EBD2 – DUNNE DARM
PATHOLOGIE
PDS/IBS
WAT IS PDS/IBS
Definitie
= een chronische functionele aandoening van de
(dikke) darmen die gekenmerkt wordt door
chronische intermittende buikpijn en problemen met
de stoelgang. De motoriek van de darmen reageert op
prikkels zoals stress of voeding
Gebruikte termen
- IBS = irritable bowel syndrome
- PDS = prikkelbare darmsyndroom
- Spastisch colon
Prevalentie
- Meest voorkomende GI-stoornis
o Min zuid-azie (7%)
o Max zuid-amerika (21%)
- Geen invloed van SES (sociale economische status)
- 2x meer bij vrouwen
- Begint meestal rond 20 jaar
Comorbiditeiten
- Psychisch lijden (angst, depressie, …)
- CSS = centrale sensitisatie syndromen
o Fibromyalgie
o CFS/CVS
- FGIDs = functional gastro-intestinal disorders
o Reflux
o Diarree
o Nausea
Functionele VS organische klachten
- Organisch -> defect in het weefsel
- Functioneel -> alles ziet er goed uit maar het werkt niet goed
- Voorbeelden
o Buikpijn gelinkt aan examenstress -> functioneel
o Buikpijn gelinkt aan maagzweer -> organisch
Pagina 1 van 15
, Etiopathogenese
- Complex en multifactiorieel
- Niet alle mechanismen even goed gekend
- Niet alle factoren bij iedereen aanwezig
DE HERSEN-DARM AS
Fysiologisch
Sensorische info in de darmen
Hersenen (N. vagus + Nn Spinales)
Integratie van info (bv rust vs inspanning)
Brein stuurt darmen bij (neuronaal + hormonaal)
- Motiliteit
- Secreties
- Absorptie
- Bloedtoevoer
=> psychomotoriek en psychosomatiek
Pathologisch
Sensorische info in de darmen -> viscerale hypersensitiviteit
Hersenen (N. vagus + Nn Spinales)
Integratie van info (bv rust vs inspanning)
Brein stuurt darmen overmatig bij
- Vertraagt motiliteit -> meer absorptie -> constipatie
- Versnelt motiliteit -> minder absorptie -> diarree
De HPA-as
Kan gezien worden als de hormonale tegenhanger van het
AZS/ANS -> stressreactiesysteem
Versoorde feedbackloop -> chronisch verhoogde cortisol ->
verhoogde waakzaamheid/stress -> versterkt viscerale
hypersensitiviteit + verstoorde motiliteit
Trigger triggert hypothalamus -> aanmaak CRH -> triggert
hypofyse -> aanmaak ACTH -> triggert bijnier -> aanmaak
cortisol
- Normaal:
o Stresstrigger is weg -> cortisol daalt, stress
vermindert (hoe meer cortisol in bloed, hoe
minder hypothalamus)
- Verstoord:
o Lichaam heeft niet door dat cortisol niveau verhoogd is en blijft cortisol aanmaken
(geen negatieve feedback systeem) + ziet stresstriggers waar niet echt een probleem is
Andere hormonale factoren
Pagina 2 van 15
PATHOLOGIE
PDS/IBS
WAT IS PDS/IBS
Definitie
= een chronische functionele aandoening van de
(dikke) darmen die gekenmerkt wordt door
chronische intermittende buikpijn en problemen met
de stoelgang. De motoriek van de darmen reageert op
prikkels zoals stress of voeding
Gebruikte termen
- IBS = irritable bowel syndrome
- PDS = prikkelbare darmsyndroom
- Spastisch colon
Prevalentie
- Meest voorkomende GI-stoornis
o Min zuid-azie (7%)
o Max zuid-amerika (21%)
- Geen invloed van SES (sociale economische status)
- 2x meer bij vrouwen
- Begint meestal rond 20 jaar
Comorbiditeiten
- Psychisch lijden (angst, depressie, …)
- CSS = centrale sensitisatie syndromen
o Fibromyalgie
o CFS/CVS
- FGIDs = functional gastro-intestinal disorders
o Reflux
o Diarree
o Nausea
Functionele VS organische klachten
- Organisch -> defect in het weefsel
- Functioneel -> alles ziet er goed uit maar het werkt niet goed
- Voorbeelden
o Buikpijn gelinkt aan examenstress -> functioneel
o Buikpijn gelinkt aan maagzweer -> organisch
Pagina 1 van 15
, Etiopathogenese
- Complex en multifactiorieel
- Niet alle mechanismen even goed gekend
- Niet alle factoren bij iedereen aanwezig
DE HERSEN-DARM AS
Fysiologisch
Sensorische info in de darmen
Hersenen (N. vagus + Nn Spinales)
Integratie van info (bv rust vs inspanning)
Brein stuurt darmen bij (neuronaal + hormonaal)
- Motiliteit
- Secreties
- Absorptie
- Bloedtoevoer
=> psychomotoriek en psychosomatiek
Pathologisch
Sensorische info in de darmen -> viscerale hypersensitiviteit
Hersenen (N. vagus + Nn Spinales)
Integratie van info (bv rust vs inspanning)
Brein stuurt darmen overmatig bij
- Vertraagt motiliteit -> meer absorptie -> constipatie
- Versnelt motiliteit -> minder absorptie -> diarree
De HPA-as
Kan gezien worden als de hormonale tegenhanger van het
AZS/ANS -> stressreactiesysteem
Versoorde feedbackloop -> chronisch verhoogde cortisol ->
verhoogde waakzaamheid/stress -> versterkt viscerale
hypersensitiviteit + verstoorde motiliteit
Trigger triggert hypothalamus -> aanmaak CRH -> triggert
hypofyse -> aanmaak ACTH -> triggert bijnier -> aanmaak
cortisol
- Normaal:
o Stresstrigger is weg -> cortisol daalt, stress
vermindert (hoe meer cortisol in bloed, hoe
minder hypothalamus)
- Verstoord:
o Lichaam heeft niet door dat cortisol niveau verhoogd is en blijft cortisol aanmaken
(geen negatieve feedback systeem) + ziet stresstriggers waar niet echt een probleem is
Andere hormonale factoren
Pagina 2 van 15
