Samenvatting en uitwerking van de leerdoelen voor testvision C8

ONCOLOGIE EN
COMPLEXE
ZORGVERLENING




Mieke van Benthem
HOGESCHOOL UTRECHT 2023-2024

,Inhoud

Oncologie....................................................................................................................................2
Leerdoelen en uitwerking........................................................................................................2
Diagnostiek bij oncologie...........................................................................................................6
Leerdoelen en uitwerking........................................................................................................6
Gynaecologie, mammacarcinoom, urologie en prostaatcarcinoom............................................9
Leerdoelen en uitwerking........................................................................................................9
Operatieve mogelijkheden mammacarcinoom..........................................................................15
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................15
Hoofd-hals ANFY, oncologie en behandeling..........................................................................17
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................17
ANFY + Pathologie lever en nieren..........................................................................................30
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................30
Huidafwijkingen door radiotherapie.........................................................................................35
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................35
Diverse tumoren en haematologie.............................................................................................38
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................38
Behandeling huid-, prostaat-, vulva- en uteruscarcinoom........................................................40
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................40
Huidveranderingen en -complicaties........................................................................................43
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................43
Hormoontherapie, immunotherapie, targeted therapie en medicamenteuze pijnbestrijding.....44
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................44
Chemotherapie en mammaprint................................................................................................47
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................47
Voeding bij kanker: behoud van een goede voedingstoestand.................................................50
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................50
Pijn algemeen en pijn bij oncologie..........................................................................................52
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................52
Voeding bij kanker: de rol van voeding bij de preventie..........................................................57
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................57
Hyperhidrosis, urticaria, miliaria en lichen planus...................................................................60
Leerdoelen en uitwerking......................................................................................................60
Lymfoedeem.............................................................................................................................61
Manuele lymfedrainage, opbouw van de behandeling..............................................................65

1

,Klinimetrie lymfoedeem...........................................................................................................66
Lipoedeem.................................................................................................................................68
Analyseren van resultaten (EBP)..............................................................................................73
Leerdoelen en uitwerkingen..................................................................................................73
ONCOLOGIE

LEERDOELEN EN UITWERKING


Je kunt uitleggen wat de kenmerken van een tumor zijn en de verschillen
tussen benigne en maligne tumoren benoemen.
Een tumor is een ongecontroleerde groeistoornis. Vaak wordt dit waargenomen als een
zwelling.


Terminologie tumor:on
- Tumor
- Neoplasmata
- Carcinoom
- Gezwel


Kenmerken van tumoren:
Benigne Maligne
Scherpe begrenzing Onscherpe begrenzing
Kapsel Kapsel zelden
Expansieve groei Infiltratieve groei
Langzame groei Snelle groei
Zelden necrose Vaak necrose
Differentiatie hoog Differentiatie matig/laag
Celatypie gering Celatypie sterk
Mitose activiteit laag Mitose activiteit hoog


Je kunt het verschil aangeven tussen een carcinoom en een sarcoom.
Een carcinoom ontstaat uit epitheel. Dit is het “dekweefsel” dat bij mensen en dieren de
bekleding vormt van het lichaamsoppervlak, de bloedvaten en verschillende
lichaamsholten.


Een sarcoom ontstaat uit steunweefsel. Steunweefsel bestaat uit verschillende weefsels:
bindweefsel, vetweefsel, kraakbeenweefsel, bloed en lymfe, botweefsel en tandbeen.


Je kunt het ontstaan van maligne tumoren uitleggen en de risicofactoren
benoemen die daarbij een rol spelen.
Het ontstaan van kanker = oncogenese
Bij een maligne tumor gaan de genen die de deling, groei en ontwikkeling van een cel
regelen, fouten vertonen. Als er meerdere fouten optreden in dezelfde cel, blijft deze zich
ongecontroleerd delen. Het lichaam heeft de celdeling niet meer onder controle,
waardoor deze doorgroeit. Er ontstaat dan een tumor.




2

, Belangrijkste factoren:
- Mutaties / gen afwijkingen
- Infecties
- Hormonale factoren
- Immunologische factoren
- Chemische stoffen / fysische factoren (=chronische prikkeling).


Ontstaan van mutaties:
- Erfelijke mutaties
Bijvoorbeeld BRCA 1 en BRVA 2 genen geven een sterk verhoogde kans op
mammacarcinoom of ovariumcarcinoom.
- Verworven mutaties
- Infecties
o HPV infectie: cervix en penis carcinoom
o Schistosomiasis: blaaskanker
o Hepatitis B en C: levercelcarcinoom
o EBV: Burkitt-lymfoom
o Helicobacter pylori: maagcarcinoom
- Fysische factoren
o UV: huidkanker
o Ioniserende straling: leukemieën
- Chemische stoffen
o Asbest: mesothelioom
o Aromatische aminen: blaascarcinoom
o Benzopyreen: bronchuscarcinoom


Je kunt uitleggen via welke wegen tumoren kunnen metastaseren.
Hematogene metastasering = via bloedvaten
Lymfogene metastasering = via lymfebanen
Entmetastasen = door operatie


Je kunt de symptomen benoemen welke op een tumor kunnen wijzen.
Klinische verschijnselen gezwelgroei:
Lokaal:
- Zwelling
- Obstructie
- Ulceraties
- Bloedverlies
Systemisch:
- Gewichtsverlies
- Paraneoplastische verschijnselen = groep van symptomen die zich voordoen
wanneer de kankercellen de werking van organen of weefsels verstoren.


Je kunt de meest gebruikte onderzoeken voor het diagnosticeren van tumoren
benoemen.
Een tumor kan gediagnosticeerd worden op de volgende manieren:
1. Biopt
Een stukje weefsel wordt afgenomen en onderzocht.
2. Bloedonderzoek


3