Hoofdstuk 8: verbetering
8.1 Inleiding: wat is human enhancement?
Medische technologie zorgt voor verlichting van pijn en lijden. We zijn
onvoldoende bewust van de nadelige gevolgen v/d medische greep op ons leven
Medicalisering om gezondheidsproblemen te voorkomen maar heeft er zelf
nieuwe gecreëerd
Definitie: 3 delen
o Gebruik van biomedische technieken…
(Geneesmiddelen = meest voor de hand liggende voorbeeld)
o … om lichamelijke en psychologische eigenschappen te verbeteren…
(Doorzettingsvermogen, wilskracht)
o … voorbij de normaliteit of gezondheid
(Wat is een ziekte? Moeilijk te zeggen, verbeteren van gezonde mensen)
Verschillende domeinen: verbeteren van mensen
o Verbetering v/h lichaam = physical enhancement bv: doping, cosmetische
chirurgie, mag je mensen verkleinen om het klimaat te redden?
hebben kleinere ‘voetafdruk’
o Verbetering v/d geest = cognitive enhancement bv: geneesmiddel voor
mensen met ADHD mensen zonder gebruiken relatine ook voor
verbetering uithoudingsvermogen, cosmetische psychofarmacologie
‘normale’ mensen verbeteren (Prozac, Kramer)
o Verbetering v/d moraliteit (het goede doen) = moral enhancement ; morele
kenmerken verbeteren verhoogde morele aandacht, morele motivatie
verbeteren, wilskracht vergroten bv: gedragsbooster pilletjes, boek: “als
we middel vinden om moreel vermogen te verbeteren, dan moeten we dat
doe” (klimaatverandering)
8.2 Is verbetering immoreel?
3 argumenten:
o Onnatuurlijkheid (playing God): verbeteren is onnatuurlijk dus
problematisch; onvoorzichtig, walgelijk, gevaarlijk,… ; de ladder van het
leven = scala natura (goddelijke ordening) als we daar aan prutsen dan
verstoren we de ordening en zeggen we dat we die willen veranderen. Elke
soort heeft zijn eigen plek in die ordening. Is duidelijk antropocentrisch
(mieren die nuttig zijn voor de mens staan hoger dan vervelende insecten).
bv: GMO campagnebeelden van Greenpeace
o Het is fout iets aan die natuur te veranderen door verbetertechnieken,
maar niet verkeerd om ze door genezing weer dichter tegen het ideaal
te brengen
o Michael Sandel (Kantiaans argument): tegen genetisch verbeteren van
embryo’s, gaat in tegen waardering voor gegevenheid
o Ongelijkheid (bv: doping): financiële en morele ongelijkheid heel duur
en niet iedereen heeft er toegang tot, soort Mattheüs effect waarbij enkel
, rijken er van profiteren en rijken krijgen meer rechten kan ervoor zorgen
dat we met 2 soorten mensen overblijven: soort slaven en de bazen van de
slaven ; geen principieel bezwaar want denkbaar dat nieuwe
verbeteringstechniek in samenleving voor iedereen beschikbaar gemaakt
wordt
o Wapenwedloop: enhancement leidt tot arms race, verbetering immoreel
want leidt tot wapenwedloop waarbij veel geld gepompt wordt in doel dat
situatie niet verandert, oorspronkelijke hiërarchie blijft bewaard, MAAR
geen principieel bezwaar
2 extra argumenten
o Authenticiteit: negatieve verandering aan hun persoon zijn medicatie
die zorgt dat emoties gedempt worden ; bij iemand die hypergevoelig is
dan nemen we iets van authentieke zelf weg, MAAR sommige zeggen dat
ze zo juist wel hun authentieke zelf kunnen zijn
o Manier waarop we een doel bereiken/gebruiken bv: afvallen, of
natuurlijk door op eten te letten of snel door gebruik van medicatie 2e
manier is minder waardevol want als we zelf auteur zijn, vinden we het
waardevoller ; MAAR sommigen vinden het waardevoller het doel te
bereiken al is het met verbetering dan het helemaal niet te bereiken
8.3 Verbetering en menselijke natuur
In sport wordt gezegd dat idealen niet op alle mogelijke manieren mogen worden
nagestreefd. Zo mag men niet sneller worden door doping. Andere manieren van
beter worden zijn wel toegestaan.
Mensen zijn erop uit beter en beter te presenteren. Drang naar vooruitgang en
verbetering. We kunnen dankzij technologie en andere aspecten van onze cultuur
onze natuur verbeteren. Veel in onze cultuur is gericht op verbetering: leven
veiliger en aangenamer maken.
Cultuur stelt ons in staat om erg goed in bijna elke omgeving te overleven.
Verbetering die we met cultuur associëren is vaak gerealiseerd door middel van
techniek. Tegelijk mag men culturele verbeteringen niet verengen tot
technologische verbeteringen.
Vaak is het zo dat technologie de verbetering eerder vergemakkelijkt. Bepaalde
vermogens verbeteren erdoor maar creëert ook nieuwe vermogens.
8.4 Verbetering en (of door) therapie
Kritiek tegen gebruik van technologie buiten gebied waarvoor die ontwikkeld was,
vooral medische technologie om gezonde mensen te verbeteren
Twee problematische/dubieuze claims
o Er is een scherp onderscheid tussen verbetering en therapie
o Er is een scherp onderscheid tussen medische en niet-medische
verbetering
8.1 Inleiding: wat is human enhancement?
Medische technologie zorgt voor verlichting van pijn en lijden. We zijn
onvoldoende bewust van de nadelige gevolgen v/d medische greep op ons leven
Medicalisering om gezondheidsproblemen te voorkomen maar heeft er zelf
nieuwe gecreëerd
Definitie: 3 delen
o Gebruik van biomedische technieken…
(Geneesmiddelen = meest voor de hand liggende voorbeeld)
o … om lichamelijke en psychologische eigenschappen te verbeteren…
(Doorzettingsvermogen, wilskracht)
o … voorbij de normaliteit of gezondheid
(Wat is een ziekte? Moeilijk te zeggen, verbeteren van gezonde mensen)
Verschillende domeinen: verbeteren van mensen
o Verbetering v/h lichaam = physical enhancement bv: doping, cosmetische
chirurgie, mag je mensen verkleinen om het klimaat te redden?
hebben kleinere ‘voetafdruk’
o Verbetering v/d geest = cognitive enhancement bv: geneesmiddel voor
mensen met ADHD mensen zonder gebruiken relatine ook voor
verbetering uithoudingsvermogen, cosmetische psychofarmacologie
‘normale’ mensen verbeteren (Prozac, Kramer)
o Verbetering v/d moraliteit (het goede doen) = moral enhancement ; morele
kenmerken verbeteren verhoogde morele aandacht, morele motivatie
verbeteren, wilskracht vergroten bv: gedragsbooster pilletjes, boek: “als
we middel vinden om moreel vermogen te verbeteren, dan moeten we dat
doe” (klimaatverandering)
8.2 Is verbetering immoreel?
3 argumenten:
o Onnatuurlijkheid (playing God): verbeteren is onnatuurlijk dus
problematisch; onvoorzichtig, walgelijk, gevaarlijk,… ; de ladder van het
leven = scala natura (goddelijke ordening) als we daar aan prutsen dan
verstoren we de ordening en zeggen we dat we die willen veranderen. Elke
soort heeft zijn eigen plek in die ordening. Is duidelijk antropocentrisch
(mieren die nuttig zijn voor de mens staan hoger dan vervelende insecten).
bv: GMO campagnebeelden van Greenpeace
o Het is fout iets aan die natuur te veranderen door verbetertechnieken,
maar niet verkeerd om ze door genezing weer dichter tegen het ideaal
te brengen
o Michael Sandel (Kantiaans argument): tegen genetisch verbeteren van
embryo’s, gaat in tegen waardering voor gegevenheid
o Ongelijkheid (bv: doping): financiële en morele ongelijkheid heel duur
en niet iedereen heeft er toegang tot, soort Mattheüs effect waarbij enkel
, rijken er van profiteren en rijken krijgen meer rechten kan ervoor zorgen
dat we met 2 soorten mensen overblijven: soort slaven en de bazen van de
slaven ; geen principieel bezwaar want denkbaar dat nieuwe
verbeteringstechniek in samenleving voor iedereen beschikbaar gemaakt
wordt
o Wapenwedloop: enhancement leidt tot arms race, verbetering immoreel
want leidt tot wapenwedloop waarbij veel geld gepompt wordt in doel dat
situatie niet verandert, oorspronkelijke hiërarchie blijft bewaard, MAAR
geen principieel bezwaar
2 extra argumenten
o Authenticiteit: negatieve verandering aan hun persoon zijn medicatie
die zorgt dat emoties gedempt worden ; bij iemand die hypergevoelig is
dan nemen we iets van authentieke zelf weg, MAAR sommige zeggen dat
ze zo juist wel hun authentieke zelf kunnen zijn
o Manier waarop we een doel bereiken/gebruiken bv: afvallen, of
natuurlijk door op eten te letten of snel door gebruik van medicatie 2e
manier is minder waardevol want als we zelf auteur zijn, vinden we het
waardevoller ; MAAR sommigen vinden het waardevoller het doel te
bereiken al is het met verbetering dan het helemaal niet te bereiken
8.3 Verbetering en menselijke natuur
In sport wordt gezegd dat idealen niet op alle mogelijke manieren mogen worden
nagestreefd. Zo mag men niet sneller worden door doping. Andere manieren van
beter worden zijn wel toegestaan.
Mensen zijn erop uit beter en beter te presenteren. Drang naar vooruitgang en
verbetering. We kunnen dankzij technologie en andere aspecten van onze cultuur
onze natuur verbeteren. Veel in onze cultuur is gericht op verbetering: leven
veiliger en aangenamer maken.
Cultuur stelt ons in staat om erg goed in bijna elke omgeving te overleven.
Verbetering die we met cultuur associëren is vaak gerealiseerd door middel van
techniek. Tegelijk mag men culturele verbeteringen niet verengen tot
technologische verbeteringen.
Vaak is het zo dat technologie de verbetering eerder vergemakkelijkt. Bepaalde
vermogens verbeteren erdoor maar creëert ook nieuwe vermogens.
8.4 Verbetering en (of door) therapie
Kritiek tegen gebruik van technologie buiten gebied waarvoor die ontwikkeld was,
vooral medische technologie om gezonde mensen te verbeteren
Twee problematische/dubieuze claims
o Er is een scherp onderscheid tussen verbetering en therapie
o Er is een scherp onderscheid tussen medische en niet-medische
verbetering
