0
, AFSTUDEEROPDRACHT
Door Eliza, in opdracht Voeding & Diëtetiek Plaats
voor weerbericht. Hogeschool NTI Januari 2024
weerbericht
1
,Voorwoord
Met trots presenteer ik deze scriptie als afronding van mijn onderzoek naar voedingsadviezen bij
lipoedeem. Deze scriptie is het resultaat van een boeiende reis door de wereld van diëtetiek en
gezondheid. De complexiteit van lipoedeem vind ik een uitdaging en had lange tijd geleden mijn
interesse gewekt, door de beperkte informatie die beschikbaar was over de rol van voeding bij het
verminderen van klachten gerelateerd aan deze aandoening. Dankzij weerbericht, een
diëtistenpraktijk die zich inzet voor een breed scala aan gezondheidskwesties, kreeg ik de kans me te
verdiepen in dit onderwerp.
Met deze scriptie wil ik het team van weerbericht helpen de juiste voedingsadviezen te kunnen
voorschijven aan cliënten met lipoedeem. De focus van de geoptimaliseerde voedingsadviezen liggen
bij klachten verminderen en progressie vertragen. Het heeft veel inzicht gegeven in de nieuwste
literatuur en biedt een overzicht wat toegepast kan worden in de praktijk. Het is voor een ieder die
interesse heeft in dit onderwerp een aanrader om te lezen en kan gebruikt worden om de
voedingsadviezen bij de diëtist te optimaliseren.
Zonder de lipoedeem patiënten die hebben meegewerkt en de gespecialiseerde lipoedeem diëtisten
was dit onderzoek niet mogelijk, mijn dank naar hen is daarom groot. Daarnaast wil ik weerbericht
erg dankbaar voor de fijne samenwerking en het vertrouwen dat ze vanaf het begin in mij hadden. Tot
slot wil ik mijn afstudeerbegeleider, mevrouw weerbericht vanuit NTI erg bedanken, zonder haar
aanmoediging en begeleiding zou deze scriptie niet mogelijk zijn geweest.
2
, Samenvatting
Voor de opleiding Voeding en Diëtetiek aan hogeschool NTI is dit verslag voortgekomen waarbij
lipoedeem centraal staat. Dit afstudeeronderzoek is uitgevoerd voor weerbericht, een
diëtistenpraktijk waar vier diëtisten werkzaam zijn, gespecialiseerd in verschillende gebieden.
weerbericht heeft vijf locaties in weerbericht en werkt samen met zorginstanties.
Het onderzoek is tot stand gekomen doordat weerbericht met regelmaat cliënten met lipoedeem
treft in de praktijk en de behandeling complex bleek te zijn. Lipoedeem is een aandoening met
abnormale vet- en vochtophoping, wat vaak niet erkend wordt en een negatieve invloed heeft op de
kwaliteit van leven. Sinds 2014 is er een richtlijn voor dermatologen, wat helpt bij het inzetten van de
juiste behandeling, maar tot op heden wordt er weinig aandacht besteed aan het aspect voeding. Door
gebrek aan kennis bij vele diëtisten is het lastig om de juiste voedingsadviezen te kunnen geven.
weerbericht loopt er tegen aan dat cliënten met lipoedeem niet- of onvoldoende reageren op de
gebruikelijke adviezen van de Gezondheidsraad (2015), zoals 6 eetmomenten, minimaal 4
boterhammen per dag, 2 stuks fruit, 250 gram groente, etc. Cliënten geven aan dat resultaten
uitblijven ondanks dieettrouw te zijn, en bij sommige cliënten verergeren de klachten na het volgen
van de voedingsadviezen. Het is voor weerbericht onduidelijk welke voedingsadviezen het beste
voorgeschreven kunnen worden bij deze doelgroep.
Het onderzoek richt zich op het optimaliseren van de huidige voedingsadviezen in de praktijk. De
centrale vraag luidt als volgt: “op welke wijze kunnen voedingsadviezen bij lipoedeem worden
geoptimaliseerd met als doel klachten te verminderen?”. Om deze vraag te beantwoorden zijn er vier
deelvragen opgesteld.
Voor deelvraag één: “Wat zijn de meest voorkomende klachten bij lipoedeem en waar worden
lipoedeem klachten door veroorzaakt?” en twee: “Wat is de rol van voeding bij lipoedeem en hoe kan
voeding helpen bij het verminderen van klachten? is literatuuronderzoek uitgevoerd. Er is informatie
verkregen over de klachten bij lipoedeem en de oorzaak daarvan en er wordt gekeken naar de rol van
voeding bij lipoedeem en of en hoe voeding lipoedeem klachten kan verminderen. Voor deelvraag drie:
“Welke voedingsadviezen geven andere diëtisten aan cliënten met lipoedeem?” en vier: Hoe ervaren
lipoedeem patiënten de huidige voedingsadviezen en welke suggesties hebben zij ter verbetering?” is
kwalitatief praktijkonderzoek uitgevoerd in de vorm van interviews. Voor deelvraag drie zijn er drie
gespecialiseerde lipoedeem diëtisten geïnterviewd, met als doel meer te weten te komen over de
huidige voedingsadviezen in de praktijk. Voor deelvraag vier zijn er dertien lipoedeem patiënten
geïnterviewd, met als doel meer te weten te komen over de voedingservaring bij de diëtist en te
achterhalen welke behandelsuggesties zij aanraden.
Uit de literatuur blijkt dat onder andere pijn, een vergrootte omvang, snel blauwe plekken,
mobiliteitsproblemen en psychologische klachten het meest voorkomt. Om de voortgang te bepalen en
3
, AFSTUDEEROPDRACHT
Door Eliza, in opdracht Voeding & Diëtetiek Plaats
voor weerbericht. Hogeschool NTI Januari 2024
weerbericht
1
,Voorwoord
Met trots presenteer ik deze scriptie als afronding van mijn onderzoek naar voedingsadviezen bij
lipoedeem. Deze scriptie is het resultaat van een boeiende reis door de wereld van diëtetiek en
gezondheid. De complexiteit van lipoedeem vind ik een uitdaging en had lange tijd geleden mijn
interesse gewekt, door de beperkte informatie die beschikbaar was over de rol van voeding bij het
verminderen van klachten gerelateerd aan deze aandoening. Dankzij weerbericht, een
diëtistenpraktijk die zich inzet voor een breed scala aan gezondheidskwesties, kreeg ik de kans me te
verdiepen in dit onderwerp.
Met deze scriptie wil ik het team van weerbericht helpen de juiste voedingsadviezen te kunnen
voorschijven aan cliënten met lipoedeem. De focus van de geoptimaliseerde voedingsadviezen liggen
bij klachten verminderen en progressie vertragen. Het heeft veel inzicht gegeven in de nieuwste
literatuur en biedt een overzicht wat toegepast kan worden in de praktijk. Het is voor een ieder die
interesse heeft in dit onderwerp een aanrader om te lezen en kan gebruikt worden om de
voedingsadviezen bij de diëtist te optimaliseren.
Zonder de lipoedeem patiënten die hebben meegewerkt en de gespecialiseerde lipoedeem diëtisten
was dit onderzoek niet mogelijk, mijn dank naar hen is daarom groot. Daarnaast wil ik weerbericht
erg dankbaar voor de fijne samenwerking en het vertrouwen dat ze vanaf het begin in mij hadden. Tot
slot wil ik mijn afstudeerbegeleider, mevrouw weerbericht vanuit NTI erg bedanken, zonder haar
aanmoediging en begeleiding zou deze scriptie niet mogelijk zijn geweest.
2
, Samenvatting
Voor de opleiding Voeding en Diëtetiek aan hogeschool NTI is dit verslag voortgekomen waarbij
lipoedeem centraal staat. Dit afstudeeronderzoek is uitgevoerd voor weerbericht, een
diëtistenpraktijk waar vier diëtisten werkzaam zijn, gespecialiseerd in verschillende gebieden.
weerbericht heeft vijf locaties in weerbericht en werkt samen met zorginstanties.
Het onderzoek is tot stand gekomen doordat weerbericht met regelmaat cliënten met lipoedeem
treft in de praktijk en de behandeling complex bleek te zijn. Lipoedeem is een aandoening met
abnormale vet- en vochtophoping, wat vaak niet erkend wordt en een negatieve invloed heeft op de
kwaliteit van leven. Sinds 2014 is er een richtlijn voor dermatologen, wat helpt bij het inzetten van de
juiste behandeling, maar tot op heden wordt er weinig aandacht besteed aan het aspect voeding. Door
gebrek aan kennis bij vele diëtisten is het lastig om de juiste voedingsadviezen te kunnen geven.
weerbericht loopt er tegen aan dat cliënten met lipoedeem niet- of onvoldoende reageren op de
gebruikelijke adviezen van de Gezondheidsraad (2015), zoals 6 eetmomenten, minimaal 4
boterhammen per dag, 2 stuks fruit, 250 gram groente, etc. Cliënten geven aan dat resultaten
uitblijven ondanks dieettrouw te zijn, en bij sommige cliënten verergeren de klachten na het volgen
van de voedingsadviezen. Het is voor weerbericht onduidelijk welke voedingsadviezen het beste
voorgeschreven kunnen worden bij deze doelgroep.
Het onderzoek richt zich op het optimaliseren van de huidige voedingsadviezen in de praktijk. De
centrale vraag luidt als volgt: “op welke wijze kunnen voedingsadviezen bij lipoedeem worden
geoptimaliseerd met als doel klachten te verminderen?”. Om deze vraag te beantwoorden zijn er vier
deelvragen opgesteld.
Voor deelvraag één: “Wat zijn de meest voorkomende klachten bij lipoedeem en waar worden
lipoedeem klachten door veroorzaakt?” en twee: “Wat is de rol van voeding bij lipoedeem en hoe kan
voeding helpen bij het verminderen van klachten? is literatuuronderzoek uitgevoerd. Er is informatie
verkregen over de klachten bij lipoedeem en de oorzaak daarvan en er wordt gekeken naar de rol van
voeding bij lipoedeem en of en hoe voeding lipoedeem klachten kan verminderen. Voor deelvraag drie:
“Welke voedingsadviezen geven andere diëtisten aan cliënten met lipoedeem?” en vier: Hoe ervaren
lipoedeem patiënten de huidige voedingsadviezen en welke suggesties hebben zij ter verbetering?” is
kwalitatief praktijkonderzoek uitgevoerd in de vorm van interviews. Voor deelvraag drie zijn er drie
gespecialiseerde lipoedeem diëtisten geïnterviewd, met als doel meer te weten te komen over de
huidige voedingsadviezen in de praktijk. Voor deelvraag vier zijn er dertien lipoedeem patiënten
geïnterviewd, met als doel meer te weten te komen over de voedingservaring bij de diëtist en te
achterhalen welke behandelsuggesties zij aanraden.
Uit de literatuur blijkt dat onder andere pijn, een vergrootte omvang, snel blauwe plekken,
mobiliteitsproblemen en psychologische klachten het meest voorkomt. Om de voortgang te bepalen en
3
