HC’s Anatomie en Fysiologie
15-5-2018
Puck Goossens
Neuroanatomie en logopedie
Een logopedist die werkzaam is in neurologische setting onderzoekt en behandelt slik,
spraak en taalproblemen ten gevolge van neurologisch letsel. Hier komt veel bij kijken. Je
moet kunnen begrijpen hoe het werkt in het brein.
- Dysfagie: Hier is er een stoornis aanwezig in de mondmotoriek en dan met name het
kauwen en slikken. Er kan een letsel zijn in bijv. je hersenstam. In die hersenstam
liggen belangrijke zenuwen. Een aantal van deze zenuwen sturen de spieren van je
tong of gezicht aan.
Upper motor neurons: ligt in het buitenste laagje van je hersenschors (cortex). Het
kan soms zijn dat je bewegingen spastisch zijn. Die verlamming schiet dan door. Het
kan ook zijn dat er een te veel of te weinig aan beweging is. Of dat je ataxie hebt
(coördinatieprobleem).
Het kan ook zijn dat er een subcorticale bloeding is. Dan zit het niet in het buitenste
laagje van het brein. Dit keer zit het midden in het brein.
Het kan van de linker- en rechterhersenhelft komen. Soms zie je ook dat mensen
meerdere bloedingen krijgen.
- Dysartrie: stoornis van het spreken. Ten gevolge van een neurologisch letsel. Bijv.
zwakte, verlamming, coördinatieprobleem bij het spreken. Hier gaat het echt om
spieren en het aansturen van deze spieren. De mondmotoriek is belangrijk. Er zijn
verschillende types dysartrie en die kunnen in het perifere of het centrale
zenuwstelsel liggen.
Dit valt vaak op bij dysartriepatiënten: de manier waarop iemand spreekt zie je vaak
terug in iemand’s manier van lopen.
- Afasie: Een afasie is een verworven taalstoornis in vaardigheden die te maken
hebben met taal. Ten gevolge van bepaalde hersengebieden. Je kunt bijvoorbeeld
een afasie hebben in het gebied van broca of wernicke. Dit heeft invloed op
gesproken en/of geschreven taal.
Neuro-anatomische termen:
- Frontale kwab:
Één van de hersenkwabben
- Hersenstam:
Hier liggen veel belangrijke hersenzenuwen.
- Hypocampus:
Subcorticale structuur
- Rechter hemisfeer:
Rechter hersenhelft
- Pons:
Onderdeel van de hersenstam.
- Cortex/schors:
Buitenste laagje van het brein: donkere rand bij de voorbeeldfoto. Hij loopt ook nog
een beetje aan de binnenkant bij die diepe groef door. Er liggen allemaal kernen van
neuronen en daardoor is het wat donkerder. De ene neuroon is heel goed in
onthouden, de andere in motoriek, enz. Broca gebied ligt op je cortex!
- Visueel:
De achterste hersenkwab of digitale kwab? Daar komt de informatie aan.
- Sylvian fissure:
Laterale sulcus/groef
, - Linker hemisfeer:
Linker hersenhelft
- Cerebellum left:
Linker hersenhelft van de
kleine hersenen
- Cerebellum right:
Rechter hersenhelft van de
kleine hersenen
- Grijze stof:
Buitenste laag van het brein.
- Schedel:
Belangrijke taak om het brein
te beschermen.
- Central fissure:
Centrale groef
- Ruggenmerg:
Hoort ook bij je centrale
zenuwstelsel
- Parietaal kwab
- Pia mater:
één van je hersenvliezen. Die
zitten dus ook in je brein.
Afbeelding brein:
Coronale doorsnede van het brein (coronal frontal section):
Doorsnede in voor- en achterkant. Bij coronal kijk je aan tegen de binnenkant en vanuit de
achterste helft. Voorste helft is weggehaald. Buitenste laag is wat donkerder gekleurd (dit is
de cortex).
Horizontal section:
Hier heb je twee helften. Doorsnede in linker- en rechterhelft.
Mid-saggital (medial) section:
Aan de buitenkant van het brein liggen allemaal groeven en wat hogere girie en sulpie? Op
dit plaatje zie je een deel van de ventricos?
Je kunt op de afbeelding de binnenkant van de kleine hersenen en hersenstam zien. Dan
weet je dus dat je in de binnenkant van de rechterhersenhelft kijkt.
Bij de linkerhelft zie je alle groeven en kun je de binnenkant van de kleine hersenen en de
hersenstam niet zien.
Als je de achterkant van het brein wilt ontdekken kun je je dus oriënteren op de kleine
hersenen en op de ligging van de hersenstam. Die geeft aan waar de achterkant ligt.
Globale anatomie
Je hebt een centraal of een perifieel zenuwstelsel.
Perifieel zenuwstelsel: die om de kern heen lopen. Deze zijn belangrijk in de weg van –
naar deze kern komen. Die ook naar je lichaam toe de informatie kan verwerken en die ook
deze informatie terugkrijgt die van de periferie naar het centrum moet. Dit is de kern.
Centrale zenuwstelsel (CZS): bestaat uit je brein en ruggenmerg.
Brein:
Hersenen worden vaak gezien als gebruik van de grote hersenen. Het brein bestaat dus uit
grote hersenen, kleine hersenen en uit de hersenbalk, hersenstam. In die hersenen
liggen ook nog een aantal subcorticale structuren (de kern). Die subcorticale structuren
liggen daar binnenin nog ergens verstopt.
15-5-2018
Puck Goossens
Neuroanatomie en logopedie
Een logopedist die werkzaam is in neurologische setting onderzoekt en behandelt slik,
spraak en taalproblemen ten gevolge van neurologisch letsel. Hier komt veel bij kijken. Je
moet kunnen begrijpen hoe het werkt in het brein.
- Dysfagie: Hier is er een stoornis aanwezig in de mondmotoriek en dan met name het
kauwen en slikken. Er kan een letsel zijn in bijv. je hersenstam. In die hersenstam
liggen belangrijke zenuwen. Een aantal van deze zenuwen sturen de spieren van je
tong of gezicht aan.
Upper motor neurons: ligt in het buitenste laagje van je hersenschors (cortex). Het
kan soms zijn dat je bewegingen spastisch zijn. Die verlamming schiet dan door. Het
kan ook zijn dat er een te veel of te weinig aan beweging is. Of dat je ataxie hebt
(coördinatieprobleem).
Het kan ook zijn dat er een subcorticale bloeding is. Dan zit het niet in het buitenste
laagje van het brein. Dit keer zit het midden in het brein.
Het kan van de linker- en rechterhersenhelft komen. Soms zie je ook dat mensen
meerdere bloedingen krijgen.
- Dysartrie: stoornis van het spreken. Ten gevolge van een neurologisch letsel. Bijv.
zwakte, verlamming, coördinatieprobleem bij het spreken. Hier gaat het echt om
spieren en het aansturen van deze spieren. De mondmotoriek is belangrijk. Er zijn
verschillende types dysartrie en die kunnen in het perifere of het centrale
zenuwstelsel liggen.
Dit valt vaak op bij dysartriepatiënten: de manier waarop iemand spreekt zie je vaak
terug in iemand’s manier van lopen.
- Afasie: Een afasie is een verworven taalstoornis in vaardigheden die te maken
hebben met taal. Ten gevolge van bepaalde hersengebieden. Je kunt bijvoorbeeld
een afasie hebben in het gebied van broca of wernicke. Dit heeft invloed op
gesproken en/of geschreven taal.
Neuro-anatomische termen:
- Frontale kwab:
Één van de hersenkwabben
- Hersenstam:
Hier liggen veel belangrijke hersenzenuwen.
- Hypocampus:
Subcorticale structuur
- Rechter hemisfeer:
Rechter hersenhelft
- Pons:
Onderdeel van de hersenstam.
- Cortex/schors:
Buitenste laagje van het brein: donkere rand bij de voorbeeldfoto. Hij loopt ook nog
een beetje aan de binnenkant bij die diepe groef door. Er liggen allemaal kernen van
neuronen en daardoor is het wat donkerder. De ene neuroon is heel goed in
onthouden, de andere in motoriek, enz. Broca gebied ligt op je cortex!
- Visueel:
De achterste hersenkwab of digitale kwab? Daar komt de informatie aan.
- Sylvian fissure:
Laterale sulcus/groef
, - Linker hemisfeer:
Linker hersenhelft
- Cerebellum left:
Linker hersenhelft van de
kleine hersenen
- Cerebellum right:
Rechter hersenhelft van de
kleine hersenen
- Grijze stof:
Buitenste laag van het brein.
- Schedel:
Belangrijke taak om het brein
te beschermen.
- Central fissure:
Centrale groef
- Ruggenmerg:
Hoort ook bij je centrale
zenuwstelsel
- Parietaal kwab
- Pia mater:
één van je hersenvliezen. Die
zitten dus ook in je brein.
Afbeelding brein:
Coronale doorsnede van het brein (coronal frontal section):
Doorsnede in voor- en achterkant. Bij coronal kijk je aan tegen de binnenkant en vanuit de
achterste helft. Voorste helft is weggehaald. Buitenste laag is wat donkerder gekleurd (dit is
de cortex).
Horizontal section:
Hier heb je twee helften. Doorsnede in linker- en rechterhelft.
Mid-saggital (medial) section:
Aan de buitenkant van het brein liggen allemaal groeven en wat hogere girie en sulpie? Op
dit plaatje zie je een deel van de ventricos?
Je kunt op de afbeelding de binnenkant van de kleine hersenen en hersenstam zien. Dan
weet je dus dat je in de binnenkant van de rechterhersenhelft kijkt.
Bij de linkerhelft zie je alle groeven en kun je de binnenkant van de kleine hersenen en de
hersenstam niet zien.
Als je de achterkant van het brein wilt ontdekken kun je je dus oriënteren op de kleine
hersenen en op de ligging van de hersenstam. Die geeft aan waar de achterkant ligt.
Globale anatomie
Je hebt een centraal of een perifieel zenuwstelsel.
Perifieel zenuwstelsel: die om de kern heen lopen. Deze zijn belangrijk in de weg van –
naar deze kern komen. Die ook naar je lichaam toe de informatie kan verwerken en die ook
deze informatie terugkrijgt die van de periferie naar het centrum moet. Dit is de kern.
Centrale zenuwstelsel (CZS): bestaat uit je brein en ruggenmerg.
Brein:
Hersenen worden vaak gezien als gebruik van de grote hersenen. Het brein bestaat dus uit
grote hersenen, kleine hersenen en uit de hersenbalk, hersenstam. In die hersenen
liggen ook nog een aantal subcorticale structuren (de kern). Die subcorticale structuren
liggen daar binnenin nog ergens verstopt.
