Bedrijfsbeheer → Deel 2-3-4
1 Praktische informatie
2 Deel 2 – Financiële analyse
2.1 Inleiding tot financiële analyse
2.1.1 Wat?
Financiële analyse = De cijfermatige doorlichting van de onderneming met als doel inzicht
te verwerven in de financiële gezondheidstoestand van de onderneming.
→ De financiële analyse legt dus de financiële toestand van een onderneming in het
verleden zo nauwkeurig mogelijk vast om zo goed mogelijk vooruitzichten af te leiden voor
de toekomstige financiële situatie.
2.1.2 Voor wie en waarom?
Het management, aangesteld door de aandeelhouders om de strategische doelstellingen te
realiseren, is verantwoordelijk voor een gezonde financiële structuur en winst van de
onderneming.
Periodiek zal het management:
• De cijfers van de onderneming analyseren.
• De financiële positie van de onderneming vergelijken met andere ondernemingen en
de sector.
Ook vele andere partijen hebben financiële belangen in de onderneming:
• Leveranciers:
- Willen zicht krijgen op de financiële draagkracht van potentiële klanten
alvorens de betalingscondities te bepalen.
• Potentiële klanten:
- Betrouwbare leveringen
- Uitvoeren van garantie
- Onderhoud
- Service op lange termijn
- Betalingsuitstel
• Werknemers:
- Werkzekerheid
- Opslag vragen als het financieel goed gaat, kan dit
- Aandelen (stock options)
• Financiële instellingen:
- Geven enkel krediet als ze ervan overtuigd zijn dat de onderneming de
capaciteit heeft om de krediet stipt af te lossen.
• Beleggers en financiële analisten:
- Zien de huidige financiële structuur als een indicatie voor de mate van
duurzame gezondheid.
• Overheid:
- Meer belastingen op winst ontvangen = Vennootschapsbelasting
→ Wat is voor jou, als toekomstige professionele bachelor, de relevantie van “financiële
analyse”? Werknemer, potentiële klant, …
2.1.3 Bron en technieken van analyse
Belangrijke bron van informatie voor het uitvoeren van de financiële analyse is jaarrekening.
→ Opmerking: Het spreekt voor zich dat het management zich daarnaast ook kan beroepen
op interne informatie (analytische boekhouding, interne rapporteringen, naast de statutaire
boekhouding die de basis is voor de jaarrekening)
De jaarrekening omvat:
• Balans, met passiva en activa
, • Resultatenrekening en resultaatverwerking
• Toelichting
- Details van bepaalde onderdelen van balans/ resultatenrekening
• Sociale balans → Vanaf volgend jaar apart document
- Staat van de tewerkgestelde personen (werknemers, uitzendkrachten, ter
beschikking gestelde personen)
- Tabel van de personeelsbewegingen tijdens het boekjaar (ingetreden/
uitgetreden)
• Jaarverslag
- Verslag van het management inzake het gevoerde beleid: Belangrijke
ontwikkelingen, commentaar bij de cijfers, voorstel tot winstverdeling,…
• Verslag van de Commissaris-Revisor
- Verslag van een onafhankelijke externe expert die zich moet uitspreken over
de getrouwheid van de jaarrekening en de continuïteit van de onderneming.
- Types van verslagen:
o De goedkeurende verklaring
▪ Zonder voorbehoud (unqualified audit report)
▪ Met voorbehoud (qualified audit report)
o De niet-goedkeurende verklaring
▪ Afkeurende verklaring (adverse audit opinion)
▪ Onthoudende verklaring (disclaimer of opinion)
• Voor een grondige analyse kan ook gekeken worden naar niet boekhoudkundige
gegevens zoals:
- Aandelenprijzen
- Sectorgegevens
- Persartikels
- Interne documenten zoals contracten, budgetten, standaarden
- Jaaroverzichten
• Twee bedenkingen i.v.m. de jaarrekening:
- De balans en resultatenrekening bevat historische gegevens. Uiteraard zijn
we meer geïnteresseerd in de toekomstige financiële toestand maar dat is
interne informatie waarover we niet kunnen beschikken. Bovendien geeft de
huidige financiële structuur een goede indicatie van de toekomst.
- De cijfers van de balans en resultatenrekening kunnen afwijken van de
bedrijfseconomische realiteit. Immers, vaak wordt de jaarrekening als fiscaal
instrument gehanteerd. (verklaar! Starbugs)
• De belangrijkste analysetechnieken zijn:
- Horizontale analyse
o Wat is de evolutie door de jaren heen?
- Verticale analyse (structuuranalyse)
o Wat is het belang van elk onderdeel van de balans ten opzichte van
het balanstotaal, en van de resultatenrekening ten opzichte van de
totale bedrijfsopbrengsten?
→ Opm: beide voorgaande analyses worden best samen besproken
- Ratioanalyse
o Analyse van verhoudingsgetallen tussen bedragen uit de jaarrekening,
die een financieel kengetal weergeven.
Helikopterview = Alvorens te starten met een volledige analyse is het zinvol de balans en
resultatenrekening kritisch door te nemen om zo een algemeen beeld te krijgen van de
onderneming en haar toestand.
• Waar op letten:
- Vast actief/totaal actief, schulden/totaal passief, enz.
, - Toestand eigen vermogen: Winst of verlies, Resultaatverwerkingen?
- Deelresultaten (welke?)
- Belangrijkste kosten/opbrengsten/passiva/activa?
- Intercompanytransacties?
2.2 De jaarrekening als uitgangspunt
2.2.1 Enkele vragen over de jaarrekening van Naesens nv
2.2.2 De balans
De balans = Een momentopname en geeft de vermogenstoestand van een onderneming
op een bepaald tijdstip vanuit een dubbel standpunt:
• Enerzijds de bezittingen en vorderingen, zijnde de werkmiddelen of activa.
• Anderzijds de schulden aan eigenaars en de schulden aan derden, zijnde de
financieringsmiddelen of passiva.
2.2.2.1 De herwerkte balans
Opdat de balans zou voldoen als uitgangspunt voor een financiële analyse, dienen een
aantal herwerkingen te gebeuren:
• In de herwerkte balans beschouwen we een actief als ‘vast’ als het niet binnen het
jaar kan omgezet worden in liquide middelen.
Dit kan verder worden verdeeld in:
- Realiseerbare vlottende activa
- Liquide middelen
• In de herwerkte balans delen we de passiva op in:
Voorzieningen en uitgestelde belatingen beschouwen we als vreemd vermogen op
lange termijn. Waarom?
- Omdat het bedrag nog niet gekend is gaan we er van uit dat we het niet
binnen het jaar moeten betalen.
De overlopende rekeningen worden gezien als schulden op korte termijn. Waarom?
- Bv. Kosten die worden…
• Het eigen vermogen en het vreemd vermogen op lange termijn vormen samen het
permanent vermogen waarover de organisatie meer dan 1 jaar kan beschikken.
Onthoud altijd dat het momentopnames zijn.
Per dag kan het binnen een onderneming anders zijn.
1 Praktische informatie
2 Deel 2 – Financiële analyse
2.1 Inleiding tot financiële analyse
2.1.1 Wat?
Financiële analyse = De cijfermatige doorlichting van de onderneming met als doel inzicht
te verwerven in de financiële gezondheidstoestand van de onderneming.
→ De financiële analyse legt dus de financiële toestand van een onderneming in het
verleden zo nauwkeurig mogelijk vast om zo goed mogelijk vooruitzichten af te leiden voor
de toekomstige financiële situatie.
2.1.2 Voor wie en waarom?
Het management, aangesteld door de aandeelhouders om de strategische doelstellingen te
realiseren, is verantwoordelijk voor een gezonde financiële structuur en winst van de
onderneming.
Periodiek zal het management:
• De cijfers van de onderneming analyseren.
• De financiële positie van de onderneming vergelijken met andere ondernemingen en
de sector.
Ook vele andere partijen hebben financiële belangen in de onderneming:
• Leveranciers:
- Willen zicht krijgen op de financiële draagkracht van potentiële klanten
alvorens de betalingscondities te bepalen.
• Potentiële klanten:
- Betrouwbare leveringen
- Uitvoeren van garantie
- Onderhoud
- Service op lange termijn
- Betalingsuitstel
• Werknemers:
- Werkzekerheid
- Opslag vragen als het financieel goed gaat, kan dit
- Aandelen (stock options)
• Financiële instellingen:
- Geven enkel krediet als ze ervan overtuigd zijn dat de onderneming de
capaciteit heeft om de krediet stipt af te lossen.
• Beleggers en financiële analisten:
- Zien de huidige financiële structuur als een indicatie voor de mate van
duurzame gezondheid.
• Overheid:
- Meer belastingen op winst ontvangen = Vennootschapsbelasting
→ Wat is voor jou, als toekomstige professionele bachelor, de relevantie van “financiële
analyse”? Werknemer, potentiële klant, …
2.1.3 Bron en technieken van analyse
Belangrijke bron van informatie voor het uitvoeren van de financiële analyse is jaarrekening.
→ Opmerking: Het spreekt voor zich dat het management zich daarnaast ook kan beroepen
op interne informatie (analytische boekhouding, interne rapporteringen, naast de statutaire
boekhouding die de basis is voor de jaarrekening)
De jaarrekening omvat:
• Balans, met passiva en activa
, • Resultatenrekening en resultaatverwerking
• Toelichting
- Details van bepaalde onderdelen van balans/ resultatenrekening
• Sociale balans → Vanaf volgend jaar apart document
- Staat van de tewerkgestelde personen (werknemers, uitzendkrachten, ter
beschikking gestelde personen)
- Tabel van de personeelsbewegingen tijdens het boekjaar (ingetreden/
uitgetreden)
• Jaarverslag
- Verslag van het management inzake het gevoerde beleid: Belangrijke
ontwikkelingen, commentaar bij de cijfers, voorstel tot winstverdeling,…
• Verslag van de Commissaris-Revisor
- Verslag van een onafhankelijke externe expert die zich moet uitspreken over
de getrouwheid van de jaarrekening en de continuïteit van de onderneming.
- Types van verslagen:
o De goedkeurende verklaring
▪ Zonder voorbehoud (unqualified audit report)
▪ Met voorbehoud (qualified audit report)
o De niet-goedkeurende verklaring
▪ Afkeurende verklaring (adverse audit opinion)
▪ Onthoudende verklaring (disclaimer of opinion)
• Voor een grondige analyse kan ook gekeken worden naar niet boekhoudkundige
gegevens zoals:
- Aandelenprijzen
- Sectorgegevens
- Persartikels
- Interne documenten zoals contracten, budgetten, standaarden
- Jaaroverzichten
• Twee bedenkingen i.v.m. de jaarrekening:
- De balans en resultatenrekening bevat historische gegevens. Uiteraard zijn
we meer geïnteresseerd in de toekomstige financiële toestand maar dat is
interne informatie waarover we niet kunnen beschikken. Bovendien geeft de
huidige financiële structuur een goede indicatie van de toekomst.
- De cijfers van de balans en resultatenrekening kunnen afwijken van de
bedrijfseconomische realiteit. Immers, vaak wordt de jaarrekening als fiscaal
instrument gehanteerd. (verklaar! Starbugs)
• De belangrijkste analysetechnieken zijn:
- Horizontale analyse
o Wat is de evolutie door de jaren heen?
- Verticale analyse (structuuranalyse)
o Wat is het belang van elk onderdeel van de balans ten opzichte van
het balanstotaal, en van de resultatenrekening ten opzichte van de
totale bedrijfsopbrengsten?
→ Opm: beide voorgaande analyses worden best samen besproken
- Ratioanalyse
o Analyse van verhoudingsgetallen tussen bedragen uit de jaarrekening,
die een financieel kengetal weergeven.
Helikopterview = Alvorens te starten met een volledige analyse is het zinvol de balans en
resultatenrekening kritisch door te nemen om zo een algemeen beeld te krijgen van de
onderneming en haar toestand.
• Waar op letten:
- Vast actief/totaal actief, schulden/totaal passief, enz.
, - Toestand eigen vermogen: Winst of verlies, Resultaatverwerkingen?
- Deelresultaten (welke?)
- Belangrijkste kosten/opbrengsten/passiva/activa?
- Intercompanytransacties?
2.2 De jaarrekening als uitgangspunt
2.2.1 Enkele vragen over de jaarrekening van Naesens nv
2.2.2 De balans
De balans = Een momentopname en geeft de vermogenstoestand van een onderneming
op een bepaald tijdstip vanuit een dubbel standpunt:
• Enerzijds de bezittingen en vorderingen, zijnde de werkmiddelen of activa.
• Anderzijds de schulden aan eigenaars en de schulden aan derden, zijnde de
financieringsmiddelen of passiva.
2.2.2.1 De herwerkte balans
Opdat de balans zou voldoen als uitgangspunt voor een financiële analyse, dienen een
aantal herwerkingen te gebeuren:
• In de herwerkte balans beschouwen we een actief als ‘vast’ als het niet binnen het
jaar kan omgezet worden in liquide middelen.
Dit kan verder worden verdeeld in:
- Realiseerbare vlottende activa
- Liquide middelen
• In de herwerkte balans delen we de passiva op in:
Voorzieningen en uitgestelde belatingen beschouwen we als vreemd vermogen op
lange termijn. Waarom?
- Omdat het bedrag nog niet gekend is gaan we er van uit dat we het niet
binnen het jaar moeten betalen.
De overlopende rekeningen worden gezien als schulden op korte termijn. Waarom?
- Bv. Kosten die worden…
• Het eigen vermogen en het vreemd vermogen op lange termijn vormen samen het
permanent vermogen waarover de organisatie meer dan 1 jaar kan beschikken.
Onthoud altijd dat het momentopnames zijn.
Per dag kan het binnen een onderneming anders zijn.
