EBD2 –
VOEDSELOVERGEVOELIGHEDEN
EN ALLERGIE
PATHOLOGIE
INLEIDING
Afweer = reactie van ons lichaam op bedreigende of schadelijke prikkels
- Hoe sterker het verdedigingsmechanisme van een individu, hoe kleiner de kans op ziekte door
vreemde indringers
2 types verdedigingsmechaismen
- Aspecifieke (aangeboren) afweersysteem
- Specifieke (verworven) afweersysteem
o Cellulaire immuniteit
o Humorale immuniteit
SPECIFIEKE AFWEER: DE HUMORALE IMMUNITEIT: STRUCTUUR EN
WERKING VAN ANTILICHAMEN
Humorale immuniteit
Pagina 1 van 28
, - Berust op vorming van immunoglobulinen of antilichamen door B-lymfocyten of B-cellen
- Antigeen = molecule die zorgt voor de activatie van de specifieke afweer
- Antigeen-antilichaamcomplex wordt door macrofagen herkend en al fagocyterend vernietigd
Verschil tussen antigeen en antilichaam
- Antigeen = eiwit waardat je
immuunsysteem op reageert (hebben
antigeenbindende regio)
- Antistof bindt op een antigeen, elke
antistof kan maar op 1 bepaald eiwit
binden
- Etioop = gebied van het antigeen dat
herkend wordt door en bindt met het
antilichaam
- Kruisallergie = allergie aan koemelkeiwit en na het drinken van
geitenmelk krijg je exact dezelfde reactie -> antigenen zijn een
beetje verschillend maar de etiopen zijn hetzelfde dus veroorzaken
beide een reactie
Humorale immuniteit
5 klassen antilichamen
- IgG
o Afweer tegen virussen en bact
o Grootste groep antilichamen (80%)
o Lokalisatie in plasma
o Neutralisatie toxines
o Passeert placenta van moeder naar kind (passieve immuniteit)
- IgM
o Wordt aangemaakt bij 1ste contact met antigeen (primaire reactie)
o Concentratie neemt af als er meer IgG gevormd wordt
o Circuleert in het plasma gebonden aan B-lymfocyten
- IgA
o Bescherming thv slijmvliezen
o Valt ziekteverwekkers aan zodat ze lichaamsweefsels
binnenkomen
o Plaats: lichaamssecreten zoals slijm, colostrum
- IgE
o Allergische reacties (zitten op mastcellen/mestcellen)
o In kleine hoeveelheden in serum
o Worminfecties
- IgD
o Activeert B-lymfocyten
o Circuleert in het plasma gebonden aan B-lymfocyten
Pagina 2 van 28
, Het verschil tss primaire respons na 1ste contact met het antigeen en de secundaire
respons na alle daaropvolgende contacten
IgM na een eerste blootstelling worden
aangemaakt na 1-2 weken
IgE worden aangemaakt na 1-2 dagen
STOORNISSEN IN DE WERKING VAN DE SPECIFIEKE AFWEER
IMMUNODEFICIËNTIEZIEKTES
- Immuunsysteem werkt niet goed
- Leveraandoeningen, AIDS, chemotherapie
SCID
- Severe Combined Immunodeficiency
- Een groep zeldzame aandoeningen die worden veroorzaakt door mutaties in verschillende
genen die betrokken zijn bij de ontwikkeling en functie van infectiebestrijdende immuuncellen
- Zuigelingen met SCID lijken bij de geboorte gezond, maar zijn zeer vatbaar voor ernstige
infecties
OVERGEVOELIGHEIDSSTOORNISSEN
Definitie
= overmatige reactie vh immuunsysteem op een antigeen, leidend tot weefselschade
- Treedt op na contact met lichaamsvreemde stoffen zoals inhalatie of voedselallergeen, GM of
transfusieproduct --------> allergie
o Koemelkeiwit
o Graspollen
o Penicilline
o ….
- Of als reactie op lichaamseigen antigenen ----------> auto-immuunreactie
o DM
o Reuma
o MS
o …
- De mechanismen waardoor weefselbeschadiging ontstaat zijn door Gell en Coombs
geclassificeerd in 4 typen
o De term “allergie” wordt vnl gebruikt voor type 1 en 4
o Type 2 en 3 worden gewoonlijk niet als “allergische reactie” aangeduid
o In de pathogenese van een ziektebeeld spelen soms meerdere reactietypen
tegelijkertijd een rol
Pagina 3 van 28
VOEDSELOVERGEVOELIGHEDEN
EN ALLERGIE
PATHOLOGIE
INLEIDING
Afweer = reactie van ons lichaam op bedreigende of schadelijke prikkels
- Hoe sterker het verdedigingsmechanisme van een individu, hoe kleiner de kans op ziekte door
vreemde indringers
2 types verdedigingsmechaismen
- Aspecifieke (aangeboren) afweersysteem
- Specifieke (verworven) afweersysteem
o Cellulaire immuniteit
o Humorale immuniteit
SPECIFIEKE AFWEER: DE HUMORALE IMMUNITEIT: STRUCTUUR EN
WERKING VAN ANTILICHAMEN
Humorale immuniteit
Pagina 1 van 28
, - Berust op vorming van immunoglobulinen of antilichamen door B-lymfocyten of B-cellen
- Antigeen = molecule die zorgt voor de activatie van de specifieke afweer
- Antigeen-antilichaamcomplex wordt door macrofagen herkend en al fagocyterend vernietigd
Verschil tussen antigeen en antilichaam
- Antigeen = eiwit waardat je
immuunsysteem op reageert (hebben
antigeenbindende regio)
- Antistof bindt op een antigeen, elke
antistof kan maar op 1 bepaald eiwit
binden
- Etioop = gebied van het antigeen dat
herkend wordt door en bindt met het
antilichaam
- Kruisallergie = allergie aan koemelkeiwit en na het drinken van
geitenmelk krijg je exact dezelfde reactie -> antigenen zijn een
beetje verschillend maar de etiopen zijn hetzelfde dus veroorzaken
beide een reactie
Humorale immuniteit
5 klassen antilichamen
- IgG
o Afweer tegen virussen en bact
o Grootste groep antilichamen (80%)
o Lokalisatie in plasma
o Neutralisatie toxines
o Passeert placenta van moeder naar kind (passieve immuniteit)
- IgM
o Wordt aangemaakt bij 1ste contact met antigeen (primaire reactie)
o Concentratie neemt af als er meer IgG gevormd wordt
o Circuleert in het plasma gebonden aan B-lymfocyten
- IgA
o Bescherming thv slijmvliezen
o Valt ziekteverwekkers aan zodat ze lichaamsweefsels
binnenkomen
o Plaats: lichaamssecreten zoals slijm, colostrum
- IgE
o Allergische reacties (zitten op mastcellen/mestcellen)
o In kleine hoeveelheden in serum
o Worminfecties
- IgD
o Activeert B-lymfocyten
o Circuleert in het plasma gebonden aan B-lymfocyten
Pagina 2 van 28
, Het verschil tss primaire respons na 1ste contact met het antigeen en de secundaire
respons na alle daaropvolgende contacten
IgM na een eerste blootstelling worden
aangemaakt na 1-2 weken
IgE worden aangemaakt na 1-2 dagen
STOORNISSEN IN DE WERKING VAN DE SPECIFIEKE AFWEER
IMMUNODEFICIËNTIEZIEKTES
- Immuunsysteem werkt niet goed
- Leveraandoeningen, AIDS, chemotherapie
SCID
- Severe Combined Immunodeficiency
- Een groep zeldzame aandoeningen die worden veroorzaakt door mutaties in verschillende
genen die betrokken zijn bij de ontwikkeling en functie van infectiebestrijdende immuuncellen
- Zuigelingen met SCID lijken bij de geboorte gezond, maar zijn zeer vatbaar voor ernstige
infecties
OVERGEVOELIGHEIDSSTOORNISSEN
Definitie
= overmatige reactie vh immuunsysteem op een antigeen, leidend tot weefselschade
- Treedt op na contact met lichaamsvreemde stoffen zoals inhalatie of voedselallergeen, GM of
transfusieproduct --------> allergie
o Koemelkeiwit
o Graspollen
o Penicilline
o ….
- Of als reactie op lichaamseigen antigenen ----------> auto-immuunreactie
o DM
o Reuma
o MS
o …
- De mechanismen waardoor weefselbeschadiging ontstaat zijn door Gell en Coombs
geclassificeerd in 4 typen
o De term “allergie” wordt vnl gebruikt voor type 1 en 4
o Type 2 en 3 worden gewoonlijk niet als “allergische reactie” aangeduid
o In de pathogenese van een ziektebeeld spelen soms meerdere reactietypen
tegelijkertijd een rol
Pagina 3 van 28
