Samenvatting kreupelheidsonderzoek prof. Pille

Kreupelheidsonderzoek bij het paard
Inleiding
Anamnese
 Sinds wanneer is het paard in uw bezit?
 Waarvoor wordt het paard normaal gebruikt?
 Is het paard mank? ←
 Aan welk lidmaat is het paard mank?
 Wanneer werd het paard voor het laatst bekapt en/of beslagen?
 Hoelang is het paard mank?
 Is er een oorzaak bekend voor het manken (bv. ongeval, slag, …)?
 Is het manken plots of geleidelijk opgetreden? ←
 Heeft het paard ooit op het mankend lidmaat niet meer gesteund? ←
 Bestaat er sinds het manken een duidelijke uitwendige afwijking? ←
 Werd het paard reeds door de dierenarts onderzocht?
 Werden er diagnostische anesthesieën uitgevoerd?
 Welke diagnose werd door de dierenarts gesteld?
 Welke behandeling werd er ingesteld?
 Hoelang heeft het paard moeten rusten?
 Heeft het paard gerust op box of in de weide?
 Is het manken sinds zijn ontstaan verbeterd of verslechterd?

Het onderzoek wordt gestart met een goede anamnese, deze wordt afgenomen door een 3e master
student van de optie paard.
Het is belangrijk voorzichtig te zijn bij paarden waarbij de mankheid plots optreedt of verdwijnt.
Je moet altijd kijken of de klacht past bij wat je gevonden hebt tijdens het onderzoek. Aan het einde
van de onderzoek moeten de gegevens worden samengelegd met de anamnese.

Systematiek kreupelheidsonderzoek
De systematiek wordt gebruikt om antwoord te geven op een aantal vragen.
1. Mank?
2. Welk lidmaat?
3. Lokalisatie?  neemt vaak het meeste tijd in beslag
4. Letsels?  zijn er letsels onderliggend aan de pijn of kreupelheid?  beeldvorming
5. (Etiologie?)  hoe komt het?

Waarnemen claudicatie / lidmaat
Bewegingsonderzoek
 Halster / los koord  het paard moet het liefst zo vrij mogelijk lopen, zodat het paard goed kan
tonen wanneer er een probleem is zonder interferentie van degene die ermee loopt.
 Positie onderzoeker  problemen aan de voorhand zie je het best als jet dier naar je toekomt,
problemen aan de achterhand wanneer het dier van je wegloopt.
 Volte  veel bewegingsproblemen worden geaccentueerd op de volte. Er moet zowel op harde als
zachte bodem gekeken worden. De harde bodem is het belangrijkst omdat de meeste paarde
voetproblemen hebben en deze daarop het beste tot uiting komen.
 Bereden onderzoek  aan de hand kan het dier minder tonen dan wanneer het bereden wordt,
omdat tijdens het rijden de ruiter dingen vraagt van het paard.
 Dravers evt. op piste  dravers krijgen pas pijn als ze op volle snelheid gaan, daarom moet je op
de renbaan kijken of je kreupelheid ziet ontstaan.

1

, Op beeldvorming komen veel dingen naar boven, maar daaruit wordt niet duidelijk welke afwijking
voor de pijn zorgt. Daarom is het klinische onderzoek belangrijker.

Er zijn 3 onderliggende oorzaken van kreupelheid:
1. Pijn
2. Mechanisch
3. Neurologisch

Pijn
Het hoofd en de hals gaan omhoog wanneer het dier op het pijnlijke been
komt, om het gewicht te verdelen.
Dit paard is kreupel aan de voorhand, maar zo erg dat er ook kreupelheid
optreedt aan de achterhand. Dit heet compensatoire kreupelheid.
Wanneer de primaire kreupelheid voor is ontstaat de compensatoire
kreupelheid diagonaal.


Dit paard is vnl. mank aan het linker achterbeen. Om dit te zien moet je
vooral kijken naar de gluteusspieren en het bekken, kijken op welk been
het dier zich laat vallen, dat is het goede been. Het dier is ook licht kreupel
aan de voorhand, dit is ook compensatoire kreupelheid, maar dan aan de
ipsilaterale zijde.

Dit paard loopt heel stram en kort en is zeer mank op beide voorbenen. Bij
het draaien is het paard mank aan het binnenbeen, ongeacht welke kant
op wordt gedraaid.
Dit is een bilaterale quasi-symmetrische kreupelheid. Op rechte lijn wordt
weinig kreupelheid getoond. Bij verdoven zal het paard veel kreupelheid
vertonen op het andere been.

Bilaterale kreupelheid kan op rechte lijn en
op volte bijna tot niet te zien zijn. Het wordt
enkel gezien bij onderzoek en verdoven. 95%
van de bilaterale kreupelheid komt door
voetproblemen.

Achterhandskreupelheid geeft eerder
voorhandskreupelheid dan andersom.
Een dier kan mank zijn op meerdere benen,
dit komt bij paarden zeer veel voor en kan
onderzocht worden m.b.v. verdovings
onderzoek.

Er zijn systemen die de DA helpen door te
meten wat je ziet. Het zijn sensorsystemen
die beweging in kaart brengen.
Er wordt een sensor op het hoofd en het
bekken geplaats die kijken naar de beweging.
Ook wordt er een sensor op het rechter
voorbeen geplaatst om het systeem te
oriënteren.
Informatie wordt doorgestuurd naar een
tablet.
2