1
Samenvatting
Hoofdstuk 1 : Inleiding
Situering IRP
Conserverende tandheelkunde <-> prothe sche tandheelkunde
- Vroeger
o 2 verschillende en teiten
- Nu : restaura eve tandheelkunde
o Overlap !
o Pa ënt beter behandelen als globaal zicht
o TA die restaura es plaatst, kan ook vullingen
spectrum restaura eve tandheelkunde
Pa ënt in 1 geheel kunnen behandelen
Restaura eve tandheelkunde
- Herstel van gebit bij
o Tandweefselverlies restaura es
o Tandverlies restaura es en / of prothesen
Prothese = uitneembaar
Restaura e = implantaat (vast)
- Restaura eve behandelingen moeten gebaseerd op
o Wens pa ënt
Probleem esthe ek
Verstoorde func e (vb te weinig kauwcomfort)
o Voorkomen toekoms ge problemen of schade
Vb progressie tandschade voorkomen ; beperken risico fractuur
Probleem : pa ënt nog geen last dus niet begrijpen waarom behandeling
- Restaura eve behandelingen
Directe procedures Indirecte procedures
- Restauratie rechtstreeks vervaardigd in mond - Restauratie vervaardigd buiten mond
- 1 zittijd - Fysiek of digitaal model tanden nodig
- Meerdere zittijden (meestal)
- Terugbetaling - Tandtechnicus
- 25% remgeld : voorwaarde tandverlies - Duur – niet terugbetaald
- NIET terug indien esthetische vulling
, 2
Restauraties en terminologie
Restaura e = vast
Prothese = uitneembaar
Tandweefselschade en / of verlies tandweefselveravanging
Oorzaak
Cariës Trauma Slijtage
Fysiologisch : door gebruikt slijten
~ 40 j : doorheen glazuur
Vaak ook verlies weefsel door boor Meestal front (niet altijd)
Incisale rand afgesleten, dentine zien
Klasse II : weefsel weg dat niet cariës
Relatief drastisch verlies tanden
~ eetgewoonten?
Verlies beethoogte ≠ problemen ATM
ATM door overbelasting
Directe restaura es (composiet, GI, amalgaam)
- Voordeel : minimaal invasief, goedkoop, direct, snel (makkelijk herstellen indien chippen)
- Nadeel : duurzaamheid wanneer weinig tandweefsel overblijven, esthe ek (verkleuren randen, glans)
Par eel adhesieve kronen (PAK) – moeten adhesief cementeren
Inlays Onlays / overlays Veneers of facings
Semi-direct of direct
Tanden met veel composiet
Porseleinen voorkant
Indirecte intracoronale restauratie Meer weefselverlies
Zonder overkappen of vervangen cusp Houd knobbels bijeen (endo, verzwakt)
Weinig voordeel tov vulling + betere anatomie
Bijna nooit gebruiken + porselein esthetische en duurzamer
- duur (tandtechnics)
- meer weefselverlies : niet-retentief
- meerdere zittijden
Kronen
- Materiaal :
o Metaal
o Metaal+opbakporselein (basis)
o Keramische basis + porselein
o Volledig keramisch
- Voordeel : volledig omva end – duurzaamheid, esthe sch duurzaam
- Nadeel : duur (TT) , veel weefselverlies, esthe ek ~ gebruikt basismateriaal
Funderingsrestaura e
- S
- Voorwaarde : overblijvende wortel van goede kwaliteit ; goede endodon sche restaura e
- Laatste redmiddel om tand in mond houden
, 3
Tandverlies
Uitneembare prothese
- Volledige prothese (VP)
- Par ële prothese (PP)
- Overkappingsprothese (OP)
o Op tanden = rootbanking
o Op implantaten
Edentaten
- Na extrac e – verdere kaakresorp e (involu e)
- Niet voor iedereen aanvaardbaar
- ‘oral cripple)
- Evolu e
o Totaal aantal edentaten ↓ in popula e
o Langer behouden (deel) tanden
o Aantal ouderen ↑
o Absolute aantal edentaten (nog) niet afnemen
Uitneembare par ële prothese
- Gegoten framebasis (CoCr) ter vervaning tanden en alveolaire kam
o Frameprothese
o Frameprothese in combina e met restaura e (kroon)
o Frameprothese in combina e met restaura e en a achementen
- Indica e voor gebruik a achementen = esthe ek
o Hogere parodontale belas ng tov vaste restaura es in zelfde MH omstandigheden
- Enkel indien geen plaque, zelfde uitkomst als vast
- Frameprothese vs plaatprothese
o Plaat tegen tanden aanliggen
o Frame : major connector die van tanden weg -> minder plaque
Problemen prothese
- Uitneembare par ële prothese
o Niet gebruiken prothese 31%
- Volledige prothese
o Enkel zachte of geple e voeding 29%
o Niet dragen prothese > 70j 2% - meesten dragen wel omdat esthe sch nodig
o Niet dragen onder prothese 11%
o Niet alle voeding kunnen kauwen 24%
o Kauwfunc e als zwak beschouwen 9%
Overkappingsprothese op tanden
- NIET DOEN
- Voornamelijk in OK (4x meer resorp e)
- Voordelen behouden tandwortels
o Kaakresorp e afnemen (8x meer over na 5j)
o Behoud propriocep e
o Guns gere fysiologische belas ng – minder krachten dan implantaten owv propriocep e
o Meer ‘gevoel’ met prothese
o Meer stabiliteit
o Betere accepta e
- Problemen
o Cariës en parodontale problemen
Pa ënt vaak geen goede MH
Onder prothese : afgeschermde omgeving met veel plaque
, 4
Vast herstel ter vervanging verloren tanden
Conven onele brug
- Materiaal
o Enkel metaal
o Metaal + opbakporselein (VMK)
o Verstevigde keramiek (homogeen of metaal keramiek) + porselein
- Voordeel : snel, esthe sch
- Nadeel
o Beschadiging buurtanden door omslijpen
o Succes ~ pijlerelementen
o Reinigbaarheid (moeilijker door pon c)
Solitair implantaat of implantaat gedragen brug
- Voordeel : geen buurtanden omslijpen
- Nadeel : langere jd nodig voor inheling, esthe sch niet al jd evident
Can lever brug of vrij-eindigende brug
- Zwevende brug – kan op tanden of implantaten
- Problemen
o Sterke belas ng door extensie pon c
Eigen tanden – snel breken
Implantaten : enkel indien niets anders mogelijk
Adhesief brug
- Voordeel : minimale prepara e buurtanden
- Nadeel : duurzaamheid ~ adhesief vermogen , metaal kan doorschemeren , reinigbaarheid
- Indirecte adhesie rug
o Materiaal
Metaal + opbakporselein
Glasvezel + kunstharstand
Zirconiumoxide + opbakporselein
- Directe adhesie rug
o Vaak voorlopig – jdens inheling implantaat
Beperkingen vaste restaura eve tandheelkunde
- Afwijkende kaakrela es chirurgische / orthodon sche voorbehandeling noodzakelijk
- Defecten processus alveolaris
o kan beperkt opgevangen door uitneembare kunstharsprothese
o igv vast herstel : chirurgisch herstel nodig
- Erns ge tandstandafwijkingen orhtodon sche voorbereiding nodig
Tandverlies en cognitieve functies
- Zo lang mogelijk eigen tanden in mond houden!
- Associa e (niet causaal) tussen tandverlies en cogni eve func es
o Meer tanden verliezen = meer nefast effect cogni eve func es
o Oud worden, gezond (ook mentaal) – belangrijk dat tanden houden
- Eigen tanden belangrijk
o Parodon s
Lokale chronische inflamma e : s jging beta-amyloid
Beta-amyloid demen e
o Kauwen : toevoer bloed naar hersenen
Minder tanden : minder goede voeding
Minder tanden : minder kauwkracht
- Verschil eigen tanden en implantaten
o PDL sterk bezenuwd : propriocep e
o In verband met aantal pyramidale cellen hypocampus
=> cogni eve func es en vaste EIGEN tanden belangrijk
Samenvatting
Hoofdstuk 1 : Inleiding
Situering IRP
Conserverende tandheelkunde <-> prothe sche tandheelkunde
- Vroeger
o 2 verschillende en teiten
- Nu : restaura eve tandheelkunde
o Overlap !
o Pa ënt beter behandelen als globaal zicht
o TA die restaura es plaatst, kan ook vullingen
spectrum restaura eve tandheelkunde
Pa ënt in 1 geheel kunnen behandelen
Restaura eve tandheelkunde
- Herstel van gebit bij
o Tandweefselverlies restaura es
o Tandverlies restaura es en / of prothesen
Prothese = uitneembaar
Restaura e = implantaat (vast)
- Restaura eve behandelingen moeten gebaseerd op
o Wens pa ënt
Probleem esthe ek
Verstoorde func e (vb te weinig kauwcomfort)
o Voorkomen toekoms ge problemen of schade
Vb progressie tandschade voorkomen ; beperken risico fractuur
Probleem : pa ënt nog geen last dus niet begrijpen waarom behandeling
- Restaura eve behandelingen
Directe procedures Indirecte procedures
- Restauratie rechtstreeks vervaardigd in mond - Restauratie vervaardigd buiten mond
- 1 zittijd - Fysiek of digitaal model tanden nodig
- Meerdere zittijden (meestal)
- Terugbetaling - Tandtechnicus
- 25% remgeld : voorwaarde tandverlies - Duur – niet terugbetaald
- NIET terug indien esthetische vulling
, 2
Restauraties en terminologie
Restaura e = vast
Prothese = uitneembaar
Tandweefselschade en / of verlies tandweefselveravanging
Oorzaak
Cariës Trauma Slijtage
Fysiologisch : door gebruikt slijten
~ 40 j : doorheen glazuur
Vaak ook verlies weefsel door boor Meestal front (niet altijd)
Incisale rand afgesleten, dentine zien
Klasse II : weefsel weg dat niet cariës
Relatief drastisch verlies tanden
~ eetgewoonten?
Verlies beethoogte ≠ problemen ATM
ATM door overbelasting
Directe restaura es (composiet, GI, amalgaam)
- Voordeel : minimaal invasief, goedkoop, direct, snel (makkelijk herstellen indien chippen)
- Nadeel : duurzaamheid wanneer weinig tandweefsel overblijven, esthe ek (verkleuren randen, glans)
Par eel adhesieve kronen (PAK) – moeten adhesief cementeren
Inlays Onlays / overlays Veneers of facings
Semi-direct of direct
Tanden met veel composiet
Porseleinen voorkant
Indirecte intracoronale restauratie Meer weefselverlies
Zonder overkappen of vervangen cusp Houd knobbels bijeen (endo, verzwakt)
Weinig voordeel tov vulling + betere anatomie
Bijna nooit gebruiken + porselein esthetische en duurzamer
- duur (tandtechnics)
- meer weefselverlies : niet-retentief
- meerdere zittijden
Kronen
- Materiaal :
o Metaal
o Metaal+opbakporselein (basis)
o Keramische basis + porselein
o Volledig keramisch
- Voordeel : volledig omva end – duurzaamheid, esthe sch duurzaam
- Nadeel : duur (TT) , veel weefselverlies, esthe ek ~ gebruikt basismateriaal
Funderingsrestaura e
- S
- Voorwaarde : overblijvende wortel van goede kwaliteit ; goede endodon sche restaura e
- Laatste redmiddel om tand in mond houden
, 3
Tandverlies
Uitneembare prothese
- Volledige prothese (VP)
- Par ële prothese (PP)
- Overkappingsprothese (OP)
o Op tanden = rootbanking
o Op implantaten
Edentaten
- Na extrac e – verdere kaakresorp e (involu e)
- Niet voor iedereen aanvaardbaar
- ‘oral cripple)
- Evolu e
o Totaal aantal edentaten ↓ in popula e
o Langer behouden (deel) tanden
o Aantal ouderen ↑
o Absolute aantal edentaten (nog) niet afnemen
Uitneembare par ële prothese
- Gegoten framebasis (CoCr) ter vervaning tanden en alveolaire kam
o Frameprothese
o Frameprothese in combina e met restaura e (kroon)
o Frameprothese in combina e met restaura e en a achementen
- Indica e voor gebruik a achementen = esthe ek
o Hogere parodontale belas ng tov vaste restaura es in zelfde MH omstandigheden
- Enkel indien geen plaque, zelfde uitkomst als vast
- Frameprothese vs plaatprothese
o Plaat tegen tanden aanliggen
o Frame : major connector die van tanden weg -> minder plaque
Problemen prothese
- Uitneembare par ële prothese
o Niet gebruiken prothese 31%
- Volledige prothese
o Enkel zachte of geple e voeding 29%
o Niet dragen prothese > 70j 2% - meesten dragen wel omdat esthe sch nodig
o Niet dragen onder prothese 11%
o Niet alle voeding kunnen kauwen 24%
o Kauwfunc e als zwak beschouwen 9%
Overkappingsprothese op tanden
- NIET DOEN
- Voornamelijk in OK (4x meer resorp e)
- Voordelen behouden tandwortels
o Kaakresorp e afnemen (8x meer over na 5j)
o Behoud propriocep e
o Guns gere fysiologische belas ng – minder krachten dan implantaten owv propriocep e
o Meer ‘gevoel’ met prothese
o Meer stabiliteit
o Betere accepta e
- Problemen
o Cariës en parodontale problemen
Pa ënt vaak geen goede MH
Onder prothese : afgeschermde omgeving met veel plaque
, 4
Vast herstel ter vervanging verloren tanden
Conven onele brug
- Materiaal
o Enkel metaal
o Metaal + opbakporselein (VMK)
o Verstevigde keramiek (homogeen of metaal keramiek) + porselein
- Voordeel : snel, esthe sch
- Nadeel
o Beschadiging buurtanden door omslijpen
o Succes ~ pijlerelementen
o Reinigbaarheid (moeilijker door pon c)
Solitair implantaat of implantaat gedragen brug
- Voordeel : geen buurtanden omslijpen
- Nadeel : langere jd nodig voor inheling, esthe sch niet al jd evident
Can lever brug of vrij-eindigende brug
- Zwevende brug – kan op tanden of implantaten
- Problemen
o Sterke belas ng door extensie pon c
Eigen tanden – snel breken
Implantaten : enkel indien niets anders mogelijk
Adhesief brug
- Voordeel : minimale prepara e buurtanden
- Nadeel : duurzaamheid ~ adhesief vermogen , metaal kan doorschemeren , reinigbaarheid
- Indirecte adhesie rug
o Materiaal
Metaal + opbakporselein
Glasvezel + kunstharstand
Zirconiumoxide + opbakporselein
- Directe adhesie rug
o Vaak voorlopig – jdens inheling implantaat
Beperkingen vaste restaura eve tandheelkunde
- Afwijkende kaakrela es chirurgische / orthodon sche voorbehandeling noodzakelijk
- Defecten processus alveolaris
o kan beperkt opgevangen door uitneembare kunstharsprothese
o igv vast herstel : chirurgisch herstel nodig
- Erns ge tandstandafwijkingen orhtodon sche voorbereiding nodig
Tandverlies en cognitieve functies
- Zo lang mogelijk eigen tanden in mond houden!
- Associa e (niet causaal) tussen tandverlies en cogni eve func es
o Meer tanden verliezen = meer nefast effect cogni eve func es
o Oud worden, gezond (ook mentaal) – belangrijk dat tanden houden
- Eigen tanden belangrijk
o Parodon s
Lokale chronische inflamma e : s jging beta-amyloid
Beta-amyloid demen e
o Kauwen : toevoer bloed naar hersenen
Minder tanden : minder goede voeding
Minder tanden : minder kauwkracht
- Verschil eigen tanden en implantaten
o PDL sterk bezenuwd : propriocep e
o In verband met aantal pyramidale cellen hypocampus
=> cogni eve func es en vaste EIGEN tanden belangrijk
