Samenvatting LES 1 : VERMAATSCHAPPELIJKING

COMMUNITY BASED WERKEN IN
INTERNATIONAAL PERSPECTIEF.
LES 1 : VERMAATSCHAPPELIJKING

- Gemeenschapsgerichtwerken = na te streven ideaal, als je zo werkt dan ben je goed bezig
- Ook beetje containerbegrip: lijkt soms over andere dingen te gaan



1. WHAT’S IN A NAME?

- Waar kwam je de term ‘vermaatschappelijking’ al tegen?

- Wat werd ermee bedoeld?
 meer inzetten op context
 meer inclusie
 kwaliteit van leven
 iedereen hoort erbij
 gelijkwaardigheid
 gezamenlijke verantwoordelijkheid



- Jo Vandeurzen, op 29 november 2012 (Vlaams Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 2009-
2019  zie filmpje

- Katrien Schryvers, op 30 mei 2022 (Vlaams Parlementslid, Commissie Welzijn)  zie filmpje
 Meer recente uitspraak
 Mensen de nodige zorg bieden binnen hun eigen omgeving door mensen die nabij zijn.
Zorg krijgen van mensen die je graag ziet, buiten de voorziening.
 Verschillen tussen twee filmpjes:
Katrien wil weg van de voorzieningen en Jo wil de voorzieningen integreren in de
samenleving.



1.1. VERMAATSCHAPPELIJKING IS HOT

- Populaire term met een hoge aaibaarheidsfactor

- Tegelijk: containerbegrip dat vele ladingen dekt
 Dezelfde terminologie, andere invulling/visie
 Onderhevig aan discussie en kritiek
 Het wordt heel veel gebruikt, maar iedereen geeft er een andere betekenis aan.

, 1.2. SOCIO-HISTORISCHE ONTLEDING


LAAG 1: DE SOCIALE RELATIE TUSSEN OVERHEID EN BURGERS (BOUVERNE-DE BIE, 2015;
SERRIEN & DE BACKER, 2016)

- Complex begrip, daarom concept gaan ontrafelen

- Gaat over relatie tussen burgers en overheid

- In de geschiedenis zien we ook al wortels van vorm van vermaatschappelijking

- 1830: Klassiek-liberale staatsopvatting
 De overheid komt zo min mogelijk tussen in private aangelegenheden.
 Geen beschermende maatregelen, geen ziekteverlof, geen pensioen…Rol van overheid was
enkel beschermen van individuele vrijheid MAAR hier kwam verandering in

- Eind 19de eeuw: sociale kwestie
 Slechte leefomstandigheden en grote kindersterfte zorgden voor sociale onrust.
 leefomstandigheden waren schrijnend

- Eind 19de – begin 20ste eeuw: Van afstandelijke naar sociale relatie tussen overheid en
burgers/gezinnen
 Overheid en burgers komen dichter bij elkaar
 Overheid gaat rol vervullen in private sfeer;
 Bv. 1914: Invoering leerplicht , als gemeenschap willen we die zorg opnemen
 Bv. Gesubsidieerde liefdadigheid
 Bv. Sociaal beleid & sociale voorzieningen




LAAG 2: DEÏNSTITUTIONALISERING EN ‘COMMUNITY CARE’ (STEYAERT, 2014;
DEMESMAEKER & VAN TONGEL, 2014)

- 1960/1970: Kritiek op de residentiële zorg
 Langdurige residentiële zorg
 Sluiting grote psychiatrische instellingen
 Begrip ‘Community care’: Extramuralisering van de zorg
o Extramuralisering: streven om buiten de muren van instelling goede zorg te bieden
 Onderscheid in de (gezondheids)zorg tussen eerste, tweede, derde & nulde lijn
 Vermaatschappelijking = zorg in en door de gemeenschap, desinstitutionalisering
o In sommige landen werd desinstitutionalisering in de wet vastgelegd  België was
hier veel later mee
 Segregatie: mensen werden in grote voorzieningen geplaatst, hier verloren ze al hun rechten
 dit wilden ze weg en daarom was er een tegenbeweging voor meer inspraak en rechten
terug te krijgen.
 Mensen moeten in zo’n normaal mogelijke omstandigheden kunnen leven
 Samenleving moet zich kunnen aanpassen, zodat ze het gevoel hebben dat ze erbij horen 
Doel was inclusie