VORMING
Inhoudsopgave
waarom is historische pedagogiek van belang?...........................5
historische context:............................................................................................. 5
in dit vak:............................................................................................................ 6
wat is historische pedagogiek?..................................................7
begrippenkader:.................................................................................................. 7
verleden:..................................................................................................................... 7
geschiedenis:............................................................................................................... 7
historiografie:.............................................................................................................. 7
paradigma’s binnen de pedagogische historiografie:..................................................7
korte samenvatting:.................................................................................................... 8
historisme:.......................................................................................................... 8
New social history of education:.........................................................................8
new cultural history of education:.......................................................................9
narratio/verklaringsmodel:................................................................................10
pedagogisering van depaepe:..................................................11
het omslagdenken:..................................................................12
de these van Ariès:........................................................................................... 12
het omslagdenken:........................................................................................... 13
de erfenis van Ariès:.................................................................................................. 13
lloyd de mausse:....................................................................................................... 14
edward shorter:......................................................................................................... 14
lawrence stone:......................................................................................................... 14
lea dasberg:............................................................................................................... 14
gedachte-experiment (zie tekst):...............................................................................15
kritiek op ariès:.......................................................................................................... 17
welke lessen kunnen we trekken uit de these van ariès?.................................18
link met kinderkleding/kindermode:.................................................................19
civilisering van norbert elias:...................................................20
norbert elias:..................................................................................................... 20
verklaringsmodel:............................................................................................. 20
kritiek op de civiliseringsthese:.........................................................................21
Voorbeeld: publiekelijk spugen:.................................................................................22
1
, Civiliseringsthese in de pedagogische historiografie:.......................................22
disciplinering van michel foucault:...........................................24
michel foucault:................................................................................................ 24
verklaringsmodel:............................................................................................. 24
disciplinering in de pedagogische historiografie:..............................................25
kritiek op de disciplineringsthese:.....................................................................26
civilisering en disciplinering:......................................................................................26
grammar of schooling van larry cuban & david tyack:................27
larry cuban & david tyack:................................................................................27
verklaringsmodel:............................................................................................. 27
voorstanders van de grammar of schooling:..............................................................28
problemen voor onderwijshervormers:......................................................................28
onderwijshervorming is wel mogelijk maar…:...........................................................29
voorbij de grammar of schooling?.............................................................................29
de vroege wortels tot aan het humanisme:...............................29
situering van dit hoorcollege:...........................................................................29
klassieke oudheid (8ste eeuw v. Chr. – 5de eeuw):..............................................29
Socrates en Plato:...................................................................................................... 30
Marcus Fabius quintilianus:.......................................................................................31
middeleeuwen – ancien regime (5de eeuw – 14de eeuw):...................................32
Dorpsscholen:............................................................................................................ 33
Latijnse scholen:........................................................................................................ 34
ancien RÉGIME : humanisme (15de – 16de eeuw) :............................................35
reformatie:................................................................................................................ 35
contrareformatie:...................................................................................................... 35
desiderius erasmus:................................................................................................... 36
humanisme:............................................................................................................... 36
jan amos comenius:................................................................................................... 37
Nuancering:............................................................................................................... 37
de verlichting:.........................................................................38
korte opfrissing + situering van dit hoorcollege:..............................................38
de verlichting:................................................................................................... 38
Immanuel Kant (18de eeuw):......................................................................................38
rationalisten vs EMPIRISTEN : descartes vs locke :...........................................39
Rationalisten:............................................................................................................ 39
Empiristen:................................................................................................................ 40
2
, Pedagogische ideeën van rationalisten vs empiristen:..............................................41
franse revolutie :............................................................................................... 41
Invloed op pedagogische ideeën:..............................................................................42
typisch verlichtingsproject:........................................................................................ 42
jean-jacques rousseau (18de eeuw) :...............................................................42
pedagogische ideeën van rousseau:..........................................................................42
erfenis van de VERLICHTING:............................................................................43
de romantiek:.........................................................................44
Korte opfrissing + situering van dit hoorcollege:..............................................44
Verschoolsing van de samenleving:..................................................................44
Protestantisme:......................................................................................................... 45
Demografische transitie:........................................................................................... 45
Soevereine staten:..................................................................................................... 45
Sociale kwestie:......................................................................................................... 46
De romantiek:................................................................................................... 46
johann heinrich Pestalozzi:........................................................................................46
Herbart:..................................................................................................................... 48
friedrich Fröbel:......................................................................................................... 48
Modern schoolsysteem in europa (19de eeuw):.................................................49
Nationalisme (19de eeuw):.................................................................................49
Positie van de leraar (19de eeuw):.....................................................................50
lerarenopleiding:....................................................................................................... 50
Notendop:......................................................................................................... 51
het buitengewoon onderwijs:...................................................51
Korte opfrissing + situering van dit hoorcollege:..............................................51
Buitengewoon onderwijs: nu in Vlaanderen:.....................................................52
definitie:.................................................................................................................... 52
toelatingsverslag:...................................................................................................... 52
types:........................................................................................................................ 52
vlaanderen:............................................................................................................... 53
historisch:.................................................................................................................. 53
De ontstaansgeschiedenis van het buitengewoon onderwijs:...........................53
het ontstaan:............................................................................................................. 53
terminologie:............................................................................................................. 53
Eerste instituten:....................................................................................................... 54
Katholieke initiatieven:.............................................................................................. 55
Staatsinitiatieven:...................................................................................................... 57
3
, 2 ontstaansgronden:.................................................................................................. 58
toename classificatie:................................................................................................ 58
Bredere tendensen van verwetenschappelijking, medicalisering en
psychologisering:.............................................................................................. 58
Het verlichte vooruitgangsdenken:............................................................................58
verwetenschappelijking van de pedagogische wetenschappen:................................58
verwetenschappelijking van de selectieprocedure:...................................................59
psychologisering:....................................................................................................... 59
het aangepast onderwijs:.......................................................................................... 60
notendop:.......................................................................................................... 60
de reformpedagogiek (deel 1):.................................................60
Korte opfrissing + situering van dit hoorcollege:..............................................60
De nieuwe schoolbeweging:.............................................................................. 61
context (19de -20ste eeuw):......................................................................................... 61
Ontstaansgronden:.................................................................................................... 62
Maria Montessori in Italië (19de – 20ste eeuw):....................................................63
Pedagogische ideeën van Montessori:.......................................................................64
De zintuiglijke methode:................................................................................... 65
Hoe was de methode opgebouwd?............................................................................66
De Broeders van Liefde in België:.....................................................................67
Ovide DECROLY (19de – 20ste eeuw):..................................................................68
pedagogische ideeën van Decroly:............................................................................68
montessori en decroly:..................................................................................... 68
de reformpedagogiek (deel 2):.................................................69
Korte opfrissing + situering van deze les:.........................................................69
Nieuwe schoolbeweging:................................................................................... 70
de nieuwe schoolbeweging:.......................................................................................70
célestin freinet (19de – 20ste eeuw):............................................................................71
rudolf steiner (oostenrijk; 19de – 20ste eeuw):.............................................................74
Normatieve pedagogische modellen (interbellum):..........................................76
kritische beweging (na woii):............................................................................77
institutionele pedagogiek:......................................................................................... 77
psycholgisering van de pedagogische wetenschap (na woii):...........................77
onderwijsgeschiedenis in België:..............................................79
korte opfrissing + situering van dit hoorcollege:..............................................79
Onderwijsgeschiedenis van België:...................................................................79
4