Samenvatting voortgezet boekhouden
Hoofdstuk 1: De verslaggeving
1.1 De verslaggeving in het algemeen
De boekhouding leidt tot ten minste twee financiële overzichten: de balans en de winst- en
verliesrekening (of resultatenrekening). Deze overzichten worden allereerst opgesteld voor de leiding
van een onderneming interne jaarrekening. Daarnaast stelt de onderneming een financieel overzicht
op voor externe gebruikers externe jaarrekening. De externe jaarrekening moet openbaar gemaakt
worden gepubliceerde jaarrekening of publicatiestukken. De jaarrekening die wordt opgesteld voor
de belastingdienst is de fiscale jaarrekening.
Een integraal verslag is een weergave van de prestaties en toestand van een onderneming, waarbij
wordt gekeken naar zowel financiële als niet-financiële aspecten en dan ook naar de samenhang. Het
integrale verslag informeert over de mate waarin een onderneming maatschappelijk verantwoord heeft
ondernomen in een periode.
1.2 De interne verslaggeving en het klassieke resultatenoverzicht
1.3 De interne verslaggeving en het analytische resultatenoverzicht
Met behulp van een analytisch resultatenoverzicht kunnen we dingen terugvinden over de resultaten in
het omvormingsproces. Voor de analyse van deelresultaten is het handig om gebruik te maken van
“downdrilling”, waarbij d.m.v. muiskliks in onderliggende overzichten de resultaten steeds verder
worden gedetailleerd.
Vergelijking van cijfers van de interne verslaggeving
Periodevergelijking = per individueel bedrijf gelijksoortige cijfers uit verschillende perioden
vergelijken
Budgetvergelijking = de cijfers of ratio’s vergelijken met de begrote cijfers of ratio’s
Bedrijfsvergelijking = zowel absolute cijfers als verhoudingscijfers van een individueel bedrijf
vergelijken met de gemiddelde cijfers van gelijksoortige bedrijven in dezelfde branche
1.4 Functie van de externe verslaggeving
Verantwoordingsfunctie = het periodiek afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid
aan de vermogensverschaffers
Allocatiefunctie/informatiefunctie
1.5 Voorschriften op het terrein van de externe verslaggeving
De wettelijke regels volgens het Burgerlijk Wetboek bevatten inrichtingseisen, publicatie-eisen en
controle-eisen.
De inrichtingseis
Jaarrekening = de enkelvoudige jaarrekening die bestaat uit de balans en de winst- en verliesrekening
met de toelichting, en de geconsolideerde jaarrekening indien de rechtspersoon een geconsolideerde
jaarrekening opstelt.
,Hoofdindeling balans
Vaste activa Eigen vermogen
Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa Voorzieningen
Financiële vaste activa
Schulden
Vlottende activa (Overlopende passiva = nog te ontvangen
Voorraden bedragen en vooruit ontvangen bedragen)
Vorderingen
Effecten
Liquide middelen
(Overlopende activa = vooruitbetaalde
bedragen en nog te ontvangen bedragen)
Hoofdindeling winst- en verliesrekening
Bedrijfsopbrengsten
Bedrijfslasten
Bedrijfsresultaat €…
Financiële baten en lasten
Resultaat voor belastingen
Belastingen -…
Aandeel in winst en verlies van ondernemingen
waarin wordt deelgenomen
Resultaat na belastingen €…
De enkelvoudige jaarrekening moet ook een toelichting bevatten, die bestaat uit een algemeen en een
specifiek gedeelte.
I.v.m. de omvang van de onderneming onderscheidt de wet: micro-ondernemingen, kleine
ondernemingen, middelgrote ondernemingen en grote ondernemingen. Op basis hiervan zijn de
inrichtingseisen verschillend.
Publicatie-eisen
Micro onderneming beperkte balans zonder toelichting
Kleine onderneming beperkte balans met toelichting
Middelgrote onderneming jaarrekening, bestuursverslag en overige gegevens
Grote ondernemingen geen beperkingen tot publicatieplicht
Controle-eisen
Rechtspersonen moeten een daartoe bevoegde deskundige opdracht geven tot onderzoek van hun
jaarlijkse financiële informatie.
1.6 Regelgevende organen
Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) = orgaan van de Stichting voor de Jaarverslaggeving, waarin
verschaffers, gebruikers en controleurs zijn opgenomen. Zij houden zich vooral bezig met
“maatschappelijk aanvaardbare normen”, die worden vastgelegd in Richtlijnen.
, Autoriteit Financiële Markten (AFM) = oefent systematisch toezicht uit op bestuursverslagen,
jaarrekeningen en tussentijdse cijfers van beursgenoteerde ondernemingen.
International Accounting Standards Board (IASB) = zij hebben alle international accounting
standards overgenomen en breidt deze met nieuwe standaarden uit. Deze nieuwe standaarden
worden aangeduid als International Financial Reporting Standards (IFRS). Alle beursgenoteerde
ondernemingen zijn verplicht om IFRS toe te passen voor de geconsolideerde jaarrekening.
Hoofdstuk 2: De balans in de externe jaarrekening van de onderneming
2.2 Modellen voor de balans
Zie boek pagina 45.
2.3 Vaste activa
Immateriële vaste activa bijv. goodwill
Materiële vaste activa gebouwen, machines etc.
Financiële vaste activa deelnemings- en groepsverhoudingen
We kunnen activa en passiva waarderen tegen de verkrijgingsprijs of tegen de actuele waarde.
Waardering tegen actuele waarde kan volgens de: actuele kostprijs, bedrijfswaarde, marktwaarde (reële
waarde) of de opbrengstwaarde. Waardering tegen actuele waarde (in de balans) dan wel nadere
informatie over de actuele waarde (in de toelichting van de balans), komt met name aan de orde als er
grote verschillen zijn tussen de verkrijgingsprijs en de actuele waarde.
2.4 Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa impairment
Impairment is een bijzondere waardevermindering van vaste activa. Hiermee moet rekening worden
gehouden indien de waardevermindering naar verwachting duurzaam is. Met een waardevermindering
van financiële vaste activa MAG rekening worden gehouden, ook als deze waardedaling naar
verwachting niet duurzaam is. De hoogte van de bijzondere waardevermindering bepalen we door een
vergelijking van de boekwaarde van een activa met de realiseerbare waarde (de hoogste van de
opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde).
Jounaalpost:
9.. Verlies wegens bijzondere waardevermindering
Aan 015 afschrijving installatie
2.5 Vlottende activa
Voorraden
Vorderingen debiteuren
Effecten aandelen, obligaties
Liquide middelen kas en bank
Effecten
Rubriek 0 als het gaat om effecten die duurzaam worden aangehouden (>1 jaar)
Rubriek 1 als het gaat om effecten die niet duurzaam worden aangehouden (als ze binnen 1 jaar
weer verkocht worden)
970 opbrengst effecten de met de belegging verkregen opbrengsten (dividend op aandelen en
interest op obligaties)
971 waardeveranderingen effecten
Hoofdstuk 1: De verslaggeving
1.1 De verslaggeving in het algemeen
De boekhouding leidt tot ten minste twee financiële overzichten: de balans en de winst- en
verliesrekening (of resultatenrekening). Deze overzichten worden allereerst opgesteld voor de leiding
van een onderneming interne jaarrekening. Daarnaast stelt de onderneming een financieel overzicht
op voor externe gebruikers externe jaarrekening. De externe jaarrekening moet openbaar gemaakt
worden gepubliceerde jaarrekening of publicatiestukken. De jaarrekening die wordt opgesteld voor
de belastingdienst is de fiscale jaarrekening.
Een integraal verslag is een weergave van de prestaties en toestand van een onderneming, waarbij
wordt gekeken naar zowel financiële als niet-financiële aspecten en dan ook naar de samenhang. Het
integrale verslag informeert over de mate waarin een onderneming maatschappelijk verantwoord heeft
ondernomen in een periode.
1.2 De interne verslaggeving en het klassieke resultatenoverzicht
1.3 De interne verslaggeving en het analytische resultatenoverzicht
Met behulp van een analytisch resultatenoverzicht kunnen we dingen terugvinden over de resultaten in
het omvormingsproces. Voor de analyse van deelresultaten is het handig om gebruik te maken van
“downdrilling”, waarbij d.m.v. muiskliks in onderliggende overzichten de resultaten steeds verder
worden gedetailleerd.
Vergelijking van cijfers van de interne verslaggeving
Periodevergelijking = per individueel bedrijf gelijksoortige cijfers uit verschillende perioden
vergelijken
Budgetvergelijking = de cijfers of ratio’s vergelijken met de begrote cijfers of ratio’s
Bedrijfsvergelijking = zowel absolute cijfers als verhoudingscijfers van een individueel bedrijf
vergelijken met de gemiddelde cijfers van gelijksoortige bedrijven in dezelfde branche
1.4 Functie van de externe verslaggeving
Verantwoordingsfunctie = het periodiek afleggen van verantwoording over het gevoerde beleid
aan de vermogensverschaffers
Allocatiefunctie/informatiefunctie
1.5 Voorschriften op het terrein van de externe verslaggeving
De wettelijke regels volgens het Burgerlijk Wetboek bevatten inrichtingseisen, publicatie-eisen en
controle-eisen.
De inrichtingseis
Jaarrekening = de enkelvoudige jaarrekening die bestaat uit de balans en de winst- en verliesrekening
met de toelichting, en de geconsolideerde jaarrekening indien de rechtspersoon een geconsolideerde
jaarrekening opstelt.
,Hoofdindeling balans
Vaste activa Eigen vermogen
Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa Voorzieningen
Financiële vaste activa
Schulden
Vlottende activa (Overlopende passiva = nog te ontvangen
Voorraden bedragen en vooruit ontvangen bedragen)
Vorderingen
Effecten
Liquide middelen
(Overlopende activa = vooruitbetaalde
bedragen en nog te ontvangen bedragen)
Hoofdindeling winst- en verliesrekening
Bedrijfsopbrengsten
Bedrijfslasten
Bedrijfsresultaat €…
Financiële baten en lasten
Resultaat voor belastingen
Belastingen -…
Aandeel in winst en verlies van ondernemingen
waarin wordt deelgenomen
Resultaat na belastingen €…
De enkelvoudige jaarrekening moet ook een toelichting bevatten, die bestaat uit een algemeen en een
specifiek gedeelte.
I.v.m. de omvang van de onderneming onderscheidt de wet: micro-ondernemingen, kleine
ondernemingen, middelgrote ondernemingen en grote ondernemingen. Op basis hiervan zijn de
inrichtingseisen verschillend.
Publicatie-eisen
Micro onderneming beperkte balans zonder toelichting
Kleine onderneming beperkte balans met toelichting
Middelgrote onderneming jaarrekening, bestuursverslag en overige gegevens
Grote ondernemingen geen beperkingen tot publicatieplicht
Controle-eisen
Rechtspersonen moeten een daartoe bevoegde deskundige opdracht geven tot onderzoek van hun
jaarlijkse financiële informatie.
1.6 Regelgevende organen
Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) = orgaan van de Stichting voor de Jaarverslaggeving, waarin
verschaffers, gebruikers en controleurs zijn opgenomen. Zij houden zich vooral bezig met
“maatschappelijk aanvaardbare normen”, die worden vastgelegd in Richtlijnen.
, Autoriteit Financiële Markten (AFM) = oefent systematisch toezicht uit op bestuursverslagen,
jaarrekeningen en tussentijdse cijfers van beursgenoteerde ondernemingen.
International Accounting Standards Board (IASB) = zij hebben alle international accounting
standards overgenomen en breidt deze met nieuwe standaarden uit. Deze nieuwe standaarden
worden aangeduid als International Financial Reporting Standards (IFRS). Alle beursgenoteerde
ondernemingen zijn verplicht om IFRS toe te passen voor de geconsolideerde jaarrekening.
Hoofdstuk 2: De balans in de externe jaarrekening van de onderneming
2.2 Modellen voor de balans
Zie boek pagina 45.
2.3 Vaste activa
Immateriële vaste activa bijv. goodwill
Materiële vaste activa gebouwen, machines etc.
Financiële vaste activa deelnemings- en groepsverhoudingen
We kunnen activa en passiva waarderen tegen de verkrijgingsprijs of tegen de actuele waarde.
Waardering tegen actuele waarde kan volgens de: actuele kostprijs, bedrijfswaarde, marktwaarde (reële
waarde) of de opbrengstwaarde. Waardering tegen actuele waarde (in de balans) dan wel nadere
informatie over de actuele waarde (in de toelichting van de balans), komt met name aan de orde als er
grote verschillen zijn tussen de verkrijgingsprijs en de actuele waarde.
2.4 Bijzondere waardeverminderingen van vaste activa impairment
Impairment is een bijzondere waardevermindering van vaste activa. Hiermee moet rekening worden
gehouden indien de waardevermindering naar verwachting duurzaam is. Met een waardevermindering
van financiële vaste activa MAG rekening worden gehouden, ook als deze waardedaling naar
verwachting niet duurzaam is. De hoogte van de bijzondere waardevermindering bepalen we door een
vergelijking van de boekwaarde van een activa met de realiseerbare waarde (de hoogste van de
opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde).
Jounaalpost:
9.. Verlies wegens bijzondere waardevermindering
Aan 015 afschrijving installatie
2.5 Vlottende activa
Voorraden
Vorderingen debiteuren
Effecten aandelen, obligaties
Liquide middelen kas en bank
Effecten
Rubriek 0 als het gaat om effecten die duurzaam worden aangehouden (>1 jaar)
Rubriek 1 als het gaat om effecten die niet duurzaam worden aangehouden (als ze binnen 1 jaar
weer verkocht worden)
970 opbrengst effecten de met de belegging verkregen opbrengsten (dividend op aandelen en
interest op obligaties)
971 waardeveranderingen effecten
