72
gevolg 2: sociale vertekening in studieoriëntering (studieoriëntering naar
socio-economisch deciel)..........................................................................73
gevolg 3: traumatisch verloop van heroriëntering...................................74
gevolg 4: demotivatie:.............................................................................. 74
gevolg 5: aantasting van democratische burgerschapsattitudes bij
jongeren (kavadias, 2014):.......................................................................75
gevolg 6: langetermijnperspectieven op arbeidsmarkt:...........................75
samenvatting diagnose:.............................................................................. 76
hoe die waterval stoppen?...........................................................................76
comprehensief onderwijs:............................................................................77
comprehensief onderwijs: voorwaarden voor succes:.................................77
tegenargumenten: éénheidsworst? Neerwaartse nivellering?.....................77
voordelen van homogene groepering volgens de internationale literatuur: 78
nadelen van homogene groepering volgens de internationale literatuur:...78
comprehensief onderwijs: neerwaartse nivellering?....................................78
besluit van het empirisch onderzoek over voordelen van homogene VS
heterogene groepering:............................................................................... 79
basisprincipes van de hervorming:..............................................................79
van blauwdruk tot uitvoeringsplan:.............................................................79
voorlopige balans: een mondernisering voor meer efficiëntie, maar niet voor
meer gelijkheid:........................................................................................... 80
deel 6: strategieën voor meer gelijke uitkomsten:.........................................81
ter herinnering: strategieën voor meer…....................................................81
onderwijsvoorrang: positieve discriminatie:................................................82
gastcollege Cevora dr. Nele Havermans:........................................................82
, lOMoARcPSD|35957281
LEVENSLANG LEREN EN GELIJKE
KANSEN
BEGRIPPEN:
VERSCHIL TUSSEN EQUALITY EN EQUITY:
Wordt in het Nederlands gezien als ongeveer hetzelfde maar het zijn eigenlijk 2
verschillende concepten:
Equality (= gelijkheid):
Alle mensen zijn gelijkwaardig en moeten dezelfde kansen en rechten hebben
Gelijke uitgangspositie creëren voor iedereen, ongeacht achtergrond, geslacht, ras, religie…
Iedereen heeft dezelfde toegang tot onderwijs, werkgelegenheid,
gezondheidszorg…
Equity (= rechtvaardigheid):
Mensen zijn verschillend en hebben daarom verschillende behoeften en kansen
Middelen en kansen aanpassen om aan de specifieke behoeften van
verschillende groepen te voldoen
o Je kan iedereen iets extra geven zodat iedereen aan de eindmeet
komt, maar sommige mensen hebben extra dingen nodig om op
dezelfde manier aan de eindmeet te komen
RECHTVAARDIG ONDERWIJS:
Gelijke kansen:
Maar 1 deel van wat we rechtvaardiheid in onderwijs noemen
o Mensen starten niet op zelfde positie in onderwijs (klein
appartement, 2 verdieners...) en deze hebben een impact op hoe je
je schoolcarrière kan doorlopen
Gelijke behandeling:
Je moet ook kijken naar hoe de individuen behandeld worden doorheen de
race, het proces
Sommige leerlingen worden op een andere manier behandeld en
ondervinden dan ook meer moeilijkheden (bv. vooroordelen of
stereotypen)
Gelijke uitkomsten:
Geraakt iedereen op het einde waar die moet geraken (bv: doel voor ogen
hebben in onderwijs en bereikt iedereen dat doel op het einde)
Levenslang leren:
De samenleving evalueert, verandert snel en sterk, en je moet je kunnen
aanpassen om in deze samenleving te overleven
‘Liquid society’: een samenleving waarin niks vastligt en kennis is een
belangrijke hulpbron om te kunnen overleven
Levenslang leren is daarom zo belangrijk: je blijft constant nieuwe dingen bijleren
en je moet je steeds aanpassen aan de nieuwe omstandigheden
o Zelfscans: mensen gaan meer en meer zelf producten scannen
waardoor de job als kassierster naarmate verdwijnt
(Heel veel Europese landen scoren beter dan ons op levenslang leren)
4
