Samenvatting diëtetische levensmiddelenleer 2
1. Natriumarme producten, vervangzouten en natriumarme kruidenmengsels
a. Zoutarm of zoutrijk?
Pléniday
Sel dietetique à sans sodium
= ZOUTARM
Spaghettikruiden
Kruidenmixen bevatten meestal veel zout
= ZOUTRIJK
= ZOUTRIJK
= ZOUTARM
= ZOUTARM
= ZOUTRIJK
Gepekeld
= ZOUTRIJK
= ZOUTRIJK
1
, = ZOUTARM
Gepekelde groenten
= ZOUTRIJK
Sauzen zijn zoutrijk
= ZOUTRIJK
Op de verpakking staat “goed voor het
hart” à dus weinig zout
= ZOUTARM
= ZOUTRIJK
= ZOUTRIJK
uitzondering op de regel à normaal is
cornflakes zoutrijk
dit is dus een goed alternatief voor een
zoutarm dieet
= ZOUTARM
b. Indicatie of niet?
• Pieter is 40 jaar. Hij weegt 110 kg en is 1m70 groot (obesitas). Daarenboven heeft
diabetes type 2, en hypertensie. Ja
• Frida is 50 jaar. Ze komt sinds het begin van het jaar bij jou op consultatie en is
sindsdien reeds 10 kg af. Ze vertrekt binnen 1 maand op vakantie naar Egypte en zou
graag nog 5 kg kwijt geraken. Ze las dat natriumarme voeding gewichtsverlies sneller
in de hand werkte en vraagt dit dus door te voeren. Nee
• Evelien is 25 jaar. Ze sukkelt al een tijdje met haar gezondheid waardoor ze heel wat
medicatie moet innemen. De arts adviseerde haar corticosteroïden in te nemen, met
als gevolg dat ze last heeft van oedeemvorming. Ja
2
, • Jean is 65 jaar. Hij is in december geopereerd van een open hart operatie. Hij komt
bij jou op consultatie. Nee
• Elodie, 70 jaar lijdt aan chronische nierinsufficiëntie. Ze komt bij jou op consultatie.
Ja
• Frida 74 jaar is sinds kort gediagnosticeerd geweest met gedecompenseerd
leverlijden met ascites en oedeemvorming. Ze wordt door de arts doorgestuurd naar
jou. Wat doe je? Ja
• Opmerking: ook TOEGEVOEGD zout vermijden bij zwangerschap à kans op
zwangerschapstoxicatie
c. Natriumarme producten: kadering
• Gezonde voeding:
o Vroeger: 575 – 3500 mg
o Nu: grens op 2000mg
§ Pas op: voor ouderen à 1600 mg
Want zij zijn zoutgevoelig en dus ook gevoeliger voor hart- en
vaatziekten
§ Pas op: vaak is er een grotere inname van de aanbeveling
o Obv. Indicatie natriumarm werken
§ (op vraag van arts!)
o matige/ gemodereerde natriumbeperking: 2000 of 2300-2400mg
o strenge natriumbeperking: 1000-1200 of 1500mg
3
, o tips:
§ eerst berekenen aanbrengst vaste kern om te beslissen of er al dan
niet nog zout als dusdanig kan toegevoegd worden
§ bij voorkeur (van nature zoutarme sterk doordringende) kruiden en
specerijen als alternatief gebruiken
• voorbeelden: paprika, look, tomaat, currypoeder,…
§ eventueel natriumarm zout (zie verder)
§ altijd natriumarme bouillon, ook bij de gemodeerde beperking
d. Wetgeving + vuistregels
• Niet opgenomen in de vernieuwe wetgeving!
• Vuistregels!! (EXAMEN!!)
o Vleeswaren: max 100mg Na/100g
o Soep en bouillon: max 10mg Na/100g
o Viswaren: max 100mg Na/100g
o Melk: max 3mg Na/100g
o Melkpoeder: max 30mg Na/100g
o Kaas en smeltkaas: max 60mg Na/100g
o Ontbijtgranen: max 50mg Na/100g
o Alle broodsoorten: max 20mg Na/100g
o Andere van de broodbakkerij: max 20mg Na/100g
§ Vb. chocoladekoeken,…
o Peperkoek: max 30mg Na/100g
o Biscuit en beschuiten: max 50mg Na/100g
o Tomatenpuree dubbel geconcentreerd: max 40mg Na/100g
o Tomatenpuree driedubbel geconcentreerd: max 60mg Na/100g
o Mosterd: max 40mg Na/100g
o Sauzen: max 30mg Na/100g
o Aroma’s: max 50mg Na/100g
o Natriumarm zout: max 100mg Na/100g
e. Tafelzout, gejodeerd zout, zeezout en natriumarm zout
• Wat is het verschil?
Jozo – tafelzout naturel
Bevat NaCl
Strooit makkelijk à antiklontermiddel
Jozo – bewust
Bewust = dubbel zoveel jodium
Jodium + natrium
4
1. Natriumarme producten, vervangzouten en natriumarme kruidenmengsels
a. Zoutarm of zoutrijk?
Pléniday
Sel dietetique à sans sodium
= ZOUTARM
Spaghettikruiden
Kruidenmixen bevatten meestal veel zout
= ZOUTRIJK
= ZOUTRIJK
= ZOUTARM
= ZOUTARM
= ZOUTRIJK
Gepekeld
= ZOUTRIJK
= ZOUTRIJK
1
, = ZOUTARM
Gepekelde groenten
= ZOUTRIJK
Sauzen zijn zoutrijk
= ZOUTRIJK
Op de verpakking staat “goed voor het
hart” à dus weinig zout
= ZOUTARM
= ZOUTRIJK
= ZOUTRIJK
uitzondering op de regel à normaal is
cornflakes zoutrijk
dit is dus een goed alternatief voor een
zoutarm dieet
= ZOUTARM
b. Indicatie of niet?
• Pieter is 40 jaar. Hij weegt 110 kg en is 1m70 groot (obesitas). Daarenboven heeft
diabetes type 2, en hypertensie. Ja
• Frida is 50 jaar. Ze komt sinds het begin van het jaar bij jou op consultatie en is
sindsdien reeds 10 kg af. Ze vertrekt binnen 1 maand op vakantie naar Egypte en zou
graag nog 5 kg kwijt geraken. Ze las dat natriumarme voeding gewichtsverlies sneller
in de hand werkte en vraagt dit dus door te voeren. Nee
• Evelien is 25 jaar. Ze sukkelt al een tijdje met haar gezondheid waardoor ze heel wat
medicatie moet innemen. De arts adviseerde haar corticosteroïden in te nemen, met
als gevolg dat ze last heeft van oedeemvorming. Ja
2
, • Jean is 65 jaar. Hij is in december geopereerd van een open hart operatie. Hij komt
bij jou op consultatie. Nee
• Elodie, 70 jaar lijdt aan chronische nierinsufficiëntie. Ze komt bij jou op consultatie.
Ja
• Frida 74 jaar is sinds kort gediagnosticeerd geweest met gedecompenseerd
leverlijden met ascites en oedeemvorming. Ze wordt door de arts doorgestuurd naar
jou. Wat doe je? Ja
• Opmerking: ook TOEGEVOEGD zout vermijden bij zwangerschap à kans op
zwangerschapstoxicatie
c. Natriumarme producten: kadering
• Gezonde voeding:
o Vroeger: 575 – 3500 mg
o Nu: grens op 2000mg
§ Pas op: voor ouderen à 1600 mg
Want zij zijn zoutgevoelig en dus ook gevoeliger voor hart- en
vaatziekten
§ Pas op: vaak is er een grotere inname van de aanbeveling
o Obv. Indicatie natriumarm werken
§ (op vraag van arts!)
o matige/ gemodereerde natriumbeperking: 2000 of 2300-2400mg
o strenge natriumbeperking: 1000-1200 of 1500mg
3
, o tips:
§ eerst berekenen aanbrengst vaste kern om te beslissen of er al dan
niet nog zout als dusdanig kan toegevoegd worden
§ bij voorkeur (van nature zoutarme sterk doordringende) kruiden en
specerijen als alternatief gebruiken
• voorbeelden: paprika, look, tomaat, currypoeder,…
§ eventueel natriumarm zout (zie verder)
§ altijd natriumarme bouillon, ook bij de gemodeerde beperking
d. Wetgeving + vuistregels
• Niet opgenomen in de vernieuwe wetgeving!
• Vuistregels!! (EXAMEN!!)
o Vleeswaren: max 100mg Na/100g
o Soep en bouillon: max 10mg Na/100g
o Viswaren: max 100mg Na/100g
o Melk: max 3mg Na/100g
o Melkpoeder: max 30mg Na/100g
o Kaas en smeltkaas: max 60mg Na/100g
o Ontbijtgranen: max 50mg Na/100g
o Alle broodsoorten: max 20mg Na/100g
o Andere van de broodbakkerij: max 20mg Na/100g
§ Vb. chocoladekoeken,…
o Peperkoek: max 30mg Na/100g
o Biscuit en beschuiten: max 50mg Na/100g
o Tomatenpuree dubbel geconcentreerd: max 40mg Na/100g
o Tomatenpuree driedubbel geconcentreerd: max 60mg Na/100g
o Mosterd: max 40mg Na/100g
o Sauzen: max 30mg Na/100g
o Aroma’s: max 50mg Na/100g
o Natriumarm zout: max 100mg Na/100g
e. Tafelzout, gejodeerd zout, zeezout en natriumarm zout
• Wat is het verschil?
Jozo – tafelzout naturel
Bevat NaCl
Strooit makkelijk à antiklontermiddel
Jozo – bewust
Bewust = dubbel zoveel jodium
Jodium + natrium
4
