Supply chain management
1
,Inhoudsopgave
Leerdoelen Supply chain................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1 Supply chain............................................................................................................................... 5
1.1 Wat is een supply chain?................................................................................................................................5
1.2 Actoren in de supply chain.............................................................................................................................5
1.3 Invloeden op de supply chain.........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2 supply chain management.......................................................................................................... 8
2.1 Essentie van supply chain management........................................................................................................8
2.2 Voorwaarden voor supply chain management..............................................................................................9
2.3 Klantgericht denken en doen.........................................................................................................................9
2.4 Efficiënt Consumer Response (ECR)..............................................................................................................10
Hoofdstuk 3 Supply chain logistics................................................................................................................ 11
3.1 Van logistiek naar SCM................................................................................................................................11
3.2 Integraal logistiek raamwerk voor de keten................................................................................................12
3.3 vLm ketenmodel...........................................................................................................................................13
3.4 Ketenomkering en verdichten van logistieke stromen.................................................................................14
Hoofdstuk 4 Supply chain strategie.............................................................................................................. 14
4.1 Strategie en doelstellingen ketenpartners...................................................................................................14
4.2 Lean en agile supply chains..........................................................................................................................15
4.3 Duurzame supply chains...............................................................................................................................17
4.4 Risico’s in supply chains...............................................................................................................................18
Hoofdstuk 5 Grondvorm supply chain.......................................................................................................... 18
5.1 Ontwerpvariabelen voor een supply chain...................................................................................................18
5.2 Voorraadvorming in ketenperspectief.........................................................................................................19
5.3 Closed loop supply chains.............................................................................................................................20
5.4 Van ketens naar netwerken.........................................................................................................................20
Hoofdstuk 6 Besturing supply chain............................................................................................................. 21
6.1 Markt, centrale regie of decentrale samenwerking?...................................................................................21
6.2 Macht en supply chain management...........................................................................................................21
6.3 Sales & Operations planning........................................................................................................................22
6.4 VMI en CPFR.................................................................................................................................................23
Hoofdstuk 7 ICT in de supply chain............................................................................................................... 25
7.1 Neutraal Logistiek Informatie Platform.......................................................................................................25
7.2 ERP-systemen en SCM-applicaties...............................................................................................................25
2
, 7.3 Big data en cloud computing.......................................................................................................................26
7.4 Intelligent Agents.........................................................................................................................................27
Hoofdstuk 8 Organisatie van de supply chain...............................................................................................27
8.1 Soorten ketenregisseurs...............................................................................................................................27
8.2 ontwikkelingsstadia in SCM.........................................................................................................................28
Hoofdstuk 9 Supply chain KPI’s.................................................................................................................... 29
9.1 De rol van KPI’s.............................................................................................................................................29
9.2 Het SCOR-model...........................................................................................................................................29
9.3 Balanced Scorecard......................................................................................................................................30
9.4 Prestatie-indicatoren voor de keten.............................................................................................................31
Hoofdstuk 10 E-commerce en SCM............................................................................................................... 32
10.1 introductie e-commerce.............................................................................................................................32
10.3 Veranderde supply chains..........................................................................................................................32
10.4 Samenwerken in e-commerce....................................................................................................................34
Hoofdstuk 12 Win-winsamenwerking in supply chains.................................................................................34
12.1 Het creëren van winst door samenwerking...............................................................................................34
12.2 Gain-sharing en pain-sharing.....................................................................................................................35
12.3 Supply chain finance..................................................................................................................................35
12.4 Reversed factoring....................................................................................................................................36
3
,Leerdoelen Supply chain
De student is in staat de actoren van een keten te benoemen.
De student is in staat om vraag-gestuurde dienstverlening van de organisatie te
identificeren.
De student is in staat om de interne behoeften te identificeren en toe te wijzen naar
actoren (partijen) die nodig zijn om het organisatiedoel te bereiken.
De student weet aan te geven wat het effect van voorraadhouden in de keten is.
De student is in staat aan te geven op welke wijze een keten te verduurzamen is.
De student herkent vanuit interne en externe behoeften welke sturing een keten nodig
heeft.
De student herkent ICT-technologie methoden voor ketenbesturing.
De student begrijpt het verschil tussen supply chain management en logistiek.
De student is in staat KPI's te benoemen ten aanzien van de verschillende hoofdstromen
van de onderneming.
De student is in staat om de ontwikkelingen op gebied van digitalisering in de keten aan te
geven.
De student is in staat om aan te geven welke voordelen ketensamenwerking heeft voor de
betrokken partijen.
De student is in staat om een keten te simuleren.
4
,Hoofdstuk 1 Supply chain
1.1 Wat is een supply chain?
Supply chain bestaat uit diverse partijen die er samen voor zorgen dat aan de klantbehoefte
tegemoetgekomen wordt. Allemaal achtereenvolgende partijen die waarde toevoegen in de
keten. Een supply chain bestaat uit minimaal twee interfaces dus drie zelfstandige
organisaties.
Korte supply chain: bestaande uit een onderneming, een leverancier en een klant.
Uitgebreide supply chain: die ook de leveranciers van leverancier en de klanten van
de klant omvat.
Ultieme supply chain: bestaat uit alle organisaties die betrokken zijn bij een product.
In een supply chain vindt de productie proactief plaats, er wordt geanticipeerd op een te
verwachten vraag zo dat dat die vraag al gerealiseerd is. In een demand chain wordt eerst
afgewacht wat de vraag is en aan de hand daarvan wordt bepaald hoeveel geproduceerd
moet worden.
Logistieke grondvormen
Pijplijn, een ononderbroken proces
Keten, wanneer de pijplijn onderbroken wordt door verantwoordelijkheids- en/ of
eigendomsoverdracht
Shared resources, wanneer twee verschillende product-marktcombinaties een
gemeenschappelijke capaciteitsbron hebben.
Convergentie, wanneer stromen samenkomen, dus vanuit verschillende processen
naar één proces convergeren.
Divergentie, wanneer één stroom divergeert naar verschillende stromen.
Netwerk, wanneer er sprake is van zowel convergentie als divergentie.
1.2 Actoren in de supply chain
Actoren zijn partijen die een rol kunnen spelen in de supply chain.
Elke keten begint met een oerproducent. Oerproducenten produceren de zogenaamd raw
materials en kunnen direct leveren aan de consument.
Wanneer oerproducenten niet rechtstreeks aan consumenten (business-to-consumer)
leveren omdat hun producten niet rechtstreeks bruikbaar zijn, er is dan spraken van een
business-to-business situatie.
5
, Fabrikanten ook wel Original Equipment Manufractures (OEM’s) onderscheiden we in:
Tier 1 (first tier) suppliers, de directe leveranciers van de fabrikanten van
eindproducten.
Tier 2 (second tier) suppliers, de leveranciers van de Tier 1 suppliers.
Tier 3 (third tier) suppliers, die de Tier 2 suppliers beleveren
Material suppliers, die de materialen leveren.
De schaal vergroting bij Fabrikanten is een direct gevolg van de internationalisering (de
toenemende oriëntatie op het buitenland) en de daarmee verbonden globalisering (de
toenemende internationale onderlinge afhankelijkheid). Veel fabrikanten delen productie
uitbesteden aan lagelonenlanden ook wel offshoring. Het terughalen van productie voor
kwaliteitsverbetering wordt aangeduid als backshoring of reshoring.
Groothandelaren (distributors of wholesalers) zijn partijen die meestal grootschalige
producten van de producenten afnemen en vervolgens doorverkopen. Groothandelaren
leveren toegevoegde waarde door assortimentssamenstelling en door het overbruggen van
hoeveelheids-, plaats- en tijdverschillen. Ook hoedanigheidsverschillen ook wel value-
added logistics (het ompakken en verpakken in verschillende hoeveelheden en met andere
opschriften).
Detaillisten of retailers zijn distribuanten, die producten, meestal in klein verpakkingen, aan
de consument leveren. Een detaillist is de één na laatste schakel in de keten en voegt
waarde toe door bijvoorbeeld beheer, marketing, verkoop en opslag. Veel concurrentie bij
detailhandel en dus veel sanering.
Logistieke dienstverleners leveren logistieke diensten zoals transporteurs, opslag maar ook
value-added activiteiten.
Logistieke dienstverleners worden ook wel aangeduid als third party logistic providers
(3pl’s) omdat ze als derde worden ingehuurd door verladers (organisaties die opdracht
geven voor het vervoeren).
Er zijn ook fourth party logistic providers (4pl’s). Hier hebben de providers zelf de
touwtjes in handen.
Als laatst zijn er ook fifth party logistics providers (5pl’s), een partij die
aanvoernetwerken ontwikkelt en implementeert.
(Lucht)havenbedrijven bestaan uit mainports, een mainport is een knooppunt van
belangrijke transportroutes en is belangrijk voor de economie, vanwege de directe
werkgelegenheid, die transport, opslag en overslag bieden. Er bestaan ook greenport (focus
op groene bedrijvigheid) en brainport (focus op kennis)
Noodzaak tot samenwerking
6
1
,Inhoudsopgave
Leerdoelen Supply chain................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1 Supply chain............................................................................................................................... 5
1.1 Wat is een supply chain?................................................................................................................................5
1.2 Actoren in de supply chain.............................................................................................................................5
1.3 Invloeden op de supply chain.........................................................................................................................8
Hoofdstuk 2 supply chain management.......................................................................................................... 8
2.1 Essentie van supply chain management........................................................................................................8
2.2 Voorwaarden voor supply chain management..............................................................................................9
2.3 Klantgericht denken en doen.........................................................................................................................9
2.4 Efficiënt Consumer Response (ECR)..............................................................................................................10
Hoofdstuk 3 Supply chain logistics................................................................................................................ 11
3.1 Van logistiek naar SCM................................................................................................................................11
3.2 Integraal logistiek raamwerk voor de keten................................................................................................12
3.3 vLm ketenmodel...........................................................................................................................................13
3.4 Ketenomkering en verdichten van logistieke stromen.................................................................................14
Hoofdstuk 4 Supply chain strategie.............................................................................................................. 14
4.1 Strategie en doelstellingen ketenpartners...................................................................................................14
4.2 Lean en agile supply chains..........................................................................................................................15
4.3 Duurzame supply chains...............................................................................................................................17
4.4 Risico’s in supply chains...............................................................................................................................18
Hoofdstuk 5 Grondvorm supply chain.......................................................................................................... 18
5.1 Ontwerpvariabelen voor een supply chain...................................................................................................18
5.2 Voorraadvorming in ketenperspectief.........................................................................................................19
5.3 Closed loop supply chains.............................................................................................................................20
5.4 Van ketens naar netwerken.........................................................................................................................20
Hoofdstuk 6 Besturing supply chain............................................................................................................. 21
6.1 Markt, centrale regie of decentrale samenwerking?...................................................................................21
6.2 Macht en supply chain management...........................................................................................................21
6.3 Sales & Operations planning........................................................................................................................22
6.4 VMI en CPFR.................................................................................................................................................23
Hoofdstuk 7 ICT in de supply chain............................................................................................................... 25
7.1 Neutraal Logistiek Informatie Platform.......................................................................................................25
7.2 ERP-systemen en SCM-applicaties...............................................................................................................25
2
, 7.3 Big data en cloud computing.......................................................................................................................26
7.4 Intelligent Agents.........................................................................................................................................27
Hoofdstuk 8 Organisatie van de supply chain...............................................................................................27
8.1 Soorten ketenregisseurs...............................................................................................................................27
8.2 ontwikkelingsstadia in SCM.........................................................................................................................28
Hoofdstuk 9 Supply chain KPI’s.................................................................................................................... 29
9.1 De rol van KPI’s.............................................................................................................................................29
9.2 Het SCOR-model...........................................................................................................................................29
9.3 Balanced Scorecard......................................................................................................................................30
9.4 Prestatie-indicatoren voor de keten.............................................................................................................31
Hoofdstuk 10 E-commerce en SCM............................................................................................................... 32
10.1 introductie e-commerce.............................................................................................................................32
10.3 Veranderde supply chains..........................................................................................................................32
10.4 Samenwerken in e-commerce....................................................................................................................34
Hoofdstuk 12 Win-winsamenwerking in supply chains.................................................................................34
12.1 Het creëren van winst door samenwerking...............................................................................................34
12.2 Gain-sharing en pain-sharing.....................................................................................................................35
12.3 Supply chain finance..................................................................................................................................35
12.4 Reversed factoring....................................................................................................................................36
3
,Leerdoelen Supply chain
De student is in staat de actoren van een keten te benoemen.
De student is in staat om vraag-gestuurde dienstverlening van de organisatie te
identificeren.
De student is in staat om de interne behoeften te identificeren en toe te wijzen naar
actoren (partijen) die nodig zijn om het organisatiedoel te bereiken.
De student weet aan te geven wat het effect van voorraadhouden in de keten is.
De student is in staat aan te geven op welke wijze een keten te verduurzamen is.
De student herkent vanuit interne en externe behoeften welke sturing een keten nodig
heeft.
De student herkent ICT-technologie methoden voor ketenbesturing.
De student begrijpt het verschil tussen supply chain management en logistiek.
De student is in staat KPI's te benoemen ten aanzien van de verschillende hoofdstromen
van de onderneming.
De student is in staat om de ontwikkelingen op gebied van digitalisering in de keten aan te
geven.
De student is in staat om aan te geven welke voordelen ketensamenwerking heeft voor de
betrokken partijen.
De student is in staat om een keten te simuleren.
4
,Hoofdstuk 1 Supply chain
1.1 Wat is een supply chain?
Supply chain bestaat uit diverse partijen die er samen voor zorgen dat aan de klantbehoefte
tegemoetgekomen wordt. Allemaal achtereenvolgende partijen die waarde toevoegen in de
keten. Een supply chain bestaat uit minimaal twee interfaces dus drie zelfstandige
organisaties.
Korte supply chain: bestaande uit een onderneming, een leverancier en een klant.
Uitgebreide supply chain: die ook de leveranciers van leverancier en de klanten van
de klant omvat.
Ultieme supply chain: bestaat uit alle organisaties die betrokken zijn bij een product.
In een supply chain vindt de productie proactief plaats, er wordt geanticipeerd op een te
verwachten vraag zo dat dat die vraag al gerealiseerd is. In een demand chain wordt eerst
afgewacht wat de vraag is en aan de hand daarvan wordt bepaald hoeveel geproduceerd
moet worden.
Logistieke grondvormen
Pijplijn, een ononderbroken proces
Keten, wanneer de pijplijn onderbroken wordt door verantwoordelijkheids- en/ of
eigendomsoverdracht
Shared resources, wanneer twee verschillende product-marktcombinaties een
gemeenschappelijke capaciteitsbron hebben.
Convergentie, wanneer stromen samenkomen, dus vanuit verschillende processen
naar één proces convergeren.
Divergentie, wanneer één stroom divergeert naar verschillende stromen.
Netwerk, wanneer er sprake is van zowel convergentie als divergentie.
1.2 Actoren in de supply chain
Actoren zijn partijen die een rol kunnen spelen in de supply chain.
Elke keten begint met een oerproducent. Oerproducenten produceren de zogenaamd raw
materials en kunnen direct leveren aan de consument.
Wanneer oerproducenten niet rechtstreeks aan consumenten (business-to-consumer)
leveren omdat hun producten niet rechtstreeks bruikbaar zijn, er is dan spraken van een
business-to-business situatie.
5
, Fabrikanten ook wel Original Equipment Manufractures (OEM’s) onderscheiden we in:
Tier 1 (first tier) suppliers, de directe leveranciers van de fabrikanten van
eindproducten.
Tier 2 (second tier) suppliers, de leveranciers van de Tier 1 suppliers.
Tier 3 (third tier) suppliers, die de Tier 2 suppliers beleveren
Material suppliers, die de materialen leveren.
De schaal vergroting bij Fabrikanten is een direct gevolg van de internationalisering (de
toenemende oriëntatie op het buitenland) en de daarmee verbonden globalisering (de
toenemende internationale onderlinge afhankelijkheid). Veel fabrikanten delen productie
uitbesteden aan lagelonenlanden ook wel offshoring. Het terughalen van productie voor
kwaliteitsverbetering wordt aangeduid als backshoring of reshoring.
Groothandelaren (distributors of wholesalers) zijn partijen die meestal grootschalige
producten van de producenten afnemen en vervolgens doorverkopen. Groothandelaren
leveren toegevoegde waarde door assortimentssamenstelling en door het overbruggen van
hoeveelheids-, plaats- en tijdverschillen. Ook hoedanigheidsverschillen ook wel value-
added logistics (het ompakken en verpakken in verschillende hoeveelheden en met andere
opschriften).
Detaillisten of retailers zijn distribuanten, die producten, meestal in klein verpakkingen, aan
de consument leveren. Een detaillist is de één na laatste schakel in de keten en voegt
waarde toe door bijvoorbeeld beheer, marketing, verkoop en opslag. Veel concurrentie bij
detailhandel en dus veel sanering.
Logistieke dienstverleners leveren logistieke diensten zoals transporteurs, opslag maar ook
value-added activiteiten.
Logistieke dienstverleners worden ook wel aangeduid als third party logistic providers
(3pl’s) omdat ze als derde worden ingehuurd door verladers (organisaties die opdracht
geven voor het vervoeren).
Er zijn ook fourth party logistic providers (4pl’s). Hier hebben de providers zelf de
touwtjes in handen.
Als laatst zijn er ook fifth party logistics providers (5pl’s), een partij die
aanvoernetwerken ontwikkelt en implementeert.
(Lucht)havenbedrijven bestaan uit mainports, een mainport is een knooppunt van
belangrijke transportroutes en is belangrijk voor de economie, vanwege de directe
werkgelegenheid, die transport, opslag en overslag bieden. Er bestaan ook greenport (focus
op groene bedrijvigheid) en brainport (focus op kennis)
Noodzaak tot samenwerking
6
